ଆଜିକାଲି ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିବାରରେ ଥାଇରଏଡ୍ ସମସ୍ୟା ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳୁଛି। ବିଶେଷକରି ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସମସ୍ୟା ଅଧିକ ଦେଖାଯାଉଛି। ଅନେକେ ଥାଇରଏଡ୍କୁ କେବଳ ଓଜନ ବଢ଼ିବା କିମ୍ବା କମିବା ସହ ଯୋଡ଼ି ଦେଖନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ଥାଇରଏଡ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି ଶରୀରର ମେଟାବୋଲିଜିମ୍, ଶକ୍ତି, ହରମୋନ୍ ସନ୍ତୁଳନ, ପ୍ରଜନନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ହୃଦ୍ଯନ୍ତ୍ରର କାର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ। ସେଥିପାଇଁ ଏହାର ଅବହେଳା ଗୁରୁତର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାର କାରଣ ହୋଇପାରେ।
ଥାଇରଏଡ୍ ହେଉଛି ବେକର ସାମ୍ନା ଭାଗରେ ଥିବା ପ୍ରଜାପତି ଆକୃତିର ଏକ ଛୋଟ ଗ୍ରନ୍ଥି। ଏହା T3 ଓ T4 ହରମୋନ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରି ଶରୀରର ମେଟାବୋଲିଜିମ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ। ଏହି ହରମୋନ୍ର ପରିମାଣ କମ୍ କିମ୍ବା ଅଧିକ ହେଲେ ଯଥାକ୍ରମେ ହାଇପୋଥାଇରଏଡିଜ୍ମ ଏବଂ ହାଇପରଥାଇରଏଡିଜ୍ମ ଭଳି ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇଥାଏ।
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ପୁରୁଷଙ୍କ ତୁଳନାରେ ମହିଳାଙ୍କଠାରେ ଥାଇରଏଡ୍ ସମସ୍ୟା ହେବାର ଆଶଙ୍କା ପାଞ୍ଚରୁ ଆଠ ଗୁଣ ଅଧିକ। ଏକ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରତି ଆଠ ଜଣ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଜୀବନର କୌଣସି ନା କୌଣସି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଥାଇରଏଡ୍ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇପାରନ୍ତି।
ଏହା ପଛରେ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି ହରମୋନ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତନ। ମହିଳାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍ ହରମୋନ୍ର ଉତ୍ତାର-ଚଢ଼ା ସହ ଅଟୋଇମ୍ୟୁନ୍ ରୋଗର ପ୍ରବଣତା ଅଧିକ ଥାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ଶରୀରର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ କେବେ କେବେ ଭୁଲବଶତଃ ଥାଇରଏଡ୍ ଗ୍ରନ୍ଥିକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ଯାହା ଫଳରେ ହାସିମୋଟୋ ଥାଇରଏଡାଇଟିସ୍ କିମ୍ବା ଗ୍ରେଭ୍ସ ରୋଗ ଭଳି ସମସ୍ୟା ଦେଖାଯାଏ।
ମହିଳାଙ୍କ ଜୀବନର କିଛି ବିଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଥାଇରଏଡ୍ ସମସ୍ୟାର ଆଶଙ୍କା ଅଧିକ ଥାଏ। ଯେପରିକି—
- ଗର୍ଭାବସ୍ଥା
- ପ୍ରସବ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟ
- ମେନୋପଜ୍ (ଋତୁନିବୃତ୍ତି)
- ବୟସ ବଢ଼ିବା ସହିତ
ଏହି ସମୟରେ ହରମୋନ୍ର ଦ୍ରୁତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଥାଇରଏଡ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ସେଥିପାଇଁ ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ନିୟମିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା ଉପକାରୀ ହୋଇପାରେ।
ଥାଇରଏଡ୍ ସମସ୍ୟା କେବଳ ଓଜନ ବଢ଼ିବା କିମ୍ବା କମିବାରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଏହା ଅନିୟମିତ ମାସିକ ଋତୁସ୍ରାବ, ଗର୍ଭଧାରଣରେ ସମସ୍ୟା, ବନ୍ଧ୍ୟାତ୍ୱ, ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଜଟିଳତା ଏବଂ ମା’ ଓ ଶିଶୁର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ। ମେନୋପଜ୍ ସମୟରେ ଥାଇରଏଡ୍ର ଲକ୍ଷଣ ଅନେକ ସମୟରେ ମେନୋପଜ୍ର ସାଧାରଣ ଲକ୍ଷଣ ସହ ମିଶିଯାଏ, ଯାହା ଫଳରେ ରୋଗ ଚିହ୍ନଟରେ ବିଳମ୍ବ ହୋଇପାରେ।
ନିମ୍ନଲିଖିତ ଲକ୍ଷଣ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ରହିଲେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଜରୁରୀ—
- ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଥକାପଣ
- ହଠାତ୍ ଓଜନ ବଢ଼ିବା କିମ୍ବା କମିବା
- କେଶ ଝଡ଼ିବା
- ଚର୍ମ ଶୁଷ୍କ ହେବା
- ବାରମ୍ବାର ମନୋଭାବ ବଦଳିବା
- ବେକରେ ଫୁଲା କିମ୍ବା ଗାଠି ଅନୁଭବ ହେବା
- ହୃଦ୍ସ୍ପନ୍ଦନରେ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ
- ଅନିୟମିତ ମାସିକ ଋତୁସ୍ରାବ
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଏପରି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଲେ TSH, T3 ଓ T4 ଭଳି ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରାଇବା ଉଚିତ। ଶୀଘ୍ର ରୋଗ ଚିହ୍ନଟ ହେଲେ ଔଷଧ, ନିୟମିତ ଫଲୋଅପ୍ ଏବଂ ଜୀବନଶୈଳୀରେ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ମାଧ୍ୟମରେ ଥାଇରଏଡ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇପାରେ।
ଥାଇରଏଡ୍ ଏକ ସାଧାରଣ କିନ୍ତୁ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ଏଭଳି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା। ବିଶେଷକରି ମହିଳାମାନେ ଯଦି ଶରୀରରେ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ତେବେ ଏହାକୁ ସାଧାରଣ ଥକାପଣ କିମ୍ବା ବୟସର ପ୍ରଭାବ ଭାବି ଅଣଦେଖା ନକରି ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଉଚିତ। ସମୟରେ ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇପାରିବ।