କୋଲକାତା: ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ରାଜନୀତିରେ ଏକ ନାଟକୀୟ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଏକ ସମୟରେ ଯିଏ ଏକାକୀ ସଂଘର୍ଷ କରି ବାମ ଦଳମାନଙ୍କ ୩୪ବର୍ଷର ଶାସନର ଅନ୍ତ ଘଟାଇଥିଲେ ଏବଂ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ(TMC) କୁ ବଙ୍ଗର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ କରିଥିଲେ, ସେହି ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ଆଜି ନିଜ ଦଳର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରୁଥିବା ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
୨୦୨୬ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ପରାଜୟ ପରେ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଅସନ୍ତୋଷ ଏବେ ଖୋଲା ବିଦ୍ରୋହର ରୂପ ନେଇଛି। ପ୍ରଥମେ ସରକାର ହାତଛାଡ଼ା ହେଲା, ପରେ ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ରୋହ ଦେଖାଦେଲା ଏବଂ ଏବେ ସାଂସଦମାନଙ୍କ ଏକ ବଡ଼ ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟ ଦଳୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ବିରୋଧରେ ମୁହଁ ଖୋଲିଛନ୍ତି। ମାତ୍ର ୪୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଦଳର ଭିତ୍ତି ଦୋହଲିଯାଇଥିବା ଚିତ୍ର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି।
୧୫ବର୍ଷର ଶାସନର ଅନ୍ତ
ମଇ ୪ ରେ ଘୋଷିତ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ ପାଇଁ ବଡ଼ ଝଟକା ଥିଲା। ବିଜେପି ୨୦୭ଟି ଆସନ ଜିତି ସ୍ପଷ୍ଟ ଅଧିକାର ପାଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ତୃଣମୂଳର ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ୮୦ରେ ସୀମିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଧକ୍କା ଥିଲା ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରାଜୟ। ସେ ଭବାନୀପୁର ଆସନରୁ ହାରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ସେ ୨୦୧୧ ମସିହାରୁ ଧାରାବାହିକ ଭାବେ ଜିତି ଆସୁଥିଲେ।
ଏହି ପରାଜୟ ସହିତ ୧୫ ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଥିବା ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସର ଶାସନର ଅନ୍ତ ଘଟିଥିଲା।
ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ବିଦ୍ରୋହରୁ ଆରମ୍ଭ
ନିର୍ବାଚନ ପରାଜୟର ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଦଳ ଭିତରେ ଅସନ୍ତୋଷ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା। ଜୁନ୍ ୩ରେ ୫୮ ଜଣ ବିଧାୟକ ରୀତବ୍ରତ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କୁ ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା ଭାବେ ଚୟନ କରିଥିଲେ। ଏହାକୁ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ବିରୋଧରେ ପ୍ରଥମ ବଡ଼ ବିଦ୍ରୋହ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଥିଲା।
ଏହା ପରେ ବିଧାନସଭା ବାଚସ୍ପତି ମଧ୍ୟ ରୀତବ୍ରତ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କୁ ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା ଭାବେ ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥିଲେ। ଏହା ତୃଣମୂଳ ନେତୃତ୍ୱ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ସାଂଗଠନିକ ଝଟକା ଥିଲା।
ଏବେ ସାଂସଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ରୋହ
ଜୁନ୍ ୮ରେ ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଗମ୍ଭୀର ହୋଇଥିଲା। ବରିଷ୍ଠ ତୃଣମୂଳ ନେତା ଏବଂ ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ ସୁଖେନ୍ଦୁ ଶେଖର ରାୟ ଦଳର ସମସ୍ତ ପଦବୀରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ। ଏହା ପରେ ୧୧ ଜଣ ଟିଏମସି ସାଂସଦଙ୍କ ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ବିଜେପି ନେତାମାନଙ୍କ ସହ ବୈଠକ କରିଥିବା ଖବର ଆସିଥିଲା।
ବିଦ୍ରୋହୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ପରେ ଦାବି କରିଥିଲା ଯେ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ମୋଟ ୨୦ ଜଣ ସାଂସଦ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନେ କାକୋଲି ଘୋଷଙ୍କୁ ନିଜ ଗୋଷ୍ଠୀର ନେତା ଭାବେ ଚୟନ କରିବା ସହ ଏନଡିଏକୁ ସମର୍ଥନ ଘୋଷଣା କରିଥିବା ଦାବି ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ଦଳ ଏବଂ ପ୍ରତୀକ ଉପରେ ସଙ୍କଟ?
ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଯଦି ଦଳର ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କ ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ବିଦ୍ରୋହୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ସହ ଯୋଗ ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସର ସଂଗଠନାତ୍ମକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଦଳୀୟ ପ୍ରତୀକକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ।
ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କେବଳ ବିପକ୍ଷର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜ ଦଳକୁ ଏକଜୁଟ ରଖିବାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପରୀକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।
ମମତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆଗକୁ କ’ଣ?
ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସର ଇତିହାସ ଦେଖିଲେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ଅନେକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ସଙ୍କଟରୁ ବାହାରି ଆସିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ୨୦୨୬ରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ କଠିନ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଉଛି।
ଆଗାମୀ କିଛି ସପ୍ତାହ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବ ଯେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ଦଳ ଉପରେ ନିଜର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବଜାୟ ରଖିପାରିବେ କି ନାହିଁ, ନା ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ ଆହୁରି ବଡ଼ ଭାଙ୍ଗଣର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବ।