ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ନୀତି ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ପାକିସ୍ତାନ-କେନ୍ଦ୍ରିକ ହୋଇଆସିଛି। କିନ୍ତୁ ଆମେରିକାର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଗୁଇନ୍ଦା ସଂସ୍ଥା (DIA)ର ଏକ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ରିପୋର୍ଟରେ ଦାବି କରାଯାଇଛି ଯେ, ଭାରତ ଏବେ ଚୀନକୁ ନିଜର ମୁଖ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରୁଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ପାକିସ୍ତାନକୁ ଏବେ କେବଳ ଏକ ସହାୟକ ବିପଦ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ଡିଆଇଏ ରିପୋର୍ଟରେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଦାବି କରାଯାଇଛି ଯେ, “ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦିଙ୍କ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରାଥମିକତା ଏବେ ବିଶ୍ୱ ନେତୃତ୍ୱ, ଚୀନ୍କୁ ମୁକାବିଲା କରିବା ଏବଂ ଭାରତର ସାମରିକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ। ଏହି ରଣନୀତି କେବଳ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିବା ନୁହେଁ ବରଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ସନ୍ତୁଳନକୁ ଆକାର ଦେବା ବିଷୟରେ।”
ମେ ୨୦୨୫ରେ ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ସାମରିକ ମୁହାଁମୁହିଁ ଏବଂ ପହଲଗାମ ଆକ୍ରମଣ ଭଳି ଘଟଣା ଉଲ୍ଲେଖ କରି ରିପୋର୍ଟରେ ଦାବି କରାଯାଇଛି ଯେ, “ପାକିସ୍ତାନ ଆଞ୍ଚଳିକ ଅସ୍ଥିରତାରେ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଆସୁଛି, କିନ୍ତୁ ଚୀନ୍ ପ୍ରତି ଭାରତର ପ୍ରକୃତ ରଣନୈତିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରାଯାଉଛି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ନୀତିର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ଚୀନ୍ ସହିତ ଭାରତର ସୀମା ବିବାଦ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଛି, ବିଶେଷକରି ଲଦାଖ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ। ଯଦିଓ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୪ରେ ଏକ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲା, ତଥାପି ବିବାଦ ଶେଷ ହୋଇନାହିଁ। ଏହା କେବଳ ଏକ ରଣନୈତିକ ବିରତି।”
ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ନିର୍ମାଣରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ବିଦେଶୀ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ଏହାର ‘ମେଡ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ’ ନୀତି ୨୦୨୫ କୁ ଆହୁରି ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରୁଛି। ଏହା ସହିତ ଭାରତ ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ, ତାଲିମ, ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ବିକ୍ରୟ ଏବଂ ସୂଚନା ଆଦାନପ୍ରଦାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତ ମହାସାଗର କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ସହଭାଗୀତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରୁଛି। QUAD, ASEAN ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବହୁପାକ୍ଷିକ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକରେ ଭାରତର ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଏହି ରଣନୀତିର ଏକ ଅଂଶ, ଯାହା ଚୀନର ପ୍ରଭାବକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ଭାରତର ନେତୃତ୍ୱ ଭୂମିକା ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।