ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଫିକ୍ସଡ୍ ଡିପୋଜିଟ୍ (FD) କରିଥିବା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଜମାକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଧ ହାର ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରସଙ୍ଗ। ନିଜ କଷ୍ଟ ଅର୍ଜିତ ଟଙ୍କାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ସହ ନିଶ୍ଚିତ ରିଟର୍ଣ୍ଣ ପାଇବା ଆଶାରେ ଅନେକ ଲୋକ FDରେ ନିବେଶ କରନ୍ତି। ଏଥିପାଇଁ ଅନେକ ଜମାକାରୀ ଅଟୋ ରିନ୍ୟୁଆଲ୍ ବା ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ନବୀକରଣ ସୁବିଧାକୁ ମଧ୍ୟ ଚୟନ କରିଥାନ୍ତି। ଫଳରେ FDର ଅବଧି ଶେଷ ହେଲେ ଟଙ୍କା ଆପେଆପେ ପୁଣି ଥରେ ଜମା ହୋଇଯାଏ।
କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ରହିଛି ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା। ଆପଣ ଯେଉଁ ସମୟରେ FD କରିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସୁଧ ହାର ଅଧିକ ଥାଇପାରେ। ହେଲେ ମ୍ୟାଚୁରିଟି ପରେ ଅଟୋ ରିନ୍ୟୁଆଲ୍ ହେବା ସମୟରେ ବ୍ୟାଙ୍କର ସୁଧ ହାର ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲେ ନୂଆ FDରେ କମ୍ ସୁଧ ମିଳିବ। ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଆପଣଙ୍କ ରୋଜଗାର ଉପରେ ପଡ଼ିବ।
ତେବେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, କମ୍ ସୁଧ ହାରରେ ଅଟୋ ରିନ୍ୟୁଆଲ୍ ହୋଇଯାଇଥିବା FDକୁ ପୁଣି ଥରେ ଫେରାଇ ଆଣିହେବ କି? ପୁରୁଣା ସୁଧ ହାରରେ ଟଙ୍କା ଜମା ରଖିବା ସମ୍ଭବ କି? ଏଥିପାଇଁ ବ୍ୟାଙ୍କ କେଉଁ ନିୟମ ଲାଗୁ କରେ? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା FD ଅଟୋ ରିନ୍ୟୁଆଲ୍ ସମ୍ପର୍କିତ ଏହି ଜରୁରୀ ନିୟମ।
ଅଟୋ ରିନ୍ୟୁଆଲ୍ FDକୁ ଭାଙ୍ଗି ଟଙ୍କା ଫେରାଇ ଆଣିପାରିବେ କି?
ଯଦି ଆପଣଙ୍କ FD ମ୍ୟାଚୁରିଟି ପରେ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବେ କମ୍ ସୁଧ ହାରରେ ନବୀକରଣ ହୋଇଯାଇଛି, ତେବେ ଆପଣ ନୂଆ FDକୁ ଅକାଳରେ ବନ୍ଦ କରିବାର ବିକଳ୍ପ ବାଛିପାରିବେ। ଏଥିପାଇଁ ବ୍ୟାଙ୍କର ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ତେବେ ଏହାକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ସମୟରେ ପ୍ରିମ୍ୟାଚୁଅର୍ ୱିଥଡ୍ରଅଲ୍ ଚାର୍ଜ ବା ଅକାଳ ଉଠାଣ ଜରିମାନା ଲାଗିପାରେ। ସାଧାରଣତଃ କେତେକ ବ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ସୁଧ ହାରରୁ ୦.୫ ପ୍ରତିଶତରୁ ୧ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାଟିପାରନ୍ତି। ତେବେ ଏହି କଟକଣା ସବୁ ବ୍ୟାଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ ନୁହେଁ। ଆପଣଙ୍କ FDର ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଓ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କର ନୀତି ଉପରେ ଏହା ନିର୍ଭର କରେ।
FD ମ୍ୟାଚୁରିଟି ପରେ ଅଟୋ ରିନ୍ୟୁଆଲ୍ ହେଲେ କ’ଣ ହୁଏ?
ଜଣେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ FDର ଅବଧି ଶେଷ ହେବା ପରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ଟଙ୍କା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ କିମ୍ବା ପୁନଃନିବେଶ କରିଥାଏ। ଯଦି ଗ୍ରାହକ ଅଟୋ ରିନ୍ୟୁଆଲ୍ ସୁବିଧା ଚୟନ କରିଥାନ୍ତି, ତେବେ ମ୍ୟାଚୁରିଟି ରାଶିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ବ୍ୟାଙ୍କ ଏକ ନୂଆ FD ଖୋଲିଦିଏ।
ଏଠାରେ ଜମାକାରୀମାନେ ଗୋଟିଏ କଥା ମନେ ରଖିବା ଜରୁରୀ। ପୁରୁଣା FDରେ ମିଳୁଥିବା ସୁଧ ହାର ନୂଆ FDରେ ମଧ୍ୟ ମିଳିବ ବୋଲି କୌଣସି ନିୟମ ନାହିଁ। ନବୀକରଣ ଦିନ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଯେଉଁ ସୁଧ ହାର ପ୍ରଚଳିତ ଥାଏ, ସାଧାରଣତଃ ସେହି ହାରରେ ନୂଆ FD ଖୋଲାଯାଏ। ତେଣୁ ବ୍ୟାଙ୍କ ସୁଧ ହାର ହ୍ରାସ କରିଥିଲେ ଆପଣଙ୍କ ନୂଆ ଜମାରୁ ମିଳୁଥିବା ଲାଭ ମଧ୍ୟ କମିଯିବ।
ମ୍ୟାଚୁରିଟି ପରେ ଟଙ୍କା ନ ଉଠାଇଲେ କ’ଣ ହେବ?
ଅନେକ ଜମାକାରୀ FDର ଅବଧି ଶେଷ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଟଙ୍କା ଉଠାଇବାକୁ ଭୁଲିଯାଆନ୍ତି। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ପୁରୁଣା FDର ସୁଧ ହାରରେ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ମିଳିବ ବୋଲି ଭାବିବା ଭୁଲ୍।
RBIର ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ମ୍ୟାଚୁରିଟି ପରେ ଅଦାବି ରହିଥିବା ଟର୍ମ ଡିପୋଜିଟ୍ ଉପରେ ସଞ୍ଚୟ ଖାତାର ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ସୁଧ ହାର କିମ୍ବା ମ୍ୟାଚୁରିଟି FDର ଚୁକ୍ତିବଦ୍ଧ ସୁଧ ହାର ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁଟି କମ୍, ସେହି ହାରରେ ସୁଧ ମିଳିପାରେ।
ଆହୁରି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ଯଦି ମ୍ୟାଚୁରିଟି ପରେ ୧୦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଜମା ରାଶି ଦାବି କରାନଯାଏ, ତେବେ ଏହା RBIର Depositor Education and Awareness (DEA) Fundକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇପାରେ। ତଥାପି ଜମାକାରୀ ନିଜ ଟଙ୍କା ଉପରୁ ଅଧିକାର ହରାନ୍ତି ନାହିଁ। ସମ୍ପୃକ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଆବଶ୍ୟକ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଦେଇ ଟଙ୍କା ଦାବି କରିପାରିବେ। ଏଥିସହ RBIର UDGAM ପୋର୍ଟାଲ୍ରେ ଅଦାବି ଜମା ଖୋଜିବାର ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।
କେବେ ବ୍ୟାଙ୍କରୁ FD ଫେରାଇବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିପାରିବେ?
ଯଦି ଆପଣଙ୍କ FD ନିକଟରେ ଅଟୋ ରିନ୍ୟୁଆଲ୍ ହୋଇଛି ଏବଂ ଆପଣ ନୂଆ ସୁଧ ହାରରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନୁହନ୍ତି, ତେବେ ବିଳମ୍ବ ନକରି ବ୍ୟାଙ୍କ ଶାଖାକୁ ଯାଆନ୍ତୁ। ବ୍ୟାଙ୍କ ମ୍ୟାନେଜରଙ୍କୁ ନିଜ ସମସ୍ୟା ଜଣାଇ ନୂଆ FD ବନ୍ଦ କରିବା ଓ ଟଙ୍କା ଫେରସ୍ତ ପାଇଁ ଲିଖିତ ଅନୁରୋଧ କରିପାରିବେ।
କେତେକ ସ୍ଥିତିରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଓ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ବିଚାର କରି ସମାଧାନର ବାଟ ବାହାର କରିପାରେ। ବିଶେଷକରି ବ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ କୌଣସି ତ୍ରୁଟି ହୋଇଥିଲେ ତାହାର ସମୀକ୍ଷା କରାଯାଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ପୁରୁଣା ସୁଧ ହାରକୁ ପୁନଃ ଲାଗୁ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନୁହେଁ। ଏହା ବ୍ୟାଙ୍କର ନିୟମ ଓ ଅନୁମୋଦନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
FD କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ୫ଟି କଥା ମନେ ରଖନ୍ତୁ
1. FD ଖୋଲିବା ସମୟରେ ଅଟୋ ରିନ୍ୟୁଆଲ୍ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଭଲ ଭାବେ ପଢ଼ନ୍ତୁ।
2. FDର ମ୍ୟାଚୁରିଟି ତାରିଖକୁ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରେ ଲେଖି ରଖନ୍ତୁ।
3. ନବୀକରଣ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟାଙ୍କର ନୂଆ ସୁଧ ହାର ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
4. ଅକାଳ ଉଠାଣ ପାଇଁ କେତେ ଜରିମାନା ଲାଗିବ ଜାଣନ୍ତୁ।
5. ଅଧିକ ଲାଭ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କର FD ସୁଧ ହାର ସହ ତୁଳନା କରନ୍ତୁ।
ତେଣୁ ଆପଣଙ୍କ FD ଅଟୋ ରିନ୍ୟୁଆଲ୍ ହେଉଥିଲେ ଏହାକୁ ଅଣଦେଖା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଠିକ୍ ସମୟରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ ଅଯଥା ସୁଧ କ୍ଷତିରୁ ରକ୍ଷା ପାଇପାରିବେ।