ବେଙ୍ଗାଲୁର: ବେଙ୍ଗାଲୁରୁରେ ଜି-୨୦ ଅର୍ଥନୀତି ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ ବୈଠକକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ଏଆଇ ଚାଳିତ ଭାଷା ଅନୁବାଦ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ‘ଭାଷିନୀ’ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ଡିଜିଟାଲ ଇଣ୍ଡିଆର ସମ୍ପ୍ରସାରଣର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ‘ଭାଷିନୀ’ ଏବେ ୧୦ ପରିବର୍ତ୍ତେ ୨୨ଟି ଭାଷା ଅନୁବାଦ କରିବ ବୋଲି କେନ୍ଦ୍ର ଆଇଟି ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ କହିବାର ତିନିଦିନ ପରେ ଏହି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ମୋଦି ସରକାର ଏହାକୁ ଏକ ଉଚ୍ଚାକାଂକ୍ଷୀ ପ୍ରକଳ୍ପଭାବେ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଏସସିଓ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗର୍ବିତ ଶବ୍ଦରେ ବିଶ୍ୱ ସାମ୍ନାରେ ‘ଭାଷିନୀ’ର ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ। ଏହା ସହ ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଟେକ୍ନୋଲୋଜିକୁ ବିଶ୍ୱ ସହ ବାଣ୍ଟିଲେ ଭାରତ ଖୁସି ଅନୁଭବ କରିବ। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା କେମିତି କାମ କରେ ‘ଭଷିନୀ’।
ଗତବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବରରେ ଚାଟ୍ ଜିପିଟି ବିଶ୍ୱକୁ ଦଖଲ କରିବାର କିଛି ମାସ ପୂର୍ବରୁ ଭାରତ ଏଆଇ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମାନ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲା। ଜୁଲାଇ ୨୦୨୨ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଭାଷିନୀର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଏହା ଏକ ଏଆଇ ଭିତ୍ତିକ ଭାଷା ଅନୁବାଦ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବ୍ୟବଧାନକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଉଛି। ଭାଷା ଡାଟାସେଟ୍ ଏବଂ ଏଆଇ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏହି ଅନଲାଇନ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ପାଇଁ ଏକ ଜାତୀୟ ଡିଜିଟାଲ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି।
ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ?
ଜାତୀୟ ଭାଷା ପ୍ରଯୁକ୍ତି ମିଶନ ଅଧୀନରେ ଅଣାଯାଇଥିବା ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଅନେକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ। ଏହା ଜରିଆରେ ଏକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଉଛି, ଯାହା ଅଧୀନରେ ସରକାରୀ ପୋର୍ଟାଲ, ଏମଏସଏମଇ ଏବଂ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପମାନେ ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍ପାଦ ଏବଂ ସେବାକୁ ବିକଶିତ କରିପାରିବେ। ଏହି ଏଆଇ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ କେବଳ ସରକାର, ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ଗବେଷଣା ଗୋଷ୍ଠୀର ଲିଙ୍କକୁ ସଂଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ କାମ କରିବ ନାହିଁ। ଏହା ଜରିଆରେ ଇଂରାଜୀ କହୁନଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଭାଷାରେ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ମିଳିବ। ଲୋକମାନେ ନିଜ ଭାଷାରେ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ତିଆରି କରିପାରିବେ। ଆପଣ ନିଜ ଭାଷାରେ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ସୂଚନା ପାଇପାରିବେ ଏବଂ ନିଜ ଭାଷାରେ ଅନ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷା କହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସହ କଥା ବାର୍ତ୍ତା କରିପାରିବେ।
ଭାଷା ଦାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଅବଦାନ
ପୋର୍ଟାଲର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ହେଉଛି ଭାଷାଦାନ, ଯାହା ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ରାଉଡସୋର୍ସିଂ ପଦକ୍ଷେପ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରୁଛି। ଜଣେ ଚାରୋଟି ଉପାୟରେ ଯୋଗଦାନ କରିପାରିବ – ଶୁଣନ୍ତୁ ଭାରତ, ଲେଖ ଇଣ୍ଡିଆ, କୁହନ୍ତୁ ଇଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ଦେଖନ୍ତୁ ଇଣ୍ଡିଆ। ଏଥିରେ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ତରଫରୁ ଲେଖାଯାଇଥିବା ଲେଖାକୁ ଟାଇପ୍ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ କିମ୍ବା ବୈଧ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହା ଏଆଇ ମଡେଲକୁ ଉତ୍ପାଦ ଏବଂ ସେବାଜ ବିକଶିତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
ଭାଷିନୀ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?
ମୋଦି ସରକାର ଡିଜିଟାଲ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ନିଜ ସରକାରର ଏକ ବଡ଼ ଉପଲବ୍ଧିଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛନ୍ତି। ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ଶବ୍ଦକୁ ମଧ୍ୟ ବାରମ୍ବାର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ। ସେଥିପାଇଁ ଦେଶର ୨୨ଟି ସରକାରୀ ଭାଷା, ୧୨୨ଟି ପ୍ରମୁଖ ଭାଷା ଓ ୧୫୯୯ଟି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷାକୁ ଡିଜିଟାଲ ଲିଙ୍କ୍ ସହ ଯୋଡ଼ିବାକୁ ସରକାର ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଭାଷିଣୀ ପ୍ରତି ସରକାରଙ୍କ ଉତ୍ସାହ ପଛରେ ଦୁଇଟି କାରଣ ରହିଛି। ବଜେଟ ୨୦୨୧-୨୨ରେ ଜାତୀୟ ଭାଷା ଅନୁବାଦ ମିଶନ ଘୋଷଣା ପୂର୍ବରୁ ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣରୁ ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା ଯେ ୫୩ ପ୍ରତିଶତ ଭାରତୀୟ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ନାହିଁ କାରଣ ବିଷୟବସ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ନିଜ ଭାଷାରେ ନାହିଁ। ନିଶ୍ଚିତଭାବେ ସରକାର ଏହି ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ଦୂର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ। ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଏତେ ସଂଖ୍ୟକ ଭାରତୀୟଙ୍କ ପରେ ମଧ୍ୟ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁପସ୍ଥିତ ରହିଛି। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଏହି ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଖେଳ ପଡ଼ିଆକୁ ସମାନ କରିପାରିବ। ଏ ଦିଗରେ ଭାଷା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।