ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ମେସେଜିଂ ଆପ୍ ହ୍ବାଟ୍ସଆପ୍ ଖୁବ୍ଶୀଘ୍ର ଏକ ନୂଆ ‘ୟୁଜରନେମ୍’ ଫିଚର ଆଣିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରୁଥିବା ବେଳେ ଏହାକୁ ନେଇ ଭାରତ ସରକାର ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ସାଇବର ଅପରାଧ ଓ ଡିଜିଟାଲ୍ ଠକେଇର ବଢ଼ୁଥିବା ଘଟଣାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ‘ମେଟା’କୁ ଏହି ଫିଚରର ରୋଲ୍ଆଉଟ୍ ତୁରନ୍ତ ବନ୍ଦ ରଖିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏଥିସହିତ, ତିନି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସୁବିଧାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ ଓ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ପର୍କରେ ସରକାରଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦେବାକୁ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି।
‘ୟୁଜରନେମ୍’ ଫିଚର କ’ଣ?
ଏବେ ହ୍ବାଟ୍ସଆପ୍ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ମୋବାଇଲ୍ ନମ୍ବର ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆକାଉଣ୍ଟ ଏକ ଫୋନ୍ ନମ୍ବର ସହ ଯୋଡ଼ା ରହେ। କିନ୍ତୁ ନୂଆ ‘ୟୁଜରନେମ୍’ ଫିଚର ଆସିଲେ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ନିଜ ଫୋନ୍ ନମ୍ବର ନ ଦେଖାଇ କେବଳ ଏକ ୟୁଜରନେମ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିପାରିବେ। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ପୂର୍ବରୁ ‘ଟେଲିଗ୍ରାମ’ ଭଳି ଅନ୍ୟ ମେସେଜିଂ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ରହିଛି।
ମେଟାର ମତରେ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମୋବାଇଲ୍ ନମ୍ବରର ଗୋପନୀୟତା ବଜାୟ ରହିବ ଏବଂ ଅଜଣା ଲୋକଙ୍କ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବାବେଳେ ଫୋନ୍ ନମ୍ବର ସେୟାର କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିବ ନାହିଁ।
ସରକାର କାହିଁକି ଚିନ୍ତିତ?
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଆଶଙ୍କା ହେଉଛି, ଏହି ଫିଚର ସାଇବର ଠକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଯଦି ଫୋନ୍ ନମ୍ବର ପରିବର୍ତ୍ତେ କେବଳ ୟୁଜରନେମ୍ ଦେଖାଯିବ, ତେବେ ଅପରାଧୀମାନେ ନିଜର ପ୍ରକୃତ ପରିଚୟ ଲୁଚାଇ ସହଜରେ ନକଲି ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲି ଲୋକଙ୍କୁ ଠକିପାରନ୍ତି।
ଭାରତରେ ପ୍ରତିଦିନ ହଜାର ହଜାର ସାଇବର ଠକେଇର ଅଭିଯୋଗ ଆସୁଥିବା ବେଳେ ସରକାର କୌଣସି ନୂଆ ଫିଚର ଅପରାଧୀଙ୍କ ହାତିଆର ନ ହେଉ ବୋଲି ସତର୍କ ରହିଛନ୍ତି। ସେଥିପାଇଁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଓ ଆଇଟି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ‘ମେଟା’କୁ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରି ଫିଚରର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ପର୍କରେ ବିସ୍ତୃତ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ମାଗିଛି।
‘ଟେଲିଗ୍ରାମ’ ଭଳି ଅପବ୍ୟବହାରର ଆଶଙ୍କା
ସରକାରଙ୍କ ମତରେ, ଟେଲିଗ୍ରାମରେ ୟୁଜରନେମ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିବାରୁ ଅନେକ ଠକ ନକଲି ପରିଚୟରେ ଲୋକଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରି ପ୍ରତାରଣା କରୁଛନ୍ତି। ସେହିଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ହ୍ବାଟ୍ସଆପ୍ରେ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି। ବିଶେଷକରି ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ଠକେଇ, ନକଲି ଚାକିରି ଅଫର୍, ନିବେଶ ଠକେଇ ଓ ଫିସିଂ ଭଳି ଅପରାଧ ବଢ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନାକୁ ସରକାର ଗୁରୁତ୍ୱର ସହ ନେଇଛନ୍ତି।
ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚା
ହ୍ବାଟ୍ସଆପ୍ ‘ୟୁଜରନେମ୍’ ଫିଚର ଘୋଷଣା ହେବା ପରଠାରୁ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ଏହାର ଭଲ ଓ ଖରାପ ଦିଗକୁ ନେଇ ତୀବ୍ର ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଛି। ଗୋଟିଏ ପକ୍ଷ ଏହାକୁ ଗୋପନୀୟତା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି କହୁଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟପକ୍ଷ ଏହା ଡିଜିଟାଲ୍ ଠକେଇକୁ ବଢ଼ାଇପାରେ ବୋଲି ମତ ଦେଉଛନ୍ତି।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ କ’ଣ?
ମେଟା ଆଗାମୀ କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଏହି ଫିଚର ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଥିଲା। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କୁ ନିଜ ପସନ୍ଦର ୟୁଜରନେମ୍ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ସୂଚନା ଦିଆଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ଭାରତରେ ଏହି ଫିଚର କେବେ ଆରମ୍ଭ ହେବ, ତାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ସରକାର ଓ ମେଟା ମଧ୍ୟରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଆଲୋଚନାର ଫଳାଫଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।
ସାରକଥା
ହ୍ବାଟ୍ସଆପ୍ର ‘ୟୁଜରନେମ୍’ ଫିଚର ଗୋପନୀୟତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ରଖିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ଯେପରି ସାଇବର ଅପରାଧୀଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପରିଣତ ନ ହୁଏ, ସେଥିପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସତର୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଗୋପନୀୟତା ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବା ଏବେ ସରକାର ଓ ମେଟା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ।