ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦେଶର ଚିନି ବଜାରକୁ ନେଇ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏକ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। ୧୦ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ କଞ୍ଚା ଚିନିର ଶୁଳ୍କମୁକ୍ତ ଆମଦାନୀ ପାଇଁ ଧାର୍ଯ୍ୟ ସମୟସୀମାକୁ ଆଉ ଦୁଇ ମାସ ବଢ଼ାଇ ଡିସେମ୍ବର ୩୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରାଯାଇଛି। ପୂର୍ବରୁ ଏହି ସମୟସୀମା ଅକ୍ଟୋବର ୩୧ ରହିଥିଲା। ବୈଦେଶିକ ବାଣିଜ୍ୟ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ (DGFT) ପକ୍ଷରୁ ଜାରି ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁସାରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି।
ଘରୋଇ ବଜାରରେ ଚିନି ଯୋଗାଣ ବଢ଼ାଇବା ଏବଂ ଉପଲବ୍ଧ ଷ୍ଟକ୍କୁ ମଜବୁତ କରିବା ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ତେବେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଚିନି ଶିଳ୍ପ, ଆମଦାନୀକାରୀ ଓ ରିଫାଇନାରୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ କେତେ ଲାଭଦାୟକ ହେବ, ତାହା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରର ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ଘରୋଇ ବଜାରର ସ୍ଥିତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।
ଶିଳ୍ପ ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଘରୋଇ ବଜାରରେ ଚିନି ଯୋଗାଣରେ ଅଭାବ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ୧୦ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ କଞ୍ଚା ଚିନି ଶୁଳ୍କମୁକ୍ତ ଭାବେ ଆମଦାନୀ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାତ୍ର ୩ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ ଚିନି ଆମଦାନୀ ହୋଇଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଧାର୍ଯ୍ୟ ପରିମାଣର ୭ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ ଚିନି ଏବେ ବି ଆମଦାନୀ ହେବା ବାକି ରହିଛି। ଏହି ସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ସରକାର ଆମଦାନୀ ପାଇଁ ଅଧିକ ସମୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଆମଦାନୀକାରୀ ଓ ରିଫାଇନାରୀଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରର ଦର ଉପରେ ନଜର ରଖି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ସୁଯୋଗ ପାଇବେ।
ଚିନି ଆମଦାନୀ କମ୍ ହେବା ପଛରେ ଘରୋଇ ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରର ମୂଲ୍ୟଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ବୋଲି ଶିଳ୍ପ ସୂତ୍ରରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଘରୋଇ ବଜାରରେ ଚିନି ମୂଲ୍ୟକୁ ସ୍ଥିର ରଖିବା ପାଇଁ ସରକାର ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ବଜାର ମୂଲ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଦେଶରୁ ଚିନି ଆମଦାନୀ କରିବା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ସେତେଟା ଲାଭଜନକ ହେଉନାହିଁ।
ଯଦି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଚିନିର ମୂଲ୍ୟ ଓ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ମିଶି ଘରୋଇ ବଜାରର ଦରଠାରୁ ଅଧିକ ହୁଏ, ତେବେ ଶୁଳ୍କମୁକ୍ତ ଆମଦାନୀ ସତ୍ତ୍ୱେ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଲାଭ କମିପାରେ। ଏହି କାରଣରୁ ଆମଦାନୀ ପାଇଁ ଅନୁମତି ମିଳିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କୋଟାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବହାର ହୋଇପାରିନାହିଁ। ସମୟସୀମା ଆଉ ଦୁଇ ମାସ ବଢ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ଆମଦାନୀକାରୀଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରର ମୂଲ୍ୟ ଓ ଯୋଗାଣ ସ୍ଥିତି ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ ଅଧିକ ସୁଯୋଗ ମିଳିବ। ଏହା ସହିତ ଅବଶିଷ୍ଟ ୭ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ ଚିନି ଆମଦାନୀ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
ଯଦି ଅତିରିକ୍ତ ଚିନି ଦେଶରେ ପହଞ୍ଚେ, ତେବେ ଘରୋଇ ଯୋଗାଣ ବଢ଼ିପାରେ ଏବଂ ବଜାରରେ ଚିନିର ଉପଲବ୍ଧତା ଉନ୍ନତ ହୋଇପାରେ। ତେବେ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଖୁଚୁରା ମୂଲ୍ୟ କମିବ କି ନାହିଁ, ତାହା ଚିନିର ଚାହିଦା, ଉତ୍ପାଦନ, ଷ୍ଟକ୍ ଓ ବଜାରର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।
ସାଧାରଣତଃ ଗୋଟିଏ ଦେଶ ଅନ୍ୟ ଦେଶରୁ ସାମଗ୍ରୀ ଆମଦାନୀ କଲେ ସେଥିପାଇଁ ଆମଦାନୀ ଶୁଳ୍କ ଦେବାକୁ ପଡ଼େ। କିନ୍ତୁ ଶୁଳ୍କମୁକ୍ତ ଆମଦାନୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଧାର୍ଯ୍ୟ ପରିମାଣ ପାଇଁ ଏହି ଶୁଳ୍କ ଛାଡ଼ କରାଯାଏ।
ଚିନି ଆମଦାନୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗୁ ହେବାରୁ ଆମଦାନୀକାରୀଙ୍କ ଶୁଳ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ କମିପାରେ। ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ଚିନି ଆମଦାନୀର ସମସ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ଶୂନ ହୋଇଯାଏ। ଚିନିର ମୂଳ ମୂଲ୍ୟ, ପରିବହନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖର୍ଚ୍ଚ ରହିଥାଏ।
ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ, ଚିନି ଆମଦାନୀର ସମୟସୀମା ବୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ସରକାର ଘରୋଇ ଯୋଗାଣକୁ ମଜବୁତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ହେଲେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିର ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଭାବ ଆମଦାନୀର ପରିମାଣ ଓ ଘରୋଇ ବଜାରର ମୂଲ୍ୟ ସ୍ଥିତି ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବା ପରେ ଜଣାପଡ଼ିବ।