ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତର ୪ଟି ମଠରେ ୪ଜଣ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ହିନ୍ଦୁ ଶାସ୍ତ୍ରର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁରୁ। ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଏମାନଙ୍କର ବହୁତ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ଜାନୁଆରୀ ୨୨ତାରିଖରେ ହେବାକୁ ଥିବା ରାମ ମନ୍ଦିରରେ ରାମଲାଲଶଙ୍କ ପ୍ରାଣପ୍ରତିଷ୍ଠା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ଜୋରସୋରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି। ସେପଟେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ କିଛି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଗ ଦେବେ ନାହିଁ ବୋଲି ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି କି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ କିଏ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ତାଙ୍କର କେତେ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି?
୪ ଜଣ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଅଛନ୍ତି। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତିନିଜଣ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେ ରାମ ମନ୍ଦିର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ବିରୋଧ କରୁନାହୁଁ କିମ୍ବା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କୁ ବିରୋଧ କରୁନାହୁଁ, କେବଳ ପ୍ରାଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସମାରୋହ ହିନ୍ଦୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କରାଯାଉନାହିଁ। ଯେପରି ସମ୍ବିଧାନର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଅଧିକାର ରହିଛି, ସେହିଭଳି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁରୁ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ଶାସ୍ତ୍ରର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବା।
ଯଦି ଆମେ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଇତିହାସ ବିଷୟରେ କହିବା ତେବେ ଏହାର ଆରମ୍ଭ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଜଣେ ହିନ୍ଦୁ ଦାର୍ଶନିକ ଓ ଧାର୍ମିକ ନେତା ଥିଲେ। ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ କେରଳର ଏକ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଜଗଦଗୁରୁ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।
ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ପଦରେ ବସିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ତ୍ୟାଗୀ, ଦାଣ୍ଡି ସନ୍ୟାସୀ, ସଂସ୍କୃତ, ଚତୁର୍ବେଦ, ବେଦାନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଓ ପୁରାଣ ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାନ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହାବ୍ୟତୀତ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ରାଜନୀତି ସହ ଜଡ଼ିତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଖାଲି ସେତିକି ନୁହେଁ ଆଦି ଶଙ୍କରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ୪ଟି ଧାମ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ୪ଧାମ ହେଉଛି, କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଚିକମାଗଲୁରରେ ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଶୃଙ୍ଗେରୀ ଶାରଦା ପିଠମ୍। ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଗଡ଼ୱାଲ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଜ୍ୟୋର୍ତି ମଠ। ଗୁଜୁରାଟର ଦ୍ୱାରକାରେ ଥିବା କାଲିକା ମଠ। ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀର ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ମଠ।
ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ କିଏ?
ଯେପରି ସମ୍ବିଧାନର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ହିଁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ, ସେହିଭଳି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ଶାସ୍ତ୍ରର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ପାଇଁ “ସର୍ବୋଚ୍ଚ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ” ଅଟନ୍ତି।
ଅଷ୍ଟମ ଶତାବ୍ଦୀର ହିନ୍ଦୁ ସନ୍ଥ ଆଦି ଶଙ୍କରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିବା ଚାରିଟି ପ୍ରମୁଖ ମଠର ନେତୃତ୍ୱ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ବା ପଣ୍ଡିତମାନେ ନେଇଥାନ୍ତି। ସଂସ୍କୃତରେ ପୀଠ କୁହାଯାଉଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଠକୁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ବେଦର ରକ୍ଷକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଏବଂ ବୈଦିକ ସାହିତ୍ୟକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବାପାଇଁ ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ପୁରୀର ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ମଠ ଋଗ୍ ବେଦର ରକ୍ଷକ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଗୁଜରାଟର ଦ୍ୱାରକା ଶାରଦା ପୀଠମ ସାମ୍ ବେଦ ପାଇଁ ଦାୟୀ। ସେହିପରି କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଶ୍ରୀଙ୍ଗେରୀ ଶାରଦା ପୀଠ ଅଥର୍ବ ବେଦ ପାଇଁ ଏବଂ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଯୋଶୀମଠରେ ଥିବା ଜ୍ୟୋର୍ତି ମଠ ଯଜୁର ବେଦ ପାଇଁ ଦାୟୀ। ସମସ୍ତ ପୀଠ ଚାରି ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ପୂଜ୍ୟ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ।
ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଆଦି ଶଙ୍କରଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ଜରୁରୀ ଏବଂ ସେ କିପରି ସନାତନ ବା ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ।
କିଏ ଥିଲେ ଆଦି ଶଙ୍କରା ?
ବାସ୍ତବରେ “ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ” ଉପାଧି ବୌଦ୍ଧ ଓ ଜୈନମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଥିବା ସମୟରେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ସଂସ୍କାର ଓ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଶ୍ରେୟ ପ୍ରାପ୍ତ ବୈଦିକ ପଣ୍ଡିତ ଆଦି ଶଙ୍କରଙ୍କଠାରୁ ନିଆଯାଇଛି। ଆଦି ଶଙ୍କରା ୭୮୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ବୈଶାଖ ମାସରେ କେରଳର କାଲଡି ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ (କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ କେତେକ ପଣ୍ଡିତ ବିରୋଧ କରିଛନ୍ତି)। ଜଗଦଗୁରୁ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ ଶଙ୍କରଙ୍କର ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନ ଥିଲା (ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ସେ ମାତ୍ର ୩୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ) କିନ୍ତୁ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ଉପରେ ତାଙ୍କର ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥିଲା।
ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଅବତାର ଭାବରେ ପୂଜା ପାଉଥିବା ଏହି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ସେ ମାତ୍ର ୧୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ବେଦରେ ପାରଦର୍ଶିତା ହାସଲ କରିଥିଲେ। ଜୈନ ଧର୍ମ ଓ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ଉନ୍ନତି ମଧ୍ୟରେ ଶଙ୍କରା ଖୁବ୍ କମ୍ ବୟସରେ ବ୍ରହ୍ମା ସୂତ୍ର, ଉପନିଷଦ ଓ ଭଗବତ ଗୀତା ଉପରେ ନିଜର ମନ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରଚାର କରିବା ପାଇଁ ଭାରତର କୋଣ ଅନୁକୋଣକୁ ଯାତ୍ରା କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।