ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ ପଳାତକ ଅପରାଧୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଏକ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି ଭାରତ ୨୦୧୯ ଠାରୁ ୩୬ଟି ଦେଶରୁ ୨୭୪ ଜଣ ପଳାତକ ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିଛି। ପଳାତକଙ୍କ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ୨୦୧୮ରେ ପଳାତକ ଆର୍ଥିକ ଅପରାଧ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ। ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ ଭାରତ ପଳାତକମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଏକ ସମନ୍ୱିତ, ଗୁଇନ୍ଦା-ଆଧାରିତ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପରିଚାଳିତ ମଡେଲ ବିକଶିତ କରିଛି, ଯାହା ସେମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ କଠୋର ପଦକ୍ଷେପ ପାଇଁ ପଥ ପରିଷ୍କାର କରିଛି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଭାରତକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ସହଜ କରିଛି ।
୨୦୧୪ ପୂର୍ବରୁ ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପୁରୁଣା ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ଭାରତର କେବଳ ୩୭ଟି ଦେଶ ସହିତ ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ ଚୁକ୍ତି ଥିଲା। ଆର୍ଥିକ ପଳାତକମାନଙ୍କୁ ମୁକାବିଲା କରିବା କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ଜବତ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଆଇନ ମଧ୍ୟ ନଥିଲା। ୨୦୦୪ ରୁ ୨୦୧୩ ମଧ୍ୟରେ, ଭାରତ ପ୍ରତିବର୍ଷ ହାରାହାରି ମାତ୍ର ଚାରି ଜଣ ପଳାତକଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ ହାସଲ କରିଥିଲା, ଯେତେବେଳେ କି ୧୧୦ଟି ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ ଅନୁରୋଧ ବିଚାରାଧୀନ ରହିଥିଲା। ଏହାବ୍ୟତୀତ, ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ ଏବଂ ମନ୍ଥର ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଜଟିଳ କରିଦେଇଥିଲା, ଯାହା ପ୍ରାୟତଃ ବିଦେଶୀ ଅଦାଲତମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ ଅନୁରୋଧକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରୁଥିଲା।
ଭାରତର ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ ପ୍ରୟାସ ଦ୍ୱୈତ ବିପଦ ଏବଂ ଦ୍ୱୈତ ଅପରାଧ ନୀତି ସମେତ ଆଇନଗତ ଏବଂ ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ମଧ୍ୟ ସାମ୍ନା କରିଥିଲା, ଯାହାର ଫଳସ୍ୱରୂପ ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ ଅନୁରୋଧକୁ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରାଯାଉଥିଲା। ଅଧିକନ୍ତୁ, ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭାବୀ ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ ଏକୀକୃତ ରଣନୀତିର ଅନୁପସ୍ଥିତି ପ୍ରଗତିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ପଳାତକଙ୍କ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ସେୟାର କରିବା, ଲୋକେସନ ଟ୍ରାକିଂ ଏବଂ ରେଡ୍ କର୍ଣ୍ଣର ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରିବା ମଧ୍ୟ ମନ୍ଥର ଗତିରେ କରାଯାଇଥିଲା।
ପଳାତକମାନଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ ପୂର୍ବ ସରକାରମାନଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତିର ଅଭାବ ଥିଲା; ମୋଦୀ ସରକାର ପଳାତକମାନଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣକୁ ଏକ ‘ଜାତୀୟ ପ୍ରାଥମିକତା’ ରେ ପରିଣତ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଦୂରଦୃଷ୍ଟିର ଅନୁରୂପ, କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରୀ ପଳାତକମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ରଣନୀତି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି: ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସମ୍ପର୍କ, ଦୃଢ଼ ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ ସ୍ମାର୍ଟ କୂଟନୀତି। ପଳାତକ ଅପରାଧୀଙ୍କ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଦେଶର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ, ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତା, ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ସହିତ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଭାବରେ ଜଡିତ ବୋଲି ଶ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।
ମୋଦୀ ସରକାର ୨୦୧୯ ରେ ଏନ୍ଆଇଏ. (ସଂଶୋଧନ) ଅଧିନିୟମ ଏବଂ ୟୁ. ଏ. ପି. ଏ. (ସଂଶୋଧନ) ଅଧିନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୨୦ ରୁ ପଳାତକ ଅପରାଧୀମାନଙ୍କୁ ଭାରତକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏକ ମିଶନ ମୋଡରେ ନିଆଯାଇଥିଲା। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରୟାସ ଆଉ କେବଳ ନିଷିଦ୍ଧ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନଥିଲା। ଏକକ ଆତଙ୍କବାଦୀ, ପୃଷ୍ଠେପୋଷକ, ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଣ ନେଟୱାର୍କ ଏବଂ ବିଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ସହାୟତା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ପରିସରକୁ ବିସ୍ତାର କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ପଳାତକମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ନେଟୱାର୍କକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ଭାରତର କ୍ଷମତାକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ମଜବୁତ କରିଥିଲା ।
୨୦୨୪ ରେ ମୋଦୀ ସରକାର ପଳାତକ ଅପରାଧୀଙ୍କ ସହ ଜଡିତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି ତିନୋଟି ନୂତନ ଅପରାଧିକ ଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଥିଲେ। ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ, ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ସୁରକ୍ଷା ସଂହିତା (ବି. ଏନ୍. ଏସ୍. ଏସ୍.) ର ଧାରା ୩୫୫ ଏବଂ ୩୫୬ ଅପରାଧିକଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ବିଚାର ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥାଏ, ଯାହା ପଳାତକ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ବିଚାର ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅଭିଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମଗ୍ର ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ କରିଥାଏ।
୨୦୨୨ ରେ, ଭାରତ ୯୦ ତମ ଇଣ୍ଟରପୋଲ ସାଧାରଣ ସଭାର ଆୟୋଜନ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ ବିଶ୍ୱ ପୁଲିସର ତିନୋଟି ସ୍ତମ୍ଭ-ଯୋଗାଯୋଗ, ସମ୍ମିଳିତ ଉଦ୍ୟମ ଏବଂ ସହଯୋଗର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ଭାରତ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଆଇନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନକାରୀ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ, ଯୋଗାଯୋଗ ଏବଂ ସୂଚନା ଆଦାନପ୍ରଦାନକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରୀ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୫ରେ ଭାରତପୋଲର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଭାରତପୋଲ ସି. ବି. ଆଇ., ରାଜ୍ୟ ପୁଲିସ ମୁଖ୍ୟାଳୟ (ଇଣ୍ଟରପୋଲ ଲିଆସନ ଅଫିସର-ଆଇ. ଏଲ. ଓ. ମାଧ୍ୟମରେ) ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ପୁଲିସ ମୁଖ୍ୟାଳୟକୁ ଗୋଟିଏ ମଞ୍ଚରେ ଏକୀକୃତ କରି ଏକ ବ୍ୟାପକ ସୂଚନା ଭିତ୍ତିଭୂମି ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଅଧୀନରେ, ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଏଜେନ୍ସିଗୁଡ଼ିକର ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ୟୁନିଟକୁ ଏହି ପୋର୍ଟାଲ ଜରିଆରେ ସଂଯୋଗ କରାଯାଇଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସୂଚନାର ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ପ୍ରବାହ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହୋଇପାରିବ। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ସି. ବି. ଆଇ. ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଆଇନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନକାରୀ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସୂଚନା ଆଦାନପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସମୟ ଯଥେଷ୍ଟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଆଜି, ସି. ବି. ଆଇ. ଦ୍ୱାରା ମାଗିଥିବା ସୂଚନା ସାଧାରଣତଃ ଅନ୍ୟ ଆଇନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ୧୦ ରୁ ୨୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସେୟାର କରାଯାଉଛି, ଏବଂ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ୩ ରୁ ୧୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ, ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ଦକ୍ଷତାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଉନ୍ନତି ହେଉଛି । କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏହି ଦିଗରେ ମୋଟ ୫ଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଠକ କରିଛନ୍ତି।
ମୋଦୀ ସରକାର ଅଧିକ କଠୋରତାର ସହ ମନି ଲଣ୍ଡରିଂ ନିବାରଣ ଆଇନ (ପିଏମଏଲଏ) ଲାଗୁ କରିଛନ୍ତି। ପିଏମଏଲଏକୁ କଡାକଡି ଭାବେ ଲାଗୁ କରି ମୋଦୀ ସରକାର ୨୦୧୯ରୁ ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟରେ ପଳାତକ ଅପରାଧୀଙ୍କ ୧୭,୮୭୪ କୋଟି ଟଙ୍କାର ସମ୍ପତ୍ତି ଜବତ କରିଛନ୍ତି। ପଳାତକମାନଙ୍କୁ ଠାବ କରିବା ଏବଂ ଗିରଫ କରିବା ଲାଗି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରୟାସକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଲାଗି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ ବ୍ୟୁରୋର (ସି. ବି. ଆଇ.) ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପରିଚାଳନା କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛି।
କେନ୍ଦ୍ର ଇଣ୍ଟରପୋଲ ମାଧ୍ୟମରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ପୋଲିସ ଏଜେନ୍ସି ସହିତ ବାସ୍ତବ ସମୟରେ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ପଳାତକମାନଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତ ଟ୍ରାକ୍ ଏବଂ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇପାରିବ। ଦ୍ରୁତ ସୂଚନା ବିନିମୟକୁ ସୁଗମ କରିବା ପାଇଁ, ସିବିଆଇ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟ ତଥା ସମସ୍ତ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅନୁସନ୍ଧାନକାରୀ ସଂସ୍ଥାରେ ଇଣ୍ଟରପୋଲ ଯୋଗାଯୋଗ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମନୋନୀତ କରିଛି, ଯାହା ପଳାତକ ତଦନ୍ତରେ ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସହଯୋଗକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି ।
ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଇଣ୍ଟରପୋଲ ଜାରି କରିଥିବା ରେଡ୍ କର୍ଣ୍ଣର ନୋଟିସ୍ ସଂଖ୍ୟା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ୨୦୨୨ ରେ ୪୦ ଟି ରେଡ୍ କର୍ଣ୍ଣର ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରାଯାଇଥିବାବେଳେ ୨୦୨୩ ରେ ୧୦୦ଟି, ୨୦୨୪ରେ ୧୦୭ଟି, ୨୦୨୫ ରେ ୧୧୨ଟି ଏବଂ ୨୦୨୬ ରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୬୨ ଟି ଜାରି ହୋଇସାରିଛି। ପଳାତକ ଅପରାଧୀମାନଙ୍କୁ ଠାବ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ, ପଳାତକ ଅପରାଧୀମାନଙ୍କୁ ସଠିକ ସ୍ଥାନରେ ଠାବ କରିବା ପାଇଁ ଅପରେସନ ତ୍ରିଶୂଳ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା।
ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଅଧୀନରେ, ଇଣ୍ଟରପୋଲର ସହାୟତାରେ, ସାଟେଲାଇଟ୍ ସୂଚନା, ତଦାରଖ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ଫୁଟପ୍ରିଣ୍ଟ ବିଶ୍ଳେଷଣ ବ୍ୟବହାର କରି ଲୁଚିଥିବା ପଳାତକଙ୍କ ଅବସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା। ଅନେକ ପଳାତକ ବିଦେଶରେ ରହୁଥିବା ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କ ନାମ କିମ୍ବା ପରିଚୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ। ତଥାପି, ଉନ୍ନତ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ମ୍ୟାପିଂ ବ୍ୟବହାର ମାଧ୍ୟମରେ, ଭାରତୀୟ ଏଜେନ୍ସିମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ପାଇବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲେ। ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ପାଇଁ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ମଧ୍ୟ ଲାଭ ଉଠାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଅଦାଲତର ଶୁଣାଣି ପାଇଁ ଭିଡିଓ କନଫରେନ୍ସିଂର ବ୍ୟବହାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିଥାଏ। ଗତ ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୪୦୧ ଜଣ ପଳାତକ ଅପରାଧୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ରେଡ୍ କର୍ଣ୍ଣର ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରାଯାଇଛି।
କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ, ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ ଅନୁରୋଧ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଧିକ ବୃତ୍ତିଗତ ଏବଂ ସଠିକ୍ ଢଙ୍ଗରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି। ଏହାବ୍ୟତୀତ, ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଥିବା ଦେଶର ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ ଆଇନଗତ ଆଶାକୁ ଯତ୍ନର ସହ ବିଚାରକୁ ନେବା ପରେ ଲିଖିତ ଆଶ୍ୱାସନା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ। ଭାରତକୁ ଫେରାଇ ଅଣାଯାଇଥିବା ପଳାତକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆତଙ୍କବାଦରେ ଖୋଜାହେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ଗ୍ୟାଙ୍ଗଷ୍ଟର, ଆର୍ଥିକ ଅପରାଧୀ, ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଏବଂ ହତ୍ୟା ମାମଲାରେ ଖୋଜା ହେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ଯୌନ ଅପରାଧୀଙ୍କ କବଳରୁ ଶିଶୁଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା (ପକ୍ସୋ) ଅଧିନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅପରାଧ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।
ପଳାତକମାନଙ୍କୁ ଭାରତକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ଅଭିଯାନ ଆତଙ୍କବାଦ, ଖାଲିସ୍ତାନ ସମର୍ଥକ ଉଗ୍ରବାଦ, ଗ୍ୟାଙ୍ଗଷ୍ଟର-ଆତଙ୍କବାଦ ସମ୍ପର୍କ, ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ କାରବାର, ସାଇବର ଠକେଇ ଏବଂ ନକଲି ମୁଦ୍ରା ସହିତ ଜଡିତ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକ ରହିଛି। ଆମେରିକାରୁ ତାହୱୁର୍ ହୁସେନ୍ ରାଣାଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ ଭାରତର ସଂକଳ୍ପ ଏବଂ ଜଟିଳ ଆତଙ୍କବାଦୀ ମାମଲାକୁ ଆଗକୁ ନେବାରେ ଏହାର ନିରନ୍ତର ଆଇନଗତ ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଦାହରଣ। ଜାମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀର ସହ ଜଡ଼ିତ ମାମଲାରେ, ବିଦେଶରୁ ସକ୍ରିୟ ଥିବା ପଳାତକମାନଙ୍କୁ ଆତଙ୍କବାଦ, ନିଶା କାରବାର ଏବଂ ସୀମାପାର ସମର୍ଥନ ନେଟୱାର୍କକୁ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା।
ପଳାତକ ଅପରାଧୀମାନଙ୍କୁ ଭାରତକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବାରେ ମିଳିଥିବା ସଫଳତା ସୁଯୋଗର ପରିଣାମ ନୁହେଁ, ବରଂ ବିଶ୍ୱସନୀୟତା, ପୁଙ୍ଖାନୁପୁଙ୍ଖ ଆଇନଗତ ପ୍ରସ୍ତୁତି, ନିରନ୍ତର କୂଟନୈତିକ ଦୃଢ଼ତା ଏବଂ ନିରନ୍ତର ଅନୁସରଣର ପରିଣାମ। ଘରୋଇ ସ୍ତରରେ ଏହି ପ୍ରୟାସ ଗୁଇନ୍ଦା ବ୍ୟୁରୋ (ଆଇବି), କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ ବ୍ୟୁରୋ (ସିବିଆଇ), ରିସର୍ଚ୍ଚ ଆଣ୍ଡ ଆନାଲିସିସ୍ ୱିଙ୍ଗ (ଆର ଆଣ୍ଡ ଏଡବ୍ଲୁ), ଜାତୀୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏଜେନ୍ସି (ଏନ୍ଆଇଏ), ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ (ଇଡି), ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (ଏମ୍ଇଏ), ନାର୍କୋଟିକ୍ସ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ ବ୍ୟୁରୋ (ଏନସିବି), ଡିରେକ୍ଟୋରେଟ ଜେନେରାଲ୍ ଅଫ୍ ଗୁଡସ୍ ଆଣ୍ଡ ସର୍ଭିସେସ୍ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (ଡିଜିଜିଆଇ) ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ପୋଲିସ ବାହିନୀ ମଧ୍ୟରେ ଘନିଷ୍ଠ ସମନ୍ୱୟ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଛି। ଏହା ଏକ ପ୍ରକୃତ “ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସରକାରୀ” ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ, ଯେଉଁଥିରେ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଏଜେନ୍ସିମାନେ ପଳାତକ ଅପରାଧୀଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଏବଂ ପୀଡ଼ିତମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଘନିଷ୍ଠ ସମନ୍ୱୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ।
ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ ରେ ଗୁଇନ୍ଦା ବ୍ୟୁରୋ (ଆଇବି) ର ମଲ୍ଟି ଏଜେନ୍ସି ସେଣ୍ଟର (ଏମ୍ଏସି) ଅଧୀନରେ ଏକ ଷ୍ଟାଣ୍ଡିଂ ଫୋକସ୍ ଗ୍ରୁପ୍ ଗଠନ ଭାରତର ପଳାତକ ପରିଚାଳନା ଢାଞ୍ଚାକୁ ମଜବୁତ କରିବାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂସ୍ଥାଗତ ପଦକ୍ଷେପକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ । ପଳାତକ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବା, ଦସ୍ତାବିଜଗୁଡ଼ିକୁ ମାନକ କରିବା, ସୂଚନା ପ୍ରଦାନରେ ଥିବା ବାଧାକୁ ଦୂର କରିବା, ବିଦେଶୀ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ସହିତ ନିରନ୍ତର ଅନୁସରଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଏଜେନ୍ସିଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିବା ମାମଲାଗୁଡ଼ିକୁ ଜାତୀୟ ସ୍ତରୀୟ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବା ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀର ଦାୟିତ୍ୱ। ବିଦେଶରୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ପଳାତକମାନେ ଅଚଳ କେସ୍ ଫାଇଲ୍ ନୁହଁନ୍ତି-ସେମାନେ ଜୀବନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ବିପଦକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି ଯାହା ସ୍ଥାୟୀ, ସମନ୍ୱିତ ଏବଂ ସକ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଆବଶ୍ୟକ କରିଥାଏ ।