ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପଞ୍ଜାବର ପଟିଆଲା ଜିଲ୍ଲାର ଶମ୍ଭୁ ସୀମା ଏବଂ ସଙ୍ଗରୁର ଜିଲ୍ଲାର ଖାନୋରୀ ସୀମାର ଫଟୋ ଯଦି କୌଣସି ବିଦେଶୀ ଦେଖିବେ, ତେବେ ପ୍ରଥମ ନଜରରେ ସେ ଭାବିବେ ଯେ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଛି। କୃଷକ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ଯେଉଁଭଳିଭାବେ ମାଟି ବସ୍ତାରେ ପାଚେରି ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି, ତାହା ବ୍ୟାରିକେଡିଂ ସୀମା ସଦୃଶ। ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ନାଁରେ ଏଭଳି ଯୁଦ୍ଧ ବ୍ୟାରିକେଡ୍ କେବେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିନଥିଲା।
ପ୍ରସ୍ତୁତି କେମିତି
ବଡ଼ ବଡ଼ ଜେସିବି ମେସିନ୍, କ୍ରେନ୍, ପୋକାଲେନ୍, ଟ୍ରାକ୍ଟରକୁ ଏପରିଭାବେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି ଯେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ବଜ୍ରକାପ୍ତା ଗାଡ଼ିରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ସେମାନଙ୍କ କ୍ୟାବିନଗୁଡ଼ିକୁ ଲୁହା ରଡରେ ଏପରିଭାବେ ଘେରି ଦିଆଯାଇଛି ଯେ କେବଳ ଦେଖିବା ସ୍ଥାନ ରହିଯାଏ। ଲୁହବୁହା ଗ୍ୟାସ୍ ସେଲ୍ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପକାଇ ପାରିବ ନାହିଁ। ଗାଡ଼ିର ଚକକୁ ମଧ୍ୟ ଲୁହା ଚାଦରରେ ଘେରି ରଖାଯାଇଛି ଯାହାଦ୍ୱାରା କଣ୍ଟାରେ କଟିବ ନାହିଁ। ଲୁହବୁହା ଗ୍ୟାସର ପ୍ରଭାବକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଟ୍ରାକ୍ଟର ପଛରେ ପଙ୍ଖା ଲଗାଯାଇଛି।
ଡ୍ରୋନକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ
ଲୋକଙ୍କୁ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଆଲ ଗ୍ୟାସ ମାସ୍କ, ସାଧାରଣ ଗ୍ୟାସ ମାସ୍କ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଛି। ଏହାବ୍ୟତୀତ ମୁଲତାନି ମାଟି, ଟୁଥ୍ ପେଷ୍ଟ ଇତ୍ୟାଦିର ବିପୁଳ ଷ୍ଟକ୍ ରଖାଯାଇଛି ଯାହାଦ୍ୱାରା ଲୁହବୁହା ଗ୍ୟାସର ପ୍ରଭାବ ହ୍ରାସ ପାଇପାରିବ। ଛାତି ଓ ଆଣ୍ଠୁଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବଡି ସିଲ୍ ଓ ବୁଲେଟ୍ ପ୍ରୁଫ୍ ଜ୍ୟାକେଟ୍ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଡ୍ରୋନକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ପତଙ୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ। ଏ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କ’ଣ କୁହାଯିବ?
ପୁଲିସ ପ୍ରସ୍ତୁତି
ଏଭଳି ଆନ୍ଦୋଳନ କେବେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିନଥିଲା କି ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିନଥିଲା। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ପୁଲିସ ପକ୍ଷରୁ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ବଳୟକୁ କଡ଼ାକଡ଼ି କରାଯାଇଛି। ଲୁହବୁହା ଗ୍ୟାସ, ରବର ବୁଲେଟ୍, ବୁଲେଟ୍ ପ୍ରୁଫ୍ ଜ୍ୟାକେଟ୍, ଜେସିବି, ଡ୍ରୋନ, କଣ୍ଟେନର ବ୍ୟାରିକେଡ୍, ମାସ୍କ ଇତ୍ୟାଦି ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ହରିୟାଣାର ଜିନ୍ଦ ଏବଂ ହରିୟାଣାର ଅମ୍ବାଲା ସହ ଶମ୍ଭୁ ସୀମା ଖାନାଉରୀ ସୀମା ରହିଛି।
ସରକାର ବିବଶ
ହରିୟାଣା ସରକାର ନିଜ ସୀମାକୁ ଏପରିଭାବେ ସିଲ୍ କରିଛନ୍ତି ଯେ, କେହି ସହଜରେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। କୃଷକମାନେ ମଧ୍ୟ ଡଚସାରେ ସୀମାରୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ହରିୟାଣା ସରକାର ଓ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ଥିତି ଗମ୍ଭୀର। କାରଣ ଏଭଳି ଆନ୍ଦୋଳନ ସହ ମୁକାବିଲା କରିବାର ଅଭିଜ୍ଞତା କାହା ପାଖରେ ନାହିଁ। ଏହାସତ୍ତ୍ୱେ ସରକାର କୃଷକ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ସହ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି।
ଦିଲ୍ଲୀ ପଦଯାତ୍ରା ସ୍ଥଗିତ
କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ କୃଷକମାନେ ଦିଲ୍ଲୀ ପଦଯାତ୍ରାର ଧାରଣାକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଦୁଇଟି ଚିନ୍ତାଧାରା ରହିଛି- ଆନ୍ଦୋଳନର କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀ ଏବଂ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଉଠାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ। ପ୍ରଥମ ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି ସରକାର କୃଷକ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକୁ ଦିଲ୍ଲୀରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାରୁ ରୋକିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ଯାହା ସେମାନଙ୍କ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅଧିକାର ବିରୁଦ୍ଧ।
କାହିଁକି ଦିଲ୍ଲୀ ଆସୁଛନ୍ତି?
ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ସରକାର କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ? ଏହି ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ଜୋରଦାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ସହ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବେ କି? ଅବଶ୍ୟ ଦେଶର ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀକୁ ଯିବାର ଅଧିକାର ସମସ୍ତଙ୍କର ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ଯଦି କୌଣସି ଗୋଷ୍ଠୀ ଏଭଳିଭାବେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ଏହାକୁ ରୋକିବା ରାଜ୍ୟର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହୋଇଯାଏ। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଯେତେବେଳେ ସରକାର ଚଣ୍ଡିଗଡ଼ରେ ସେମାନଙ୍କ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଦିଲ୍ଲୀ ଆସିବାର ଅର୍ଥ କ’ଣ? ସଂଯୁକ୍ତ କୃଷକ ମୋର୍ଚ୍ଚା କହୁଛି ଯେ ସରକାର କେବଳ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଯୁଦ୍ଧ ଲଢ଼ିବେ କି?
ଆନ୍ଦୋଳନ ବିରୋଧୀ ଆଚରଣ
ପଞ୍ଜାବ ହରିୟାଣା ହାଇକୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ସେମାନଙ୍କୁ ଦିଲ୍ଲୀ ଯିବାକୁ ଅଛି ତେବେ ବସରେ କାହିଁକି ଯିବେ ନାହିଁ? ଜାତୀୟ ରାଜପଥରେ ଟ୍ରାକ୍ଟର-ଟ୍ରଲି ଏବଂ ଏଭଳି ଅନେକ ଯାନକୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରାଯାଇଛି, ତେବେ ସେମାନେ ପଞ୍ଜାବରେ ଯିବାବେଳେ କେଉଁ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ସୀମାକୁ ଆସିଥିଲେ? ଏହାବ୍ୟତୀତ କେଉଁ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନଙ୍କୁ ରାଜପଥ କିମ୍ବା ଏକ୍ସପ୍ରେସ ୱେରେ ଚଳାଚଳ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯିବ? ବାସ୍ତବରେ ଏହା ଆନ୍ଦୋଳନର ଉପାୟ ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ଆନ୍ଦୋଳନ ବିରୋଧୀ ଆଚରଣ। ଏଭଳି ଅନେକ ଭିଡିଓ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଏହି ଗାଡ଼ିରେ ଟେଲିଭିଜନ ସମେତ ସମସ୍ତ ସୁବିଧା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି।
ଆନ୍ଦୋଳନ ନା ଉତ୍ସବ
ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ସମ୍ବଳ ଓ ପଦ୍ଧତି ଯୋଗୁଁ କୃଷକମାନେ ପ୍ରକୃତରେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ସଙ୍କଟ ଦେଇ ଗତି କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ମନେ ହେଉନାହିଁ। ଲାଗୁଛି ସେମାନେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଉତ୍ସବ ଆକାରରେ ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ ଆଇନ ଉଲ୍ଲଂଘନରୁ ରୋକିବା ପଞ୍ଜାବ ସରକାରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ଥିଲା। ଯଦି ପଞ୍ଜାବ ସରକାର ନିଜର ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଥାନ୍ତା, ତେବେ ହରିୟାଣାକୁ ସମାନ୍ତରାଳ ବ୍ୟାରିକେଡ୍ ଲଗାଇବାକୁ ପଡ଼ିନଥାନ୍ତା। ସରକାର ଯିଏ ବି ହୁଅନ୍ତୁ ନା କାହିଁକି ଆନ୍ଦୋଳନ ନାଁରେ ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ବିପଜ୍ଜନକ ହେବ। ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଯେକୌଣସି ଆନ୍ଦୋଳନ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ସହିତ ଚାଲିବା ଉଚିତ।
ଖାଦ୍ୟ ସଙ୍କଟର ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତାମାନେ ଆଲୋଚନାରେ ଏଭଳି ଦାବି ରଖିଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ କୌଣସି ସରକାର ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ସର୍ବନିମ୍ନ ସହାୟକ ମୂଲ୍ୟ (ଏମ୍ଏସ୍ପି) ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଆଇନ ଉପରେ ଫୋକସ୍ କରାଯାଇଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଚାଷୀଙ୍କ ଉତ୍ପାଦିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଯେପରି କେହି ସର୍ବନିମ୍ନ ମୂଲ୍ୟଠାରୁ କମ୍ ମୂଲ୍ୟରେ କିଣିବେ ନାହିଁ ସେଥିପାଇଁ ସରକାର ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରନ୍ତୁ। ସାଧାରଣତଃ ଏହି ଦାବି ସ୍ୱାଭାବିକ ମନେ ହେବ। କିନ୍ତୁ ଏମଏସପିର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଆମ ଦେଶର ଖାଦ୍ୟ ସଙ୍କଟ ସହିତ ଜଡ଼ିତ । ୭୦ ଦଶକରେ ଏମଏସପିର ଆଧାର ଦିଆଯାଇଥିଲା ଯାହାଦ୍ୱାରା କୃଷକମାନେ ଅଧିକ ଉତ୍ପାଦନ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ ହେଉଛନ୍ତି ଏବଂ କଠିନ ସମୟ ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ ରହିଛି।
ପରିସ୍ଥିତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ
ଆଜି, ଏମଏସପିର ସେହି ରୂପରେ କୌଣସି ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ନାହିଁ କିମ୍ବା କୌଣସି ସରକାର ଏହାର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ । ମୌଳିକ କଥା ହେଉଛି କୃଷକଙ୍କ ଚାଷ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ଜମିର ଉର୍ବରତା ଏବଂ ମାଟି ତଳେ ଥିବା ଜଳର ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା। ପ୍ରାକୃତିକ ଚାଷ ଉପରେ ସରକାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି।
ମୋଟା ଶସ୍ୟର ପ୍ରୋତ୍ସାହନ
ଫସଲରେ ବିବିଧତା ଆଣିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବାଜରା ଅର୍ଥାତ୍ ମୋଟା ଶସ୍ୟ ଓ ଡାଲି ଜାତୀୟ ଚାଷକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରାଯାଉଛି। ଏ ଦିଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ପରିସ୍ଥିତିରେ କାମ କରୁନଥିବା ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଢାଞ୍ଚାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାକୁ ଦାବି କରିବା ବାସ୍ତବରେ କୃଷି ଓ ସୁଦୂରପ୍ରସାରୀ କୃଷକଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥ ବିରୋଧୀ।