ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍, ଲାପଟପ୍ କିମ୍ବା ସ୍ମାର୍ଟ ଟିଭି କିଣିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି କି? ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ ଖବର ଆସିପାରେ। ଏହି ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଡିଭାଇସ୍ର ଦାମ କମିବାର ସମ୍ଭାବନା ଦେଖାଦେଇଛି। କାରଣ, କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍, ଲାପଟପ୍, ସ୍ମାର୍ଟୱାଚ୍, ଫିଟନେସ୍ ବ୍ୟାଣ୍ଡ ଓ ସ୍ମାର୍ଟ ଟିଭି ନିର୍ମାଣରେ ବ୍ୟବହୃତ କେତେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାଦାନ ଉପରେ ଲାଗୁଥିବା ମୌଳିକ କଷ୍ଟମ୍ସ ଡ୍ୟୁଟି (Basic Customs Duty – BCD) ହଟାଇବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି।
ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚ କମିବା ସହ ଭାରତରେ ତିଆରି ହେଉଥିବା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଡିଭାଇସ୍ର ଦାମ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇପାରେ। ଯଦିଓ କମ୍ପାନୀମାନେ କେତେ ପରିମାଣର ଲାଭ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଦେବେ, ତାହା ସେମାନଙ୍କ ବ୍ୟବସାୟିକ ନୀତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।
ସରକାରଙ୍କ ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଡିସ୍ପ୍ଲେ ଆସେମ୍ବଲି, ଲିଥିୟମ୍-ଆୟନ୍ ବ୍ୟାଟେରି ସେଲ୍, ଇଣ୍ଡକ୍ଟର୍ କଏଲ୍ ମଡ୍ୟୁଲ୍ ଭଳି ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଉପାଦାନ ନିର୍ମାଣରେ ବ୍ୟବହୃତ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ମୌଳିକ କଷ୍ଟମ୍ସ ଡ୍ୟୁଟି ଛାଡ଼ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ଛାଡ଼ ୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଳବତ୍ତର ରହିବ।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଦେଶରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ସାମଗ୍ରୀର ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ଏବଂ ବିଦେଶୀ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇବା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତ ଡିସ୍ପ୍ଲେ ଆସେମ୍ବଲି ଓ ଲିଥିୟମ୍-ଆୟନ୍ ସେଲ୍ ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଚୀନ୍ ଓ ଭିଏତନାମ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଛି। ଡ୍ୟୁଟି ଛାଡ଼ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଉତ୍ପାଦନ ବଢ଼ିବା ସହ ଦେଶର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ମାନୁଫାକ୍ଚରିଂ କ୍ଷେତ୍ର ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ ହେବ ବୋଲି ସରକାର ଆଶା କରୁଛନ୍ତି।
ଡିସ୍ପ୍ଲେ ଏବଂ ବ୍ୟାଟେରି ସେଲ୍ ଯେକୌଣସି ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍, ଲାପଟପ୍ କିମ୍ବା ସ୍ମାର୍ଟ ଟିଭିର ସବୁଠାରୁ ମହଙ୍ଗା ଉପାଦାନ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ପୂର୍ବରୁ ଏହି ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ୫ରୁ ୭.୫ ପ୍ରତିଶତ ମୌଳିକ କଷ୍ଟମ୍ସ ଡ୍ୟୁଟି ଲାଗୁଥିଲା। ଏବେ ଏହି ଡ୍ୟୁଟି ହଟିଯିବାରୁ କମ୍ପାନୀମାନଙ୍କର ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚ କମିବ। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଭାରତରେ ନିର୍ମିତ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍, ଲାପଟପ୍ ଓ ସ୍ମାର୍ଟ ଟିଭିର ଦାମରେ ସାମାନ୍ୟ ହ୍ରାସ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିପାରେ।
ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି AI ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ଦ୍ରୁତ ବିକାଶ ଯୋଗୁଁ ମେମୋରି ଚିପ୍ ଓ ଷ୍ଟୋରେଜ୍ ଉପାଦାନର ଚାହିଦା ବଢ଼ିଛି। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଏହି ଉପାଦାନର ଦାମ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଫଳରେ Apple, Samsung, Lenovo, Dell ସହ ବିଭିନ୍ନ କମ୍ପାନୀ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍, ଲାପଟପ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଉତ୍ପାଦର ମୂଲ୍ୟ ବଢ଼ାଇଥିଲେ।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ସରକାରଙ୍କ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ମାନୁଫାକ୍ଚରିଂକୁ ଗତି ଦେବ। ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚ କମିଲେ କମ୍ପାନୀମାନେ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ଦାମରେ ଉତ୍ପାଦ ବଜାରକୁ ଆଣିପାରନ୍ତି। ଯଦି ଏହି ଲାଭର କିଛି ଅଂଶ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଭାରତରେ ତିଆରି ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍, ଲାପଟପ୍, ସ୍ମାର୍ଟ ଟିଭି ଓ ୱେୟାରେବଲ୍ ଡିଭାଇସ୍ ପୂର୍ବ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ସୁଲଭ ହୋଇପାରିବ।