ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଜନଗଣନା ୨୦୨୭ର ପର୍ଯ୍ୟାୟ-୧ ଅନ୍ତର୍ଗତ ପାଞ୍ଚଟି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ – ରାଜସ୍ଥାନ, ମେଘାଳୟ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀର ଜାତୀୟ ରାଜଧାନୀ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଦିଲ୍ଲୀ ନଗର ନିଗମ (ଏମସିଡି) ଅଞ୍ଚଳରେ ଘର ତାଲିକାକରଣ ଏବଂ ଘର ଗଣନା (ଏଚଏଲଓ) ପାଇଁ କ୍ଷେତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।
ସେହିପରି ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ, ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ବିହାର, ଚଣ୍ଡିଗଡ଼, ଛତିଶଗଡ଼, ଦାଦ୍ରା ଏବଂ ନଗର ହାବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଏବଂ ଦିଉ, ହରିୟାଣା, ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ, ପଞ୍ଜାବ, ତେଲେଙ୍ଗାନା ଏବଂ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡରେ ଗଣନାକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘର ତାଲିକାକରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ଚାଲିଛି।
ଆଜିଠାରୁ, ସ୍ୱୟଂ-ଗଣନା (ଏସଇ) ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗୁଜରାଟ, ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କାଶ୍ମୀର, ଲଦାଖ ଏବଂ ପୁଡୁଚେରୀରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଏହା ୩୧ ମଇ, ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲୁ ରହିବ। ଏହି ରାଜ୍ୟ/କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ, ଘର ତାଲିକାକରଣ ଏବଂ ଘର ଗଣନା ପାଇଁ କ୍ଷେତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ୧ ଜୁନ୍ରୁ ୩୦ ଜୁନ୍, ୨୦୨୬ ପର୍ୟ୍ୟନ୍ତ କରାଯିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ୱୟଂ-ଗଣନା କାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ଚାଲିଛି ଏବଂ ଏହା ୨୧ ମଇ, ୨୦୨୬ ପର୍ୟ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିବ। ଏହା ପରେ, ଘର ତାଲିକା ପାଇଁ କ୍ଷେତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ୨୨ ମଇ ରୁ ୨୦ ଜୁନ୍, ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରାଯିବ।
ଏହା ପୂର୍ବରୁ, ଆଣ୍ଡାମାନ ଏବଂ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ, ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପ, ମିଜୋରାମ, ଓଡ଼ିଶା ଏବଂ ସିକିମ୍ ରାଜ୍ୟ/କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଜାତୀୟ ରାଜଧାନୀ ପ୍ରଦେଶ ଦିଲ୍ଲୀର ଏନଡିଏମସି ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ କ୍ୟାଣ୍ଟନମେଣ୍ଟ ବୋର୍ଡ ଅଞ୍ଚଳରେ ୧୬ ଏପ୍ରିଲରୁ ୧୫ ମଇ, ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟରେ ଗୃହ ତାଲିକାକରଣ ଓ ଗୃହ ଗଣନା କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳତାର ସହ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା।
ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଜନଗଣନାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ସ୍ବଗଣନା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଲୋକମାନଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ସାହଜନକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମିଳିଛି। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୨୫ ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଂଚଳରେ ୧.୪୪ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ସରକାରୀ ପୋର୍ଟାଲ (se.census.gov.in) ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ବଗଣନା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଜନଗଣନା କାର୍ଯ୍ୟର ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍ ଦିଗରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ଏହା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଏକ ସୁବିଧାଜନକ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଉପାୟରେ ଜନଗଣନା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରେ।
ଯେଉଁ ବାସିନ୍ଦାମାନେ ସ୍ୱ-ଗଣନା ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଛି ଯେ ସେମାନେ ପାଇଥିବା ସ୍ୱ-ଗଣନା ପରିଚୟପତ୍ର (SE ID)କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଗୃହ ପରିଦର୍ଶନ ସମୟରେ ଏହାକୁ ଗଣନାକାରୀଙ୍କ ସହ ସେୟାର କରନ୍ତୁ, ଯାହା ଦ୍ଵାରା ଏଲଏଲଓ (ଗୃହ ତାଲିକାକରଣ ଓ ଗୃହ ଗଣନା କାର୍ଯ୍ୟ) ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମାପ୍ତ ହୋଇପାରିବ। ଯେଉଁ ପରିବାରଗୁଡ଼ିକ ସ୍ବ-ଗଣନା କରିନାହାଁନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ଗଣନାକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘର ଘର ପରିଦର୍ଶନ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯିବ।
ଡିଜିଟାଲ ମାଧ୍ୟମ ବ୍ୟବହାର କରି ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଜନଗଣନା ୨୦୨୭ କରାଯାଉଛି; ତଥାପି, ବ୍ୟାପକ ଏବଂ ସଠିକ୍ କଭରେଜ୍ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ, ଘରକୁ ଘର ବୁଲି ଗଣନାର ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଚାଲୁ ରହିଛି। କ୍ଷେତ୍ର ପରିଦର୍ଶନ ସମୟରେ, ଗଣନାକାରୀମାନେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍ଲିକେସନ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଡିଜିଟାଲ୍ ଭାବରେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରୁଛନ୍ତି।
ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ, ଆବାସିକ ସ୍ଥିତି, ପରିବାର ବିବରଣୀ, ଉପଲବ୍ଧ ସୁବିଧା ଏବଂ ପରିବାର ଦ୍ୱାରା ଥିବା ସମ୍ପତ୍ତି ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ୩୩ଟି ସୂଚୀତ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଛି। ଏହି ତଥ୍ୟ ପ୍ରମାଣ-ଭିତ୍ତିକ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏବଂ କଲ୍ୟାଣ ତଥା ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରଦାନ କରିବ।
ଜନଗଣନା ଆଇନ, ୧୯୪୮ ଅନୁଯାୟୀ ସଂଗୃହୀତ ସମସ୍ତ ସୂଚନାକୁ କଡ଼ାକଡ଼ିଭାବେ ଗୋପନୀୟ ରଖାଯାଏ ଏବଂ କେବଳ ପରିସଂଖ୍ୟାନମୂଳକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏବଂ ବିକାଶ ଯୋଜନା ପ୍ରଣୟନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଅଧିସୂଚିତ ରାଜ୍ୟ/କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ବାସିନ୍ଦାମାନଙ୍କୁ ଘର ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ଗଣନାକାରୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଏବଂ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାତୀୟ ପ୍ରୟାସରେ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଛି।