ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଅକ୍ଟୋବର ମାସ ଆସିଲେ ଓଡ଼ିଶାବାସୀଙ୍କ ମନରେ ବାତ୍ୟାକୁ ନେଇ ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଯାଏ। ଏହାରି ଭିତରେ ଆସନ୍ତା ୧୩ ତାରିଖ ବେଳକୁ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଏକ ଲଘୁଚାପ କ୍ଷେତ୍ର ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ପାଣିପାଗକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ବଢ଼ାଇଛି। ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଲଘୁଚାପର ତୀବ୍ରତା, ଗତିପଥ ଏବଂ ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥିତି କ’ଣ ହେବ, ତାହା ଏବେ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ। ଏହା ବାତ୍ୟାର ରୂପ ନେବ କି ନାହିଁ, ସେନେଇ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ନିଶ୍ଚିତ ପୂର୍ବାନୁମାନ ନାହିଁ।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ରାଜ୍ୟରୁ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବାୟୁର ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଜାରି ରହିଛି। ମୌସୁମୀ ବିଦାୟ ଏବଂ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଲଘୁଚାପକୁ ନେଇ ପାଣିପାଗ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି।
ପାଣିପାଗ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ଅକ୍ଟୋବର ୧୩ ତାରିଖ ବେଳକୁ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଲଘୁଚାପ କ୍ଷେତ୍ର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ତେବେ ଏହା ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପରେ କେଉଁ ଦିଗକୁ ଗତି କରିବ ଏବଂ ଅଧିକ ଘନୀଭୂତ ହୋଇ ଅବପାତ କିମ୍ବା ବାତ୍ୟାର ରୂପ ନେବ କି ନାହିଁ, ତାହା ଆଗାମୀ ଦିନର ପାଣିପାଗ ସ୍ଥିତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ବଙ୍ଗୋପସାଗରର ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ପରିସ୍ଥିତି ଲଘୁଚାପକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ପାଇଁ କେତେ ଅନୁକୂଳ, ତାହା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି। ତେଣୁ ଏବେଠାରୁ ବାତ୍ୟା ନେଇ ଆତଙ୍କିତ ହେବା ଅପେକ୍ଷା ପାଣିପାଗ ବିଭାଗର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଆକଳନ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ଜରୁରୀ।
ଆମେରିକୀୟ ପାଣିପାଗ ମଡେଲ ଜିଏଫ୍ଏସ୍ (GFS) ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ମଡେଲ ଇସିଏମ୍ଡବ୍ଲ୍ୟୁଏଫ୍ (ECMWF)ର ଆକଳନକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଛି। ଉପଲବ୍ଧ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ଅକ୍ଟୋବରରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାଣିପାଗ ପ୍ରଣାଳୀ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ଏବଂ ତାହା ଓଡ଼ିଶା ଉପକୂଳ ଆଡ଼କୁ ଗତି କରିବାର ସମ୍ଭାବନାକୁ ନେଇ ଆକଳନ କରାଯାଉଛି।
ତେବେ ପାଣିପାଗ ମଡେଲର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଆକଳନକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଲଘୁଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପରେ ଏହାର ତୀବ୍ରତା, ଗତିପଥ ଏବଂ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ସମ୍ପର୍କରେ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟତା ମିଳିପାରିବ। ତେଣୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଓଡ଼ିଶାକୁ ବାତ୍ୟା ମାଡ଼ି ଆସୁଛି ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କହିବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ।
ପାଣିପାଗ ବିଭାଗର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ବରଗଡ଼, ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଏବଂ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର କିଛି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବାୟୁର ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଆଗାମୀ ୩ରୁ ୪ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବ ଭାରତର ଅନ୍ୟ କିଛି ଅଞ୍ଚଳରୁ ମଧ୍ୟ ମୌସୁମୀ ଫେରିବା ପାଇଁ ପାଗ ଅନୁକୂଳ ରହିପାରେ।
ମୌସୁମୀ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନର ସାଧାରଣ ଲକ୍ଷଣ ଭାବେ ଆକାଶ ମେଘମୁକ୍ତ ରହିବା, ବାୟୁ ଚଳାଚଳରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ସକାଳେ ଘାସ ଓ ମାଟି ଉପରେ କାକର ଜମିବା ଏବଂ କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ କୁହୁଡ଼ି ଦେଖାଯିବାକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଉଛି। ତେବେ ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗର ମାନଦଣ୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ, ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାରୁ ମୌସୁମୀର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ନେଇ ଅଧିକାରିକ ଘୋଷଣା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ସାଧାରଣତଃ ଅକ୍ଟୋବର ଓ ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଲଘୁଚାପ ଓ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବଳୟ ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ଅନୁକୂଳ ପରିସ୍ଥିତି ଦେଖାଯାଏ। ସମୁଦ୍ର ପୃଷ୍ଠର ତାପମାତ୍ରା, ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଆର୍ଦ୍ରତା, ପବନର ଗତି ଓ ଦିଗ ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଏକ ଲଘୁଚାପ ଅଧିକ ଘନୀଭୂତ ହୋଇପାରେ।
ଅତୀତରେ ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ଓଡ଼ିଶା ଏକାଧିକ ଭୟଙ୍କର ବାତ୍ୟାର ସାମ୍ନା କରିଛି। ୧୯୯୯ ଅକ୍ଟୋବର ୨୯ର ମହାବାତ୍ୟା, ୨୦୧୩ ଅକ୍ଟୋବରର ଫାଇଲିନ, ୨୦୧୪ର ହୁଡ୍ହୁଡ୍ ଏବଂ ୨୦୧୮ର ତିତ୍ଲି ଓଡ଼ିଶାରେ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି କରିଥିଲା। ଏହି ଅଭିଜ୍ଞତା ଯୋଗୁଁ ଅକ୍ଟୋବରରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଲଘୁଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ଖବର ଆସିଲେ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଥାଏ।
ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଲଘୁଚାପକୁ ନେଇ ଏବେ ବିଭିନ୍ନ ପାଣିପାଗ ମଡେଲର ଆକଳନ ଉପରେ ନଜର ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ଲଘୁଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହେବା, ତାହା ଅବପାତରେ ପରିଣତ ହେବା ଏବଂ ଶେଷରେ ବାତ୍ୟାର ରୂପ ନେବା ତିନୋଟି ଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟ। ତେଣୁ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗର ନୂଆ ଆକଳନ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରେ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ଅକ୍ଟୋବର ୧୩ ବେଳକୁ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଲଘୁଚାପ ଉପରେ ନଜର ରହିଛି। ଏହାର ତୀବ୍ରତା ଓ ଗତିପଥ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବା ପରେ ହିଁ ଓଡ଼ିଶାରେ ବର୍ଷା କିମ୍ବା ବାତ୍ୟାର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ସମ୍ପର୍କରେ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଚିତ୍ର ମିଳିପାରିବ। ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁଜବଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ସହ ଆଧିକାରିକ ପାଣିପାଗ ସୂଚନା ଉପରେ ଭରସା କରିବା ଜରୁରୀ।