ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମୋଦୀ ସରକାର ଲଦାଖ ହିଂସାରେ ଗିରଫ ହୋଇଥିବା ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ଏବଂ ଇଞ୍ଜିନିୟର ସୋନମ ୱାଙ୍ଗଚୁକଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। ସରକାର ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ (NSA) ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କ ଅଟକକୁ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିଛନ୍ତି।
କିଛି ମାସ ପୂର୍ବେ ଲଦାଖରେ ଘଟିଥିବା ହିଂସା ପରେ ସୋନମ ୱାଙ୍ଗଚୁକଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା। ସରକାର କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଲଦାଖରେ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ଥିରତାର ବାତାବରଣକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଏବଂ ସମସ୍ତ ପକ୍ଷଙ୍କ ସହିତ ଗଠନମୂଳକ ଆଲୋଚନାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି। ସରକାରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ ବିଚାର-ବିମର୍ଶ ପରେ ସୋନମ ୱାଙ୍ଗଚୁକଙ୍କ ଅଟକକୁ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି।
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାମଲା କ’ଣ?
ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୪ ତାରିଖ ୨୦୨୫ ରେ ଲେହରେ ହିଂସା ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ସରକାରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ବଜାୟ ରଖିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଲେହ ଜିଲ୍ଲା ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଏକ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୬ ତାରିଖ ୨୦୨୫ ରେ NSA ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ସୋନମ ୱାଙ୍ଗଚୁକଙ୍କୁ ଅଟକ ରଖାଯାଇଥିଲା। ସୋନମ ୱାଙ୍ଗଚୁକ୍ ତାଙ୍କ ବନ୍ଦୀ ଜୀବନର ପ୍ରାୟ ଅଧା ସମୟ ଜେଲରେ କାଟିସାରିଛନ୍ତି।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଲଦାଖର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶୀଦାର ଏବଂ ନାଗରିକ ସମାଜ ନେତାଙ୍କ ସହିତ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଯୋଗାଯୋଗ କରୁଛନ୍ତି ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକଙ୍କ ଚିନ୍ତାର ସମାଧାନ ହୋଇପାରିବ। ତଥାପି, ବର୍ତ୍ତମାନର ବନ୍ଦ ଏବଂ ପ୍ରତିବାଦର ପରିବେଶ ସମାଜ ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି। ଏହି ପ୍ରତିବାଦ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ, ଚାକିରି ଖୋଜୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ବ୍ୟବସାୟ, ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଅପରେଟର ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ସମେତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗ ଏବଂ ଲଦାଖ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି।
ସୋନମ ୱାଙ୍ଗଚୁକ୍ କିଏ?
ଲଦାଖୀ ଇଞ୍ଜିନିୟର, ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଏବଂ ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ସୋନମ ୱାଙ୍ଗଚୁକ୍ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ପରିବେଶଗତ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି। ସେ ଲଦାଖରେ ଶିକ୍ଷାର ଉନ୍ନତି ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ପରିବେଶକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଅନେକ ଅଭିଯାନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଛନ୍ତି। ଆମିର ଖାନଙ୍କ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର “ଥ୍ରୀ ଇଡିଅଟ୍ସ”ରେ ତାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଫୁନସୁକ୍ ୱାଙ୍ଗଡୁ ସୋନମ ୱାଙ୍ଗଚୁକ୍ ଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇଥିଲା। ସେ କିଛି ସମୟ ଧରି ଲଦାଖ ସହିତ ଜଡିତ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ସାମ୍ବିଧାନିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର ଉଠାଇଛନ୍ତି। ବିଶେଷକରି ଲଦାଖ ପାଇଁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସୁରକ୍ଷା, ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଅଧିକାର ସମ୍ପର୍କରେ ସେ ଅନେକ ପ୍ରତିବାଦ ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆୟୋଜନ କରିଛନ୍ତି।