ୟୁରୋପର ରାଜନୀତି ଏବେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋଡ଼ରେ। ଦରବୃଦ୍ଧିର ଚାପ, ଘରଭଡ଼ା ଓ ଘର କିଣିବାର ବଢ଼ୁଥିବା ଖର୍ଚ୍ଚ, ସରକାରୀ ସେବାର ଅବନତି ଏବଂ ଦୁର୍ନୀତି ଅଭିଯୋଗକୁ ନେଇ ଜନଅସନ୍ତୋଷ ତୀବ୍ର ହେଉଛି। ରାସ୍ତାରେ ପ୍ରତିବାଦ, ଶ୍ରମିକଙ୍କ ଧର୍ମଘଟ ଏବଂ ସରକାର ବିରୋଧୀ ସ୍ୱର ଶାସକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ନୂଆ ରାଜନୈତିକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ଉପଲବ୍ଧ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ ୧୨ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱର ୫୭ରୁ ଅଧିକ ଦେଶରେ ସରକାର ବିରୋଧୀ ପ୍ରତିବାଦ ହୋଇଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୩୩ଟି ଦେଶରେ ଆନ୍ଦୋଳନ ଜାରି ରହିଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ୨୦୨୬ ଅକ୍ଟୋବରରେ ଫ୍ରାନ୍ସ, ସ୍ପେନ୍, ଇଟାଲୀ, ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ, ଆଲବାନିଆ, ବେଲଜିୟମ, ଗ୍ରୀସ୍, ଜର୍ମାନୀ, ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ ଓ ଆୟର୍ଲାଣ୍ଡ ସମେତ ଅନେକ ଦେଶରେ ପ୍ରତିବାଦ ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଛି। ଏହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱାଧୀନ ଯାଞ୍ଚ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ୟୁରୋପରେ ଜନଅସନ୍ତୋଷର ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଭାବକୁ ଅଣଦେଖା କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
ଜନଅସନ୍ତୋଷ ବନାମ ସରକାର: କାହା ପାଇଁ କେତେ ବଡ଼ ବିପଦ?
ୟୁରୋପର ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନଗୁଡ଼ିକର ମୂଳରେ ରହିଛି ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ବଢ଼ୁଥିବା ଖର୍ଚ୍ଚ। ଲୋକଙ୍କ ଆୟ ଅନୁପାତରେ ଘରଭଡ଼ା, ଖାଦ୍ୟ, ଇନ୍ଧନ ଓ ଶିକ୍ଷାର ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିଲେ ସରକାରଙ୍କ ଅର୍ଥନୈତିକ ନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିବା ସ୍ୱାଭାବିକ। ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ପାଇଁ ଘର କିଣିବା କିମ୍ବା ସ୍ଥାୟୀ ଜୀବିକା ହାସଲ କରିବା କଷ୍ଟକର ହେଉଥିବା ଅନୁଭବ ଅସନ୍ତୋଷକୁ ଆହୁରି ଗଭୀର କରୁଛି।
ରାଜନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା ଶାସକ ଦଳଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ପ୍ରଥମତଃ, ଲୋକଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ଅସନ୍ତୋଷ ଭୋଟରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରେ। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ଯଦି ଅତ୍ୟଧିକ କଠୋର ପଦକ୍ଷେପ ନିଅନ୍ତି, ତେବେ ତାହା ନାଗରିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ପୁଲିସର କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀକୁ ନେଇ ନୂଆ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।
ଫ୍ରାନ୍ସ: ମାକ୍ରୋନଙ୍କ ପରେ କାହା ହାତକୁ ଯିବ କ୍ଷମତା?
ଫ୍ରାନ୍ସରେ ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ଓ ଜନଅସନ୍ତୋଷ ଆଗାମୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି। ୨୦୨୭ରେ ହେବାକୁ ଥିବା ନିର୍ବାଚନରେ ଇମାନୁଏଲ୍ ମାକ୍ରୋନ ଆଉ ପ୍ରାର୍ଥୀ ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ଫ୍ରାନ୍ସର ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁସାରେ କେହି କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଦୁଇଟିରୁ ଅଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରହିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆଇନଶୃଙ୍ଖଳା, ଅର୍ଥନୀତି ଓ ଜୀବନଯାପନ ଖର୍ଚ୍ଚ ନିର୍ବାଚନର ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହୋଇପାରେ। ଜନଅସନ୍ତୋଷକୁ ଯେଉଁ ଦଳ ନିଜ ସପକ୍ଷରେ ନେଇପାରିବ, ତାହାର ରାଜନୈତିକ ଲାଭ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ତେବେ ପ୍ରତିବାଦ ମାତ୍ରେ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଲାଭବାନ ହେବେ ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
ସ୍ପେନ୍: ଗୃହ ସଙ୍କଟ ହେବ କି ନିର୍ବାଚନୀ ଅସ୍ତ୍ର?
ସ୍ପେନ୍ରେ ଘରଭଡ଼ା ଓ ଗୃହ ଉପଲବ୍ଧତାକୁ ନେଇ ଅସନ୍ତୋଷ ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ପାଲଟିଛି। ବିଶେଷକରି ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଲଭ ମୂଲ୍ୟରେ ଘର ପାଇବା ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ। ଏହାକୁ ନେଇ ହେଉଥିବା ପ୍ରତିବାଦ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପେଡ୍ରୋ ସାଞ୍ଚେଜ୍ଙ୍କ ସରକାର ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ାଇପାରେ।
ତେବେ ନଭେମ୍ବର ୨୯, ୨୦୨୬ ପାଇଁ ଆଗୁଆ ନିର୍ବାଚନ ଘୋଷଣା ଏବଂ ନଭେମ୍ବର ୧୧ରେ ସାଧାରଣ ଧର୍ମଘଟ ସମ୍ପର୍କିତ ଦାବିଗୁଡ଼ିକୁ ଆଧିକାରିକ ଭାବେ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୂଳ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିବ—ସରକାର ଗୃହ ସଙ୍କଟର ସମାଧାନ କରି ଜନବିଶ୍ୱାସ ଫେରାଇପାରିବେ କି?
ଇଟାଲୀ: ମେଲୋନି ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ
ଇଟାଲୀରେ ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନ, ଦରବୃଦ୍ଧି ଓ ସରକାରୀ ନୀତିକୁ ନେଇ ବିରୋଧ ଜାରି ରହିଥିବା ରିପୋର୍ଟ ଆସିଛି। ଜର୍ଜିଆ ମେଲୋନିଙ୍କ ସରକାର ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ହେଉଛି—ଏକପଟେ ଆଇନଶୃଙ୍ଖଳା ବଜାୟ ରଖିବା, ଅନ୍ୟପଟେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ଚିନ୍ତାର ସମାଧାନ କରିବା।
ସୁରକ୍ଷା ଆଇନକୁ କଠୋର କରିବା ଦ୍ୱାରା ରାସ୍ତାରେ ହିଂସା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି, ଚାକିରି ଓ ଜୀବନଯାପନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଭଳି ମୂଳ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ନହେଲେ ଅସନ୍ତୋଷ ପୁଣି ମୁଣ୍ଡ ଟେକିପାରେ। ଇଟାଲୀର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୨୭ରେ ହେବାକୁ ଥିବାରୁ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ରାଜନୈତିକ ବିତର୍କକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।
ବେଲଜିୟମରୁ ଆଲବାନିଆ: ଅସନ୍ତୋଷର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଚେହେରା
ୟୁରୋପର ସବୁ ଦେଶରେ ପ୍ରତିବାଦର କାରଣ ସମାନ ନୁହେଁ। ବେଲଜିୟମରେ ସରକାରୀ ଖର୍ଚ୍ଚ କାଟ୍ ଓ ଶ୍ରମିକ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ନେଇ ବିରୋଧ ଦେଖାଦେଇପାରେ। ପର୍ତ୍ତୁଗାଲରେ ଗୃହ ମୂଲ୍ୟ ଓ ଦରମା ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗୁରୁତ୍ୱ ପାଉଛି। ଆଲବାନିଆରେ ଦୁର୍ନୀତି ବିରୋଧୀ ଦାବିକୁ ନେଇ ଛାତ୍ର ଓ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷ ରାଜନୈତିକ ଚାପ ବଢ଼ାଇପାରେ। ଗ୍ରୀସ୍ ଓ ସର୍ବିଆ ଭଳି ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ଦାୟିତ୍ୱ, ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀ ଓ ଜନବିଶ୍ୱାସ ଆଲୋଚନାର ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହୋଇପାରେ।
ଏହି ପ୍ରତିବାଦଗୁଡ଼ିକ ଦେଖାଉଛି ଯେ ଜନତା କେବଳ ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି। ସେମାନେ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ସରକାରଙ୍କ ନୀତି ଯଦି ଲୋକଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିପାରୁନାହିଁ, ତେବେ ନିର୍ବାଚନୀ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିର ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିବା ସ୍ୱାଭାବିକ।
ରାସ୍ତାର ଆନ୍ଦୋଳନ ଭୋଟ୍ରେ ବଦଳିବ କି?
ୟୁରୋପରେ ବଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରତିବାଦର ରାଜନୈତିକ ପରିଣାମ ଏବେଠାରୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିହେବ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ—ଅର୍ଥନୈତିକ ଅସନ୍ତୋଷ ଯଦି ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ହୁଏ, ତେବେ ତାହା ଶାସକ ଦଳଙ୍କ ଜନସମର୍ଥନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଅସନ୍ତୋଷକୁ ନିର୍ବାଚନୀ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ।
ହେଲେ ଜନଅସନ୍ତୋଷରୁ ରାଜନୈତିକ ଲାଭ ପାଇବା ପାଇଁ କେବଳ ସରକାରଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରିବା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ଗୃହ ସଙ୍କଟ, ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି, ଚାକିରି ଓ ସରକାରୀ ସେବା ପାଇଁ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ସମାଧାନ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଶାସକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଜନବିଶ୍ୱାସ ଫେରାଇବାର ପରୀକ୍ଷା; ବିରୋଧୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ନିଜର ବିକଳ୍ପ ନୀତି ପ୍ରମାଣ କରିବାର ସୁଯୋଗ।
ୟୁରୋପର ରାସ୍ତାରେ ଉଠୁଥିବା ସ୍ୱର କେବଳ ଦରବୃଦ୍ଧି ବିରୋଧୀ ଆକ୍ରୋଶ ନୁହେଁ; ଏହା ସରକାରଙ୍କ ନୀତି, ଶାସନ ଓ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଆଶା ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଦୂରତାର ସଙ୍କେତ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ। ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନରେ ଏହି ଅସନ୍ତୋଷ କେତେ ଭୋଟ୍ରେ ପରିଣତ ହେବ, ତାହା ନିର୍ଭର କରିବ ସରକାରଙ୍କ ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ବିରୋଧୀଙ୍କ ବିକଳ୍ପ ଉପରେ।