ଦେଓଗାଁ: ଆସ୍ଥା, ବିଶ୍ୱାସ ଓ ପରମ୍ପରାର ଅନନ୍ୟ ସମନ୍ୱୟ। ଶତାବ୍ଦୀ ପରେ ଶତାବ୍ଦୀ ବିତିଯାଇଛି, ହେଲେ ମା’ଙ୍କ ପ୍ରତି ଲୋକଙ୍କ ଭକ୍ତି ଓ ବିଶ୍ୱାସରେ ଆସିନାହିଁ ଭଟ୍ଟା। ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲା ଦେଓଗାଁ ବ୍ଲକ ଜରାସିଂହାର ଇଷ୍ଟଦେବୀ ମା’ ପାଟଖଣ୍ଡାଙ୍କ ଐତିହାସିକ ଯାତ୍ରା ବିଜୟା ଦଶମୀ ଦିନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ପାଞ୍ଚ ଦିନ ଧରି ଚାଲିବାକୁ ଥିବା ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ଭକ୍ତଙ୍କ ପ୍ରବଳ ସମାଗମ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ମାନସିକ ପୂରଣର ଆଶା ନେଇ ଶହ ଶହ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ମା’ଙ୍କ ନିକଟରେ ଗୁହାରି ଜଣାଉଛନ୍ତି।
ଏହା କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ଯାତ୍ରା ନୁହେଁ, ବରଂ ଦୀର୍ଘ ୭୯୨ ବର୍ଷର ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ପରମ୍ପରାର ପ୍ରତୀକ। ମା’ ପାଟଖଣ୍ଡା ଅଞ୍ଚଳବାସୀଙ୍କ ସୁଖଦୁଃଖ, ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଜୀବନଶୈଳୀ ସହ ଏମିତି ଜଡ଼ିତ ଯେ, ତାଙ୍କ ଯାତ୍ରା ଆଜି ମଧ୍ୟ ଲୋକଜୀବନର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ହୋଇ ରହିଛି। ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି ଏହି ପରମ୍ପରାକୁ ଆପଣାଇ ଆସୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଯାତ୍ରା କେବଳ ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ, ଏହା ଆସ୍ଥାର ଏକ ମହାମିଳନ।
ଜରାସିଂହା ନିକଟରେ ପ୍ରବାହିତ ସୋନଗଡ଼ ନଦୀର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଜନବସତି ଥିବାବେଳେ ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ରହିଛି ଦେଝାର ଜଙ୍ଗଲ। ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରେ ଥିବା ଏକ ପୁରାତନ ମହୁଲ ଗଛର କୋରଡ଼ରେ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି ମା’ ପାଟଖଣ୍ଡା। ଏଠାରେ ଦେବୀଙ୍କର କୌଣସି ପାରମ୍ପରିକ ମୂର୍ତ୍ତି ନାହିଁ। ଏକ ଛୋଟ ଲୁହା ଖଣ୍ଡକୁ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି ପୂଜା କରାଯାଏ। ଏହି ଅନନ୍ୟ ପୂଜା ପରମ୍ପରା ମା’ଙ୍କ ଯାତ୍ରାକୁ ଅଧିକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କରିଛି।
ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ବିଜୟା ଦଶମୀ ଦିନ ବରୁଆଙ୍କ ଦେହରେ ଦେବୀ ଆବିର୍ଭାବ ହେବା ପରେ ଯାତ୍ରାର ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଏହାପରେ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରତୀକକୁ ପାଞ୍ଚ ଦିନ ଧରି ପାରମ୍ପରିକ ରୀତିନୀତି ଓ ବଳି ପ୍ରଥା ସହ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଏହି ପ୍ରଥା ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଅଞ୍ଚଳର ଧାର୍ମିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟକୁ ବହନ କରିଆସୁଛି।
ସମୟ ବଦଳିଛି, ଜୀବନଧାରା ବଦଳିଛି, ହେଲେ ମା’ ପାଟଖଣ୍ଡାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତଙ୍କ ଭରସା ଆଜି ବି ଅତୁଟ। ପାଞ୍ଚ ଦିନିଆ ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ଭକ୍ତଙ୍କ ଭିଡ଼, ପାରମ୍ପରିକ ରୀତିନୀତି ଓ ଲୋକଙ୍କ ଭାବାବେଗ ପୁଣିଥରେ ଜୀବନ୍ତ କରିଦେଉଛି ୭୯୨ ବର୍ଷର ଏହି ଐତିହ୍ୟକୁ। ଜରାସିଂହାର ମା’ ପାଟଖଣ୍ଡାଙ୍କ ଯାତ୍ରା ଏହିପରି ଆଜି ମଧ୍ୟ ଆସ୍ଥା ଓ ପରମ୍ପରାର ଏକ ଅନନ୍ୟ ପରିଚୟ ହୋଇ ରହିଛି।