ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଯାନ୍ତ୍ରିକ ସମସ୍ୟା ପ୍ରାୟତଃ ଅନଲାଇନ୍ ପେମେଣ୍ଟକୁ ବାଧା ଦିଏ, ତେଣୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକ ଏବେ ବି ସେମାନଙ୍କ ୱାଲେଟରେ ନଗଦ ବହନ କରନ୍ତି। ନିକଟ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଆପଣ ୧୦ ଏବଂ ୨୦ ଟଙ୍କା ନୋଟ୍ ର ଦୃଶ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିପାରନ୍ତି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଆପଣ ସାଧାରଣ ନୋଟ୍ ବଦଳରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ ଦେଖିପାରନ୍ତି। ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ଏହି ନୋଟ୍ ପାଇଁ ଏକ ପାଇଲଟ୍ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଉପରେ କାମ କରୁଛି। ଫଳସ୍ୱରୂପ ଅନେକ ଲୋକ ଏବେ ଭାବୁଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ ଛାପିବା ପାଇଁ କେତେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ? ଏଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ସାଧାରଣ ନୋଟ୍ ଅପେକ୍ଷା ମହଙ୍ଗା?
ନିୟମିତ ୧୦ ଏବଂ ୨୦ ଟଙ୍କା ନୋଟ୍ ଛାପିବା ପାଇଁ କେତେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ?
ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଭାରତରେ ନିୟମିତ ୧୦ ଏବଂ ୨୦ ଟଙ୍କା ନୋଟ୍ କୁ କାଗଜ ଭାବି ଭୁଲ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରକୃତରେ ୧୦୦ ପ୍ରତିଶତ କପାରୁ ତିଆରି। ଏକ RTI ମାଧ୍ୟମରେ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ନୋଟ୍ ଗୁଡ଼ିକର ମୁଦ୍ରଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ବହୁତ କମ୍।
ଏକ ୧୦ ଟଙ୍କା ନୋଟ୍ ପ୍ରତି ନୋଟ୍ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୭୦ ପଇସାରୁ ୧.୦୧ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ।
ପ୍ରତି ନୋଟ୍ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୯୫ ପଇସାରୁ ୧ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ।
ଏହାର ସ୍ପଷ୍ଟ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ, ସେଗୁଡ଼ିକର ମୁଦ୍ରଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ଯଥେଷ୍ଟ କମ୍।
ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ ପାଇଁ କେତେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବ?
RBI ର ନୋଟ୍ ମୁଦ୍ରଣ କମ୍ପାନୀ, BRBNMPL (ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ନୋଟ୍ ମୁଦ୍ରାନ୍ ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ଲିମିଟେଡ୍), ୧୦ ଏବଂ ୨୦ ଟଙ୍କାର ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଟେଣ୍ଡର ଜାରି କରିଛି। ଏହି ନୋଟ୍ ଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣ ନୋଟ୍ ପରି କପା କାଗଜରେ ମୁଦ୍ରଣ ହେବ ନାହିଁ, ବରଂ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପଲିମର ସିଟ୍ ଉପରେ ଉତ୍ପାଦନ କରାଯିବ।
ଏବେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏକ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ ମୁଦ୍ରଣ କରିବାକୁ କେତେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବ? ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଭାବରେ ଏକ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ ମୁଦ୍ରଣ କରିବାକୁ ପ୍ରାୟ ୨ ରୁ ୬ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇପାରେ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏହି ନୋଟ୍ ମୁଦ୍ରଣ ସାଧାରଣ ନୋଟ୍ ତୁଳନାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଅଧିକ ମହଙ୍ଗା ହୋଇପାରେ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଭାବିବା ସ୍ୱାଭାବିକ: ଯଦି ଏହି ନୋଟ୍ ଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣ ନୋଟ୍ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ମହଙ୍ଗା, ତେବେ ଏଗୁଡ଼ିକୁ କାହିଁକି ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଉଛି?
ସେଗୁଡ଼ିକର ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟ ସତ୍ତ୍ୱେ, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ କାହିଁକି ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଉଛି?
ଏହା ସତ୍ୟ ଯେ ନିୟମିତ ନୋଟ୍ ଛାପିବା ତୁଳନାରେ ଏହାର ଖର୍ଚ୍ଚ ଅଧିକ, କିନ୍ତୁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭାବରେ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧିକ ଆର୍ଥିକ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏହାର କିଛି କାରଣ ଅଛି:
ଏହି ନୋଟ୍ ଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣ ନୋଟ୍ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ।
୧୦ ଏବଂ ୨୦ ଟଙ୍କାର ନୋଟ୍ ଅଧିକ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ଏବଂ ସହଜରେ ଛିଣ୍ଡିଯାଏ।
କିନ୍ତୁ ଏହି ନୋଟ୍ ଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣ ନୋଟ୍ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ।
ପଲିମର ନୋଟ୍ ପାଣି, ଧୂଳି କିମ୍ବା ଆର୍ଦ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ସହଜରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।
ସାଧାରଣ ନୋଟ୍ ପାଣି ଏବଂ ଆର୍ଦ୍ରତା ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଏଗୁଡ଼ିକ ଛିଣ୍ଡିବାର ସମ୍ଭାବନା କମ୍।
ଏହି କାରଣଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ସାଧାରଣ ନୋଟ୍ ଅପେକ୍ଷା ଭଲ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।