ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଏଲ ନିନୋ ଏବଂ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏକ ଦୁର୍ବଳ କିମ୍ବା ଅନିଶ୍ଚିତ ମୌସୁମୀ ସମ୍ଭାବନାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଖରିଫ ଋତୁ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ତୀବ୍ର କରିଛନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ର କୃଷି ଏବଂ କୃଷକ କଲ୍ୟାଣ ତଥା ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଶିବରାଜ ସିଂହ ଚୌହାନ ଆଜି ସାରା ଦେଶରେ ପରିସ୍ଥିତି ସମୀକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ କୃଷି ମନ୍ତ୍ରୀ, ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ, ଜିଲ୍ଲା କଲେକ୍ଟର, ଆଇସିଏଆର, ଆଇସିଏଆର-ସିଆରଆଇଡିଏ ଏବଂ ଭାରତ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗର ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଭର୍ଚୁଆଲ୍ ବୈଠକର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିଛନ୍ତି। ସେ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ମିଳିତ ଭାବରେ ଯେକୌଣସି ଆହ୍ବାନର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଛନ୍ତି।
ଦୁର୍ବଳ ମୌସୁମୀ ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବ
ବୈଠକ ପରେ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ଶ୍ରୀ ଚୌହାନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ବହୁ ବିଳମ୍ବ ହୋଇଛି ଏବଂ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବର୍ଷା ସ୍ୱାଭାବିକଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୪୩ ପ୍ରତିଶତ କମ୍ ହୋଇଛି। ଆଇଏମଡି ପୂର୍ବାନୁମାନ ଅନୁଯାୟୀ, ଜୁଲାଇ ୨ ରେ ଶେଷ ହେଉଥିବା ସପ୍ତାହରେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଷା ଦୁର୍ବଳ ରହିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି। ଏହା ସିଧାସଳଖ ଖରିଫ ଫସଲକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ, ବିଶେଷକରି ବର୍ଷା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ଯେଉଁଠାରେ କୃଷି ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଉପରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ଏହି ବିପଦକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ଏବଂ ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର କିଛି ଦିନ ଧରି ଆଗୁଆ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚଳାଇଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀ ଚୌହାନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସରକାର ପରିସ୍ଥିତି ଖରାପ ହେବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁନାହାଁନ୍ତି ବରଂ ପ୍ରଭାବକୁ କମ କରିବା ଏବଂ କୃଷକଙ୍କ ଜୀବିକାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଯୋଜନା ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରୀୟ ପଦକ୍ଷେପକୁ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରୁଛନ୍ତି।
୩୧୫ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ଜିଲ୍ଲା ଚିହ୍ନଟ
ଶ୍ରୀ ଚୌହାନ କହିଛନ୍ତି ଯେ କୃଷି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ଆଇସିଏଆର ମିଳିତ ଭାବରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ କମ୍ ବର୍ଷା ଏବଂ ଜଳସେଚନ ଅଭାବ ଥିବା ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରାୟ ୩୧୫ ଜିଲ୍ଲା ଦୁର୍ବଳ ମୌସୁମୀ ପରିସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ୧୧୧ ଜିଲ୍ଲାକୁ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ବର୍ଗରେ ବର୍ଗୀକୃତ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଜଳସେଚନ କଭରେଜ୍ ୨୫ ପ୍ରତିଶତରୁ କମ୍। ଅନ୍ୟ ୭୬ ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟମ-ପ୍ରାଥମିକତା ବର୍ଗରେ ରହିଛି ଯେଉଁଠାରେ ଜଳସେଚନ କଭରେଜ୍ ୨୫ ରୁ ୫୦ପ୍ରତିଶତ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି। ଏହା ସହିତ ଡ୍ୟାମ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସ ମାଧ୍ୟମରେ ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବରେ ଉନ୍ନତ ଜଳସେଚନ ସୁବିଧା ଥିବା ୧୨୮ ଜିଲ୍ଲାକୁ ନିମ୍ନ ପ୍ରାଥମିକତା ବର୍ଗୀକୃତ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ୧୨ ଟି ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ – ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ଗୁଜରାଟ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ, ରାଜସ୍ଥାନ, କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ବିହାର, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ, ତେଲେଙ୍ଗାନା, ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା। ଏହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର କୃଷି ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା କଲେକ୍ଟରମାନଙ୍କ ସହିତ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତି ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା।
ଜିଲ୍ଲା କୃଷି ଆକସ୍ମିକ ଯୋଜନା: ପ୍ରଥମ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଧାଡି
ଶ୍ରୀ ଚୌହାନ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଆଇସିଏଆର ଏବଂ ଆଇସିଏଆର-ସିଆରଆଇଡିଏ ସମସ୍ତ ଜିଲ୍ଲା ପାଇଁ ଜିଲ୍ଲା କୃଷି ଆକସ୍ମିକ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକରେ ଜିଲ୍ଲା-ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଜଳବାୟୁ ପରିସ୍ଥିତି, ଫସଲ ପଦ୍ଧତି, ଜଳ ସମ୍ପଦ ଏବଂ ବିପଦ କାରକଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି ଏବଂ କମ୍ ବର୍ଷା ପରିସ୍ଥିତିରେ ଉପଯୁକ୍ତ ବିକଳ୍ପ ଫସଲ, ଫସଲ ବିବିଧତା ରଣନୀତି, ଉପଲବ୍ଧ ଜଳ ସମ୍ପଦର ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ବିପଦ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ଆୟ ସୁଯୋଗ ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି। ସେ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଡିଏସିପି ଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଫାଇଲରେ ସୀମିତ ନ ରହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କ୍ଷେତ୍ର ଯୋଜନାରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ପରିସ୍ଥିତି ଅନୁସାରେ ସମୀକ୍ଷା ଏବଂ ଅପଡେଟ୍ କରାଯିବା ଉଚିତ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଖିବା ଉଚିତ। ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ଯେକୌଣସି ଆକସ୍ମିକ ଯୋଜନାର ସଫଳତା ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାର ସହିତ ସେଗୁଡ଼ିକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ।
ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ଜଳସେଚନ ପରିଚାଳନା
ଦୁର୍ବଳ ମୌସୁମୀ ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟରେ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଇଛି। ଶ୍ରୀ ଚୌହାନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୁନ୍ଦା ପାଣି ମୂଲ୍ୟବାନ ଏବଂ ସେହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସହିତ ଯୋଜନା କରାଯାଉଛି। ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ପୋଖରୀ, ଜଳଭଣ୍ଡାର, ଝରଣା, ଫାର୍ମ ପୋଖରୀ, ଚେକ୍ ଡ୍ୟାମ୍, ଷ୍ଟପ୍ ଡ୍ୟାମ୍ ଏବଂ ଅସ୍ଥାୟୀ ବନ୍ଧ ତୁରନ୍ତ ମରାମତି ଏବଂ ସୁଦୃଢ଼ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏମଜିଏନଆରଇଜିଏ ଏବଂ ଆଗାମୀ ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଯେପରିକି ଭିବି-ଜିରାମଜି ଅଧୀନରେ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ଅମଳ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ଯାହା ଦ୍ଵାରା ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି ହୋଇପାରିବ। ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକୁ ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଣକୁ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ, ଅତିରିକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଅଭାବୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଜଳ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି। ବୈଠକ ସମୟରେ ଜଳଭଣ୍ଡାର ସଂରକ୍ଷଣ ସ୍ଥିତିର ମଧ୍ୟ ସମୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା। କିଛି ଅବବାହିକାରେ ସାଧାରଣଠାରୁ ଅଧିକ ଜଳଭଣ୍ଡାର ସ୍ତର ରହିଥିବା ବେଳେ, ଅନ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ୨୦ ରୁ ୬୦ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଭାବ ରହିଛି। ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସେହି ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ଫସଲ ରଣନୀତି: ସ୍ୱଳ୍ପ ଅବଧି, କମ୍ ଜଳ ଏବଂ ବିବିଧ ଫସଲ
କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବର୍ଷା ନିର୍ଭରଶୀଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଫସଲ ରଣନୀତି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ସମୟର ଆବଶ୍ୟକତା ପାଲଟିଛି। ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ୱଳ୍ପ ଅବଧିର ଫସଲ କିସମ ଏବଂ କମ୍ ଜଳ ଆବଶ୍ୟକତା ସହିତ ଅଧିକ ଅମଳ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ଫସଲ କିସମଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଗୋଟିଏ ଫସଲ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ଅନେକ ଫସଲ ମଧ୍ୟରେ ବିପଦ ବଣ୍ଟନ କରିବା ପାଇଁ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଫସଲ ବିବିଧତା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଇଛି। ଯଦି ଗୋଟିଏ ଫସଲ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ, ତେବେ ଚାଷୀମାନେ ଅନ୍ୟ ଫସଲରୁ ଆୟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବେ ତାହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଆନ୍ତଃଫସଲ ଏବଂ ମିଶ୍ରିତ କୃଷି ପଦ୍ଧତିକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରାଯାଉଛି। ଡାଲି, ଶ୍ରୀ ଅନ୍ନ ଏବଂ ତୈଳବୀଜ ଉପରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି, ଯାହା ସୀମିତ ଆର୍ଦ୍ରତା ପରିସ୍ଥିତିରେ ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବରେ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ। ସାଧାରଣ ବିହନ ସମୟ ଏବଂ ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହେବା ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବ୍ୟବଧାନ ରହିଲେ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ତୁରନ୍ତ ବିକଳ୍ପ ଫସଲ ବିକଳ୍ପକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି। “ଆମେ କ୍ଷେତକୁ ଖାଲି ରହିବାକୁ ଦେବୁ ନାହିଁ। କିଛି ଫସଲ ଚାଷ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ବର୍ଷା ହେବ, ଏବଂ ଆମର ପ୍ରସ୍ତୁତି ସେହି ଅନୁସାରେ ସଂଯୋଜିତ ହୋଇଛି,” ଶ୍ରୀ ଚୌହାନ କହିଛନ୍ତି।
ବିହନ, ସାର ଏବଂ ଇନପୁଟ୍ ପାଇଁ ଆଗୁଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା
କୃଷି ଉପକରଣର ଉପଲବ୍ଧତା ସମ୍ପର୍କରେ ବିସ୍ତୃତ ସୂଚନା ଦେଇ ଶ୍ରୀ ଚୌହାନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଖରିଫ ଋତୁ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ବିହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପୂର୍ବରୁ କରାଯାଇଛି। ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ବିହନ ଷ୍ଟକ୍ ରଖାଯାଇଛି। ପ୍ରାୟ ଏକ ପ୍ରତିଶତ ଅତିରିକ୍ତ ବିହନ ଷ୍ଟକ୍ ବିଶେଷ ଭାବରେ ସେହି ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଇଛି ଯେଉଁଠାରେ ପୁନଃ ବୁଣା ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ। ସାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଖରିଫ ଋତୁ ପାଇଁ ୟୁରିଆ, ଡିଏପି, ଏମଓପି, ଏନପିକେ ଏବଂ ଏସଏସପି ସମେତ ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ସାରର ଉପଲବ୍ଧତା ସନ୍ତୋଷଜନକ। ଦୁର୍ବଳ ମୌସୁମୀ ପରିସ୍ଥିତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ସମୟାନୁବର୍ତ୍ତୀ ବଣ୍ଟନ ଏବଂ ବିତରଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ପୃଥକ ତଦାରଖ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ଯାହା ଦ୍ଵାରା ପାଗ ଅନୁକୂଳ ହେଲେ ଚାଷୀମାନେ ତୁରନ୍ତ ବିହନ କରିପାରିବେ। ମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ୭୫-୧୦୦ ମିମି କ୍ରମାଗତ ବର୍ଷା ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ମାଟି ଆର୍ଦ୍ରତା ପରେ ହିଁ ବିହନ ବୁଣା କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯିବା ଉଚିତ। ହାଲୁକା ବର୍ଷା ପରେ ବିହନ ବୁଣିବା ଦ୍ବାରା ଏହା ନଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ପୁନଃ ବୁଣାର ଆଶଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି କରେ।
କେଭିକେ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପରାମର୍ଶ
ସମୟକାଳୀନ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପରାମର୍ଶର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି ଶ୍ରୀ ଚୌହାନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦେଶର ୭୩୧ କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ବୈଷୟିକ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଏବଂ ଫସଲ ପରିଚାଳନା ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରମୁଖ ସଂଯୋଗ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। କେଭିକେ ଏବଂ କୃଷି-ପାଣିପାଗ ପରାମର୍ଶ ୟୁନିଟଗୁଡ଼ିକୁ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଘନିଷ୍ଠ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଏବଂ ଏଲ୍ ନିନୋର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ଦୁର୍ବଳ ମୌସୁମୀ ପରିସ୍ଥିତି ସମ୍ପର୍କରେ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। କୃଷି-ମେଟ୍ ପରାମର୍ଶ, ଏସଏମଏସ୍ ଏବଂ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ମେସେଜ୍, କଲ୍ ସେଣ୍ଟର, ରେଡିଓ ଏବଂ ଟେଲିଭିଜନ ପ୍ରସାରଣ ତଥା ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ସୂଚନା ପ୍ରସାରଣକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରାଯିବ। ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚାଷୀଙ୍କୁ ବିହନ, ଫସଲ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ଇନପୁଟ୍ ବ୍ୟବହାର ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନାପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପାଇଁ ସମୟାନୁସାରେ ସୂଚନା ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ପ୍ରଦାନ କରିବା।
ପଶୁସମ୍ପଦ ଏବଂ ପଶୁ ଖାଦ୍ୟ ପରିଚାଳନା
ଶ୍ରୀ ଚୌହାନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏକ ଗୁରୁତର ଦୁର୍ବଳ ମୌସୁମୀ ପଶୁପାଳନ ପାଇଁ ପଶୁ ଖାଦ୍ୟ ଅଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଏହି ସମ୍ଭାବନାକୁ ସମାଧାନ କରିବା ପାଇଁ, ଅତିରିକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଅଭାବୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପଶୁ ଖାଦ୍ୟ ପରିବହନ ପାଇଁ ଆଗୁଆ ଯୋଗାଣ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି। ପଶୁପାଳନ ମାଲିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହଠାତ୍ ବାଧାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ପଶୁ ଖାଦ୍ୟ ମହଜୁଦ, ବିକଳ୍ପ ଚାରା ଉତ୍ସ ଏବଂ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ପୂର୍ବରୁ ଯୋଜନା କରାଯାଉଛି। କଳାବଜାରୀ ଏବଂ ପଶୁ ଖାଦ୍ୟ ଭଣ୍ଡାରଣକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ମିଳିତ ଭାବରେ ତଦାରଖ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବେ।
କୃଷକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା: ପିଏମଏଫବିୱାଇ, କେସିସି ଏବଂ ପିଏମ–କିସାନ୍
କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରସ୍ତୁତି କେବଳ ଫସଲ ଏବଂ ପାଣି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ଏବଂ କୃଷକମାନଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଫସଲ କ୍ଷତି ହେଲେ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷତିପୂରଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଫସଲ ବୀମା ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ କଭରେଜ୍ ବିସ୍ତାର କରିବା ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଉଛି। ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ କିଷାନ କ୍ରେଡିଟ୍ କାର୍ଡ ପ୍ରଦାନ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି ଯାହା ଦ୍ଵାରା ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ବିହନ କ୍ଷତି, ପୁନଃବୁଣିବା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କୃଷି ନିବେଶର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସମ୍ବଳ ରହିବ। ପିଏମ-କିସାନ୍ ଅଧୀନରେ ସମ୍ପ୍ରତି ଜାରି ହୋଇଥିବା କିସ୍ତି ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଶ୍ରୀ ଚୌହାନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଚାଷୀମାନେ ଏହି ପାଣ୍ଠିକୁ ବିହନ, ସାର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜରୁରୀ କୃଷି ଇନପୁଟ୍ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପିଏମଏଫବିୱାଇ, କେସିସି ଏବଂ ପିଏମ-କିସାନ୍ ମିଳିତ ଭାବରେ ଏଲ୍ ନିନୋ ଭଳି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସମୟରେ ଚାଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବ୍ୟାପକ ସହାୟତା ପ୍ରଣାଳୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ।
ବହୁସ୍ତରୀୟ ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ ତଦାରଖ ଢାଞ୍ଚା
ଶ୍ରୀ ଚୌହାନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆକସ୍ମିକ ପଦକ୍ଷେପର ସଫଳତା ଶେଷରେ ଜିଲ୍ଲାସ୍ତରୀୟ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ତଦନୁସାରେ, କେନ୍ଦ୍ର, ରାଜ୍ୟ, ଜିଲ୍ଲା, ବ୍ଲକ ଏବଂ ଗ୍ରାମ ସ୍ତରରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ପରିଭାଷିତ ଦାୟିତ୍ୱ ସହିତ ଏକ ବହୁସ୍ତରୀୟ ସମନ୍ୱୟ ଢାଞ୍ଚା ବିକଶିତ କରାଯାଇଛି। ଜିଲ୍ଲା କଲେକ୍ଟର, କୃଷି ବିଭାଗ, ଜଳସମ୍ପଦ ବିଭାଗ, ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ ବିଭାଗ, ପଶୁପାଳନ ବିଭାଗ, କେଭିକେ, ଏଟିଏମ୍ଏ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟରେ ନିୟମିତ ବୈଠକ ଏବଂ ରିୟଲ୍ ଟାଇମ୍ ତଥ୍ୟ-ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଉଛି। ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ, ମୌସୁମୀ ଅଗ୍ରଗତି, ଫସଲ ବୁଣା, ଫସଲ ପରିସ୍ଥିତି, ଇନପୁଟ୍ ଯୋଗାଣ ଏବଂ ବଜାର ସୂଚକଗୁଡ଼ିକର ନିରନ୍ତର ବିଶ୍ଳେଷଣ ପାଇଁ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଏକ ‘ଏଲ୍ ନିନୋ ମନିଟରିଂ ସେଲ୍’ ଏବଂ ଏକ ‘ଫସଲ ପାଣିପାଗ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଗୋଷ୍ଠୀ’ ଗଠନ କରାଯାଇଛି। କେନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ପାଇଁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କକ୍ଷ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଏବଂ ନୋଡାଲ ଅଧିକାରୀ ନିଯୁକ୍ତ କରିବାକୁ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଅଧିକାଂଶ ରାଜ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ସେମାନଙ୍କର ନୋଡାଲ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ମନୋନୀତ କରିଛନ୍ତି। ମନ୍ତ୍ରୀ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରତି ସପ୍ତାହରେ ସଚିବ ସ୍ତରୀୟ ସମୀକ୍ଷା କରାଯାଉଛି ଏବଂ ସେ ପ୍ରତି ମଙ୍ଗଳବାର ଏଲ୍ ନିନୋ ପରିସ୍ଥିତିର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମୀକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ଉତ୍ପାଦନ ଲକ୍ଷ୍ୟ, ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା
ଖରିଫ ୨୦୨୫ ପାଇଁ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିବା ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ପାଦନ ଲକ୍ଷ୍ୟ, ଯେଉଁଥିରେ ଚାଉଳ, ମକା ଏବଂ ମୋଟ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ପୂର୍ବରୁ ହାସଲ କରାଯାଇଛି କିମ୍ବା ଅତିକ୍ରମ କରିଛି। ଖରିଫ ୨୦୨୬ ପାଇଁ, ମୌସୁମୀ ପୂର୍ବାନୁମାନ, ସର୍ବନିମ୍ନ ସହାୟକ ମୂଲ୍ୟ, ଚାହିଦା ଧାରା, ପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଚାଲୁଥିବା ସରକାରୀ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକୁ ବିଚାରକୁ ନେଇ ପ୍ରାୟ ୧୭୬ ନିୟୁତ ଟନ୍ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି। ଧାନ ଏବଂ ଗହମ ଉଭୟର ବଫର ଷ୍ଟକ୍ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ରହିଛି, ତେଣୁ ଦୁର୍ବଳ ମୌସୁମୀ ନେଇ ଚିନ୍ତା ସତ୍ତ୍ୱେ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି କୌଣସି ବିପଦ ନାହିଁ।
କୃଷକମାନଙ୍କୁ ବାର୍ତ୍ତା: ପ୍ରସ୍ତୁତ ରୁହନ୍ତୁ, ଭୟଭୀତ ହୁଅନ୍ତୁ ନାହିଁ
କୃଷକମାନଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ଶ୍ରୀ ଶିବରାଜ ସିଂହ ଚୌହାନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦୁର୍ବଳ ମୌସୁମୀ ସମ୍ଭାବନା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଦେଶ ଯେକୌଣସି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ସାମୂହିକ ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ। “ଭୟ କରିବାର କୌଣସି ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଯାହା ଆବଶ୍ୟକ ତାହା ହେଉଛି ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏବଂ ସାମୂହିକ କାର୍ଯ୍ୟ। ଯଦି କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ରାଜ୍ୟ, ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ, ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ ଏବଂ ଚାଷୀମାନେ ସମନ୍ୱୟରେ କାମ କରନ୍ତି, ତେବେ ଏଲ୍ ନିନୋ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଇଥିବା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜକୁ ଏକ ସୁଯୋଗରେ ପରିଣତ କରାଯାଇପାରିବ ଯେଉଁଠାରେ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ, ଫସଲ ବିବିଧତା, ବୈଜ୍ଞାନିକ ପରାମର୍ଶ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ ମିଳିତ ଭାବରେ ଚାଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସୁରକ୍ଷା କବଚ ପ୍ରଦାନ କରିବେ,” ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ସାମୂହିକ ପ୍ରୟାସରେ ବିଶ୍ୱାସ ପ୍ରକାଶ କରି ଶ୍ରୀ ଚୌହାନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତର କୃଷି, ପଶୁପାଳନ ଏବଂ ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ୟାରୁ ରକ୍ଷା କରାଯାଇପାରିବ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉପାୟରେ କୃଷକଙ୍କ ଜୀବିକାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରାଯିବ।