ଦେଶର ବ୍ୟାଙ୍କିଂ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୁପ୍ତ ସୂଚନାର ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ପୁଣି ଉଠିଛି ପ୍ରଶ୍ନ। ଷ୍ଟେଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (SBI)ର ଗ୍ରାହକଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ଲିକ୍ ହୋଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ପରେ ଏବେ ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟାଙ୍କ HDFC Bank ସହ ଜଡ଼ିତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସୂଚନା ବାହାର ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ବ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ତଦନ୍ତ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି।
ବ୍ଲୁମବର୍ଗର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, HDFC ବ୍ୟାଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ ବ୍ୟାଙ୍କର ବ୍ୟବସାୟିକ ରଣନୀତି ଏବଂ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ତଥ୍ୟ ବାହାର ଲୋକଙ୍କ ସହ ସେୟାର କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ଏହି ସୂଚନାର ସେୟାର ବଜାର ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନା ଥିବାରୁ ଘଟଣାଟି ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରୁଛି। ତେବେ ପ୍ରକୃତରେ କେଉଁ ସୂଚନା ଲିକ୍ ହୋଇଛି, ଏହାର କେତେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଛି ଏବଂ କୌଣସି ଅପବ୍ୟବହାର ହୋଇଛି କି ନାହିଁ, ତାହା ତଦନ୍ତ ପରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଅଭିଯୋଗର ପରିସର ବ୍ୟାଙ୍କର ଗ୍ରାହକଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟଠାରୁ ଭିନ୍ନ। ଏଥିରେ ବ୍ୟାଙ୍କର କିଛି ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟବସାୟିକ ବିଭାଗ ସହ ଜଡ଼ିତ ରଣନୀତି ଏବଂ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସୂଚନା ବାହାର ଲୋକଙ୍କ ସହ ସେୟାର କରାଯାଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି।
ଏହି ଦୁଇ ଅଧିକାରୀ ବ୍ୟାଙ୍କର କିଛି ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟବସାୟ ଓ ବିଭାଗର ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିବା କୁହାଯାଇଛି। ବ୍ୟାଙ୍କର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ସନ୍ଦେହ ପରେ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଯାଞ୍ଚ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ଦୁଇଜଣ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଭୂମିକା ଯାଞ୍ଚ ପରିସରକୁ ଆସିଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ତେବେ ଏହି ଅଭିଯୋଗ ଉପରେ ଏଯାଏଁ ତଦନ୍ତର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍କର୍ଷ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିନାହିଁ। ତେଣୁ ଅଭିଯୋଗକୁ ପ୍ରମାଣିତ ତଥ୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
HDFC ବ୍ୟାଙ୍କର ଜଣେ ମୁଖପାତ୍ରଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ବ୍ୟାଙ୍କର ନୀତି ଅନୁସାରେ ଏହି ମାମଲା ସହ ଜଡ଼ିତ ସମସ୍ତ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଛି। ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସମୀକ୍ଷା କମିଟି ଘଟଣାର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗ ଯାଞ୍ଚ କରୁଛି । କେଉଁ ପ୍ରକାରର ସୂଚନା ସେୟାର ହୋଇଛି, ଏହା କେଉଁମାନଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଛି ଏବଂ ଏହାର କୌଣସି ଅନୁଚିତ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଛି କି ନାହିଁ—ଏହି ସବୁ ଦିଗକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି।
ତଦନ୍ତ ଶେଷ ହେବା ପରେ ମିଳୁଥିବା ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ ଉପଯୁକ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯିବ ବୋଲି ବ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି। ତେବେ ତଦନ୍ତର ଫଳାଫଳ କିମ୍ବା ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପରିଚୟ ସମ୍ପର୍କରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ବିସ୍ତୃତ ସୂଚନା ଦେଇନାହିଁ।
HDFC ବ୍ୟାଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏହି ଅଭିଯୋଗ ଏପରି ସମୟରେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି, ଯେତେବେଳେ SBIର ହଜାର ହଜାର ଗ୍ରାହକଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଡାର୍କ ୱେବରେ ମିଳିଥିବା ନେଇ ପୂର୍ବରୁ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା।
ଉକ୍ତ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, SBIର ପ୍ରାୟ ୩,୮୯୭ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସୂଚନା ଡାର୍କ ୱେବରେ ଉପଲବ୍ଧ ଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ନାମ, ମୋବାଇଲ୍ ନମ୍ବର, ଜନ୍ମ ତାରିଖ, ଇମେଲ୍ ଠିକଣା ଏବଂ ଋଣ ସମ୍ପର୍କିତ ସୂଚନା ରହିଥିବା କୁହାଯାଇଥିଲା।
ଏହି ଘଟଣା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ତଥ୍ୟର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକର ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲା। ତେବେ SBI ଓ HDFC ବ୍ୟାଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ରିପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସୂଚନା ଲିକ୍ ସମ୍ପର୍କିତ; ଉଭୟ ଘଟଣାର ପ୍ରକୃତ ପରିସର ଓ ପ୍ରଭାବକୁ ଏକାଠି କରି ଦେଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ତଥ୍ୟ ଲିକ୍ ସମ୍ପର୍କିତ ଖବର ଆସିଲେ ଗ୍ରାହକମାନେ ମଧ୍ୟ ସତର୍କ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ। ବିଶେଷକରି ଠକେଇକାରୀମାନେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପରିଚୟ ଦେଇ ଫୋନ୍, ମେସେଜ୍ କିମ୍ବା ଇମେଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଗୋପନୀୟ ତଥ୍ୟ ମାଗିପାରନ୍ତି।
– OTP, ATM PIN, CVV କିମ୍ବା ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ପାସୱାର୍ଡ କାହା ସହ ସେୟାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
– ଅଜଣା ଲିଙ୍କ୍ରେ କ୍ଲିକ୍ କରି ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ତଥ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।
– ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟର ଲେନଦେନ ନିୟମିତ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
– ସନ୍ଦେହଜନକ କାରବାର ଦେଖିଲେ ତୁରନ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କର ଅଧିକାରିକ ଗ୍ରାହକ ସେବା ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତୁ।
HDFC ବ୍ୟାଙ୍କର ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସୂଚନା ବାହାର ଲୋକଙ୍କ ସହ ସେୟାର ହୋଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଏବେ ତଦନ୍ତାଧୀନ। ତଦନ୍ତରେ କ’ଣ ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛି ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ କି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉଛି, ତାହା ଉପରେ ନଜର ରହିବ।