ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ୧୦୭ ଦିନିଆ ସଂଘର୍ଷ ସମାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବ। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ରବିବାର (ଜୁନ୍ ୧୪) ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଏହି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଏହା ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପୁନଃ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ପଥ ପରିଷ୍କାର କରିବ। ଏହି ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ବଜାର ଉପରେ ଚାପ କମ କରିବ।
ଆମେରିକା-ଇରାନ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିର ପ୍ରମୁଖ ବିନ୍ଦୁ
୧ – ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ହୋଇଛି। ଏହାକୁ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏବଂ ଇରାନ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି। ଚୁକ୍ତିର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସ୍ୱାକ୍ଷର ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ହେବ। ସ୍ୱାକ୍ଷର ଉତ୍ସବରେ ଆମେରିକାରୁ ଜେ.ଡି. ଭେନ୍ସ ଏବଂ ଇରାନରୁ ଅରାଘଚି ଏବଂ ଗାଲିବଫ ଯୋଗଦେବେ।
୨ – ଉଭୟ ଦେଶ ତୁରନ୍ତ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ବନ୍ଦ କରିବେ। ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମାରେ ଲେବାନନରେ ସଂଘର୍ଷ ସମାପ୍ତ କରିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
୩ – ପାକିସ୍ତାନ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିନାମା ପାଇଁ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହବାଜ ସରିଫ ଏକ ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମ ପୋଷ୍ଟରେ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିନାମା ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି।
୪ – ୬୦ ଦିନିଆ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ସମୟରେ ଦୁଇ ଦେଶ ଚୁକ୍ତିନାମା ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବେ। ଏଥିରେ ଇରାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ, ବନ୍ଦ ପାଣ୍ଠି ମୁକ୍ତ କରିବା ଏବଂ ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ। ଏକ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଚୁକ୍ତିନାମା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥାୟୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିବ।
୫ – ଆମେରିକା-ଇରାନ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିନାମା ସହିତ, ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ପୁନଃଖୋଲିବା ପାଇଁ ପଥ ପରିଷ୍କାର ହୋଇଛି। ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ତାଙ୍କ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟରେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଶୁକ୍ରବାରଠାରୁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ପୁନର୍ବାର ଖୋଲାଯିବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଆମେରିକା ଇରାନ ବନ୍ଦର ଉପରେ ଏହାର ଅବରୋଧ ଉଠାଇବ।
୬ – ଡ୍ରାଫ୍ଟ ଚୁକ୍ତିନାମା ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ପ୍ରାୟ ୨୫ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ଫ୍ରିଜ୍ ହୋଇଥିବା ଇରାନ ସମ୍ପତ୍ତି ମୁକ୍ତ କରିବ। ଏହି ପରିମାଣର ଅଧା, ଅର୍ଥାତ୍ ୧୨ ବିଲିୟନ ଡଲାର, ଚୁକ୍ତିନାମା ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ମୁକ୍ତ କରାଯିବ।
୭ – ଇରାନ ଏହି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ପ୍ରଦାନ କରିବ ଯେ, ସେ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ବିକଶିତ କରିବ ନାହିଁ କିମ୍ବା ତାର ୟୁରାନିୟମ ସମୃଦ୍ଧି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ବିସ୍ତାର କରିବ ନାହିଁ।
୮ – ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷର ଅନ୍ତ ଏବଂ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବା ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ବଜାରକୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିବ। ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଯଥେଷ୍ଟ ପରିମାଣର ତେଲ ଏବଂ ଏଲପିଜି ଯୋଗାଣ କରେ। ଇରାନର ବନ୍ଦ ହେବା ଫଳରେ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା।
୯ – ଇସ୍ରାଏଲ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଚୁକ୍ତିର ଏକ ପକ୍ଷ ନୁହେଁ। ଆମେରିକା-ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ନେଇ ଇସ୍ରାଏଲରେ ଅସନ୍ତୋଷ ରହିଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନ୍ୟାହୁ କେବଳ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନକୁ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ହାସଲ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯିବ ନାହିଁ। ବିରୋଧୀ ନେତାମାନେ ଏହାକୁ ଇସ୍ରାଏଲର ବୈଦେଶିକ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ନୀତିର ଏକ ବଡ଼ ବିଫଳତା ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।