ରାଜନୀତିରେ ଶବ୍ଦ କେବଳ ଶବ୍ଦ ନୁହେଁ। ଅନେକ ସମୟରେ ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ ହିଁ ରାଜନୈତିକ ବାର୍ତ୍ତାର ଅସ୍ତ୍ର ପାଲଟିଯାଏ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ନିକଟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ରାଜନୈତିକ ଶବ୍ଦାବଳୀ ଏକ ପୁରୁଣା ରଣନୀତି। ଏବେ ଏହି ତାଲିକାରେ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଛି ଆଉ ଏକ ନୂଆ ଶବ୍ଦ – ‘ନାରାଜ ଫୁଫା’।
ଲାଲକିଲ୍ଲାରୁ ‘ଦିମାଗି ନକ୍ସଲ’ ପରି ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରିବାର କିଛି ଦିନ ପରେ, ଦିଲ୍ଲୀର ଶ୍ରୀରାମ କଲେଜ୍ ଅଫ୍ କମର୍ସ (SRCC)ରେ ମୋଦୀ ‘ନାରାଜ ଫୁଫା’ ଭଳି ଏକ ରାଜନୈତିକ ଉପମା ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ। ଏବେ ୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଗୁଜରାଟର ଭଦୋଦରାସ୍ଥିତ ମହାରାଜା ସୟାଜୀରାଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ‘NaMo for Vikas Bharat’ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ପୁଣି ସେହି ଧାରାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଛି।
‘ନାରାଜ ଫୁଫା’ କିଏ?
ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୫ରେ SRCCର ଶତବାର୍ଷିକୀ ସମାରୋହରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ମୋଦୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଜୀବନରେ ଲୋକମାନେ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ଚରିତ୍ରକୁ ଦେଖିବେ। ଜଣେ ସମାଜର ଶକ୍ତିକୁ ଦେଶର ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ଆଉ ଅନ୍ୟମାନେ କୌଣସି କାମ ଆରମ୍ଭ ହେଲେ ସବୁକିଛିକୁ ବିରୋଧ କରୁଥିବା ‘ନାରାଜ ଫୁଫା’ ପାଲଟିଯାଆନ୍ତି।
ଏହି ଶବ୍ଦ ମାଧ୍ୟମରେ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ଷେପକୁ ବିରୋଧ କରୁଥିବା ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତିଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରାଯାଇଥିବା ବାର୍ତ୍ତା ଦିଆଗଲା। ଏହା ସହ ‘ଝୁଠ କି ଗୁଞ୍ଜ’ ମାଧ୍ୟମରେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଦାବିକୁ ମିଥ୍ୟା ବୋଲି ପ୍ରତିପାଦିତ କରିବାର ଚେଷ୍ଟା ମଧ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲା।
ତିନି ଦିନ ପରେ ପୁଣି ‘ନାରାଜ ଫୁଫା’
ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୮ରେ ଭଦୋଦରାର MSUରେ ‘ନମୋ ଫର୍ ବିକାଶ ଭାରତ’ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ମୋଦୀ ପୁଣି ‘ନାରାଜ ଫୁଫା’ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ।
ମୁମ୍ବାଇର JNPTରୁ ଭଦୋଦରାକୁ ଡବଲ୍-ଷ୍ଟାକ୍ କଣ୍ଟେନର ଟ୍ରେନ୍ ଚଳାଚଳକୁ ଉଦାହରଣ ଦେଇ ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହା ଏକାଥରେ ୨୫୦ରୁ ଅଧିକ ଟ୍ରକ୍ ସମାନ ସାମଗ୍ରୀ ପରିବହନ କରିପାରିବ। ଏହା ପରେ ସେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନକୁ ‘ନାରାଜ ଫୁଫା’ଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
ଏଥିରୁ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ—‘ନାରାଜ ଫୁଫା’ ଏବେ ଗୋଟିଏ ରାଜନୈତିକ ଟ୍ୟାଗ୍ରେ ପରିଣତ ହେଉଛି।
ଏଠାରେ ଅସଲ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—‘ନାରାଜ ଫୁଫା’ କିଏ?
ମୋଦୀଙ୍କ ଏହି ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାରକୁ କେବଳ ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିବାର ଏକ ନୂଆ ଲେବଲ୍ ଭାବେ ଦେଖିବା ଯଥେଷ୍ଟ ହେବ ନାହିଁ। ଏହା ପଛରେ ରହିପାରେ ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ କାହାଣୀ—ବିଶେଷକରି ଯୁବ ଭୋଟରଙ୍କ ମନରେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଛବିକୁ ନୂଆ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାର ଚେଷ୍ଟା।
ରାଜନୈତିକ ଭାଷଣରେ ଏଭଳି ଶବ୍ଦ ସହଜରେ ମନେ ରହିଯାଏ। ଗମ୍ଭୀର ନୀତି, ଅର୍ଥନୀତି କିମ୍ବା ବିକାଶର ତଥ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା ଗୋଟିଏ ଚଟପଟିଆ ଶବ୍ଦ ଅଧିକ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିପାରେ। ଏହିଠିକ୍ ଜାଗାରେ ରହିଛି ‘ନାରାଜ ଫୁଫା’ ଫର୍ମୁଲାର ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତି।
‘ଝୁଠ କି ଗୁଞ୍ଜ’ ପଛରେ ବଡ଼ ରଣନୀତି?
ଏହି ରାଜନୈତିକ ଶବ୍ଦଯୁଦ୍ଧର ଅନ୍ୟ ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱ ହେଉଛି ‘ଝୁଠ କି ଗୁଞ୍ଜ’। ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ‘ଛାତ୍ରୋଁ କି ଗୁଞ୍ଜ’ ଅଭିଯାନରେ ଉଠାଯାଇଥିବା ଦାବିଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ଏକ ଫ୍ୟାକ୍ଟ-ଚେକ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଭାବେ ଏହାକୁ ପ୍ରଚାର କରାଯାଇଥିଲା।
ଏହି ନାମକୁ ରାଜନୈତିକ ମଞ୍ଚକୁ ନେଇ ଆସିବା ମାଧ୍ୟମରେ BJP ବିରୋଧୀଙ୍କ ଅଭିଯୋଗକୁ ‘ମିଥ୍ୟାର ପ୍ରତିଧ୍ୱନି’ ଭାବେ ପ୍ରତିଚିତ୍ରିତ କରିବାର ନୂଆ ନ୍ୟାରେଟିଭ୍ ତିଆରି କରୁଥିବା ଦେଖାଯାଉଛି।
ମୋଦୀଙ୍କ ଶବ୍ଦକୋଷରେ ନୂଆ ନାମ, ପୁରୁଣା ରଣନୀତି
ମୋଦୀଙ୍କ ନିକଟରେ ଏବେ ରାଜନୈତିକ ଲଢ଼େଇର ଏକ ବଡ଼ ମଞ୍ଚ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଯୁବ ସମାଜ। ଏହି ଭୋଟର ବର୍ଗ ପାଇଁ ରାଜନୈତିକ ବାର୍ତ୍ତାକୁ ସରଳ, ମଜାଦାର ଏବଂ ସହଜରେ ସେୟାର କରିହେବା ଭଳି କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି।
ସେଥିପାଇଁ ‘ନାରାଜ ଫୁଫା’ ଭଳି ଶବ୍ଦ କେବଳ ଭାଷଣର ଅଂଶ ନୁହେଁ; ଏହା ମିମ୍, ରିଲ୍ ଓ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ନାରେଟିଭ୍ର ଅଂଶ ହେବାର କ୍ଷମତା ରଖେ। ‘ନାରାଜ ଫୁଫା’ ପ୍ରଥମ ରାଜନୈତିକ ଲେବଲ୍ ନୁହେଁ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ‘ଅର୍ବାନ୍ ନକ୍ସଲ’, ‘ଖାନ୍ ମାର୍କେଟ୍ ଗ୍ୟାଙ୍ଗ୍’, ‘ଆନ୍ଦୋଳନଜୀବୀ’ ଓ ‘ପରଜୀବୀ’ ଭଳି ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ବିତର୍କର ଅଂଶ ହୋଇଛି।
କିନ୍ତୁ ଏଥରର ଫରକ ହେଉଛି—ରାଜନୈତିକ ଆକ୍ରମଣର ଭାଷାକୁ ଯୁବପିଢ଼ିର ଭାଷା ସହ ଯୋଡ଼ିବାର ଚେଷ୍ଟା। SRCC ଭାଷଣରେ ‘OG’, ‘Flex’ ଓ ‘Dhurandhar’ ଭଳି ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାର ଏହି ରଣନୀତିକୁ ଆହୁରି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲା।
କାହିଁକି Gen Z ଏବେ ରାଜନୀତିର କେନ୍ଦ୍ରରେ?
କାରଣ ଯୁବପିଢ଼ି ଏବେ କେବଳ ନିର୍ବାଚନୀ ତଥ୍ୟର ଏକ ସଂଖ୍ୟା ନୁହେଁ। ଶିକ୍ଷା, ପରୀକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା, ପେପର୍ ଲିକ୍, ଚାକିରି, ବେକାରୀ ଓ ଶିକ୍ଷା ଖର୍ଚ୍ଚ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ସେମାନଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷ ରାଜନୈତିକ ଆଲୋଚନାରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଉଛି।
NEET-UG ଓ ପରୀକ୍ଷା ସଂସ୍କାରକୁ ନେଇ ଜନ୍ତରମନ୍ତରରେ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ପ୍ରତିବାଦ ଏହି ବଦଳୁଥିବା ପରିସ୍ଥିତିର ଏକ ସଙ୍କେତ। ଏହା ପରେ BJP ଓ କଂଗ୍ରେସ—ଉଭୟ ଦଳ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ସହ ସିଧାସଳଖ ଯୋଗାଯୋଗ ବଢ଼ାଇବାକୁ ନିଜ ନିଜ ଅଭିଯାନକୁ ଆହୁରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରୁଛନ୍ତି।
ଯୁବ ଭୋଟରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ BJP ‘ଗୋଟିଏ ଦିନ, ଗୋଟିଏ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ’ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ସିଧାସଳଖ ସଂଳାପର ରାସ୍ତା ଧରିଛି।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ କଂଗ୍ରେସ ‘ଛାତ୍ରୋଁ କି ଗୁଞ୍ଜ’କୁ ୮୦୦ ସହର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେବାର ଯୋଜନା କରିଛି। ପରୀକ୍ଷାରେ ଅନିୟମିତତା, ପେପର୍ ଲିକ୍, ବେକାରୀ ଓ ଶିକ୍ଷା ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ନେଇ ଛାତ୍ରଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷକୁ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଦଳ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।
ଅର୍ଥାତ୍ ଲଢ଼େଇ ଏବେ କେବଳ ସଂସଦ କିମ୍ବା ନିର୍ବାଚନୀ ମଞ୍ଚରେ ସୀମିତ ନାହିଁ। ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କ୍ୟାମ୍ପସ୍, ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଓ ଯୁବପିଢ଼ିର ଭାଷା ମଧ୍ୟ ନୂଆ ରାଜନୈତିକ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ପାଲଟିଛି।
‘ନାରାଜ ଫୁଫା’କୁ ନେଇ କଂଗ୍ରେସର ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ
ମୋଦୀଙ୍କ ନୂଆ ଶବ୍ଦବାଣକୁ କଂଗ୍ରେସ ମଧ୍ୟ ତୀବ୍ର ବିରୋଧ କରିଛି। ଦଳୀୟ ନେତାମାନେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ସମସ୍ୟା ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ବଦଳରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଭାଷଣ ପୁଣି ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଚାରରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି।
କଂଗ୍ରେସ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ମଲ୍ଲିକାର୍ଜୁନ ଖାର୍ଗେ ‘ଆଙ୍ଗ୍ରି ଅଙ୍କଲ’ ସମେତ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟବହୃତ ରାଜନୈତିକ ଲେବଲ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଏହାକୁ ସରକାରଙ୍କ ନୀତିଗତ ବିଫଳତାରୁ ଧ୍ୟାନ ହଟାଇବାର ରଣନୀତି ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି।
ଅସଲ ଲଢ଼େଇ ଶବ୍ଦର ନୁହେଁ, ନ୍ୟାରେଟିଭ୍ର
‘ନାରାଜ ଫୁଫା’ ବନାମ ‘ଛାତ୍ରୋଁ କି ଗୁଞ୍ଜ’ – ଏହି ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦ ଏବେ BJP ଓ କଂଗ୍ରେସର ଯୁବ ରାଜନୀତିର ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ନ୍ୟାରେଟିଭ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଛି।
BJP ଚାହୁଁଛି ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ‘ସବୁକିଛିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା’ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଦେଖାଇବାକୁ। କଂଗ୍ରେସ ଚାହୁଁଛି ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ସମସ୍ୟା- ଚାକିରି, ପରୀକ୍ଷା, ପେପର୍ ଲିକ୍ ଓ ଶିକ୍ଷା ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ରାଜନୈତିକ ଆଲୋଚନାର କେନ୍ଦ୍ର କରିବାକୁ।
ତେଣୁ ଆଗାମୀ ଦିନର ରାଜନୀତିରେ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି – Gen Z କାହାର ଭାଷା ସହ ନିଜକୁ ଯୋଡ଼ିବ? ‘ନାରାଜ ଫୁଫା’ର ମିମ୍ ରାଜନୀତି ନା ‘ଛାତ୍ରୋଁ କି ଗୁଞ୍ଜ’ର ପ୍ରଶ୍ନ ରାଜନୀତି?
ଯେଉଁ ଦଳ ଏହି ପିଢ଼ିର ଅସନ୍ତୋଷକୁ କେବଳ ସ୍ଲୋଗାନ୍ରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ନୀତି ଓ ନ୍ୟାରେଟିଭ୍ରେ ପରିଣତ କରିପାରିବ – ଆଗାମୀ ରାଜନୈତିକ ଲଢ଼େଇରେ ସେହି ଦଳର ପଲ୍ଲା ଭାରୀ ହୋଇପାରେ।