ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷ ବିଶ୍ୱ ପରିବେଶକୁ ଅସ୍ଥିର କରିଛି। ଇସ୍ରାଏଲୀ ଆକ୍ରମଣରେ ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଅୟାତୁଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ହର୍ମୁଜ୍ ବନ୍ଦ ହେବା ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ଉପରେ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇବାର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ବଢ଼ୁଥିବା ବିଶ୍ୱ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଏବଂ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କର ଚିନ୍ତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ନିଶ୍ଚିତ। ଏହା ଭାରତ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଭାରତ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କେଉଁ ବିକଳ୍ପ ଉପଲବ୍ଧ ଏବଂ ଏହାର ଭବିଷ୍ୟତ ରଣନୀତି କ’ଣ ହେବ? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା…
ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ କି?
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ, ଇରାନ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସଂଘର୍ଷର ପରିସର ପୂର୍ବ ବିବାଦ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ। ଫଳସ୍ୱରୂପ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ହେବ। ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ପଡ଼ିବ। ଇରାନ ହର୍ମୁଜ୍ ଜଳଡମରୁମଧ୍ୟ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ବିଶ୍ୱର ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ଗତି କରେ।
ରାସ୍ତା ବନ୍ଦ ହେବା ଫଳରେ ଯୋଗାଣ ଅଭାବ ହେବ, ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ଆକାଶଛୁଆଁ ହୋଇପାରେ। ଏହା ଏହି ତଥ୍ୟରୁ ଅନୁମାନ କରାଯାଇପାରେ ଯେ, ଶୁକ୍ରବାର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ବେଞ୍ଚମାର୍କ ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ ଫ୍ୟୁଚର୍ ବ୍ୟାରେଲ୍ ପ୍ରତି ୭୩ ଡଲାରରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଏହି ବିବାଦ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଜାରି ରହେ, ତେବେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ବ୍ୟାରେଲ୍ ପ୍ରତି ୧୧୦ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ।
ସଙ୍କଟ ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଭାରତର ବ୍ୟାକଅପ୍ ଯୋଜନା
ଭାରତୀୟ ରିଫାଇନାରୀ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଯୋଗାଣ ଅଭାବ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କରିସାରିଛନ୍ତି। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଯେକୌଣସି ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଆକସ୍ମିକ ଯୋଜନା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବିକଶିତ କରାଯାଉଛି। ଭାରତ ହରମୁଜ୍ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁନଥିବା ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକରୁ ତେଲ ଲୋଡ୍ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛି।
ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସରେ ବିକଳ୍ପ ବନ୍ଦର ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରାଯାଉଛି। ଏହା ସହିତ, ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ନହେବା ଏବଂ ଦେଶ ଯେକୌଣସି ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିବା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଉପସାଗର କ୍ଷେତ୍ର ବାହାରେ ତୈଳ ଉତ୍ପାଦନକାରୀ ଦେଶମାନଙ୍କ ସହିତ ଅତିରିକ୍ତ ଅର୍ଡର ଦେବା ପାଇଁ ଯୋଜନା ଚାଲିଛି।
ଇରାନ ଉପରେ ଭାରତର ନିର୍ଭରଶୀଳତା
ଉପସାଗର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯେକୌଣସି ତୈଳ ସୁବିଧା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ବିଶ୍ୱ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ, ଏବଂ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି। ହରମୁଜ୍ ରାସ୍ତା ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣିଜ୍ୟ ପଥ।
ଦେଶର ମୋଟ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀର ପ୍ରାୟ ୪୦ ପ୍ରତିଶତ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୫୫ ପ୍ରତିଶତ ତରଳ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ (LNG) ଏହି ପଥ ଦେଇ ଆସେ। ତେଣୁ, ଭାରତ ପାଇଁ ବିକଳ୍ପ ପଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, କାରଣ ଦେଶ ତାର ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ନିର୍ଭର କରେ।