ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତରେ ପେଟ୍ରୋଲ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଇପାରେ। ବର୍ତ୍ତମାନ, ସାରା ଦେଶରେ E20 ପେଟ୍ରୋଲର ବ୍ୟବହାର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସରକାର ପୁରୁଣା ପେଟ୍ରୋଲ କାର ଏବଂ ଦୁଇଚକିଆ ଯାନ ପାଇଁ E10 ପେଟ୍ରୋଲ ବିକଳ୍ପ ପ୍ରଚଳନ କରିବାକୁ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି।
E10 ପେଟ୍ରୋଲରେ 10% ଇଥାନଲ୍ ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ପେଟ୍ରୋଲ ଥାଏ, ଯେତେବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନର E20 ପେଟ୍ରୋଲ 20% ଇଥାନଲ୍ ସହିତ ମିଶ୍ରିତ ହୋଇଥାଏ। ସରକାର ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇନାହାଁନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଭାବରେ ପୁରୁଣା ଯାନ ପାଇଁ E20 ସହିତ E10 ପେଟ୍ରୋଲ ବଜାରକୁ ଅଣାଯାଇପାରିବ କି ନାହିଁ ତାହା ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି।
E10 ପେଟ୍ରୋଲର ଆବଶ୍ୟକତା କାହିଁକି ଅନୁଭୂତ ହେଲା?
ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମସ୍ୟାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କାରଣ ହେଉଛି ଦେଶରେ ବ୍ୟବହୃତ ପୁରୁଣା ପେଟ୍ରୋଲ ଯାନ ସଂଖ୍ୟା। ଭାରତରେ ବର୍ତ୍ତମାନ E10 ପେଟ୍ରୋଲକୁ ମନରେ ରଖି ନିର୍ମିତ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ କାର ଏବଂ ବାଇକ୍ ଅଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏହି ଯାନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ 10% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇଥାନଲ୍ ଯୁକ୍ତ ପେଟ୍ରୋଲ ଉପଯୁକ୍ତ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, E20 ପେଟ୍ରୋଲ ବର୍ତ୍ତମାନ ନିୟମିତ ପେଟ୍ରୋଲ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଏହା ସେହି ଯାନ ମାଲିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିନ୍ତା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଯାନଗୁଡ଼ିକ ମୂଳତଃ ଉଚ୍ଚ-ଇଥାନଲ୍ ପେଟ୍ରୋଲ ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ ହୋଇନଥିଲା।
ଅନେକ ପୁରୁଣା ଯାନ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ମାନୁଆଲ୍ ମଧ୍ୟ 10% ରୁ ଅଧିକ ଇଥାନଲ୍ ସହିତ ପେଟ୍ରୋଲ ବ୍ୟବହାର କରିବା ବିରୁଦ୍ଧରେ ସତର୍କ କରାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, କିଛି ପୁରୁଣା ହ୍ୟୁଣ୍ଡାଇ ମଡେଲର ମାନୁଆଲ୍ E10 ଠାରୁ ଅଧିକ ଇଥାନଲ୍ ସହିତ ଇନ୍ଧନ ଏଡାଇବା ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ ଦିଏ। ଯାନବାହାନ ମାଲିକମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ସେମାନଙ୍କର ଯାନଗୁଡ଼ିକ E10 ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଥିଲା, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ E20 ପେଟ୍ରୋଲ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ କାହିଁକି ବାଧ୍ୟ କରାଯାଉଛି।
ସରକାର କହିଛନ୍ତି ଯେ, E20 ପେଟ୍ରୋଲ ଉପରେ ବ୍ୟାପକ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ପୁରୁଣା ଯାନରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ବ୍ୟାପକ ଇଞ୍ଜିନ୍ କ୍ଷତି ପ୍ରକାଶ କରିନାହିଁ। ସରକାର ମାରୁତି ସୁଜୁକିର ସେବା ତଥ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧୃତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରାୟ 1.5 କୋଟି ପୁରୁଣା କାରର ସେବା ତଥ୍ୟ ସମୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା ଯାହା ପ୍ରାରମ୍ଭରେ E20 ପାଇଁ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇନଥିଲା, କିନ୍ତୁ E20 ବ୍ୟାପକ ଇଞ୍ଜିନ୍ ବିଫଳତା ସୃଷ୍ଟି କରିନଥିଲା।
ଏହାର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ, E20 ଏବଂ E10 ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ପାର୍ଥକ୍ୟ ନାହିଁ। ସରକାର ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି ଯେ, E20 ବ୍ୟବହାର କିଛି ପୁରୁଣା ଯାନରେ ମାଇଲେଜ୍ରେ ସାମାନ୍ୟ ହ୍ରାସ ଆଣିପାରେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସେବା ଜୀବନ ସହିତ ପୁରୁଣା ଯାନଗୁଡ଼ିକୁ ଶୀଘ୍ର ସିଲ୍ କିମ୍ବା ଗାସ୍କେଟ ଭଳି କିଛି ରବର ଉପାଦାନ ବଦଳାଇବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ।
ଯାନବାହନ ମାଲିକମାନେ କ’ଣ ଲାଭ ଆଶା କରିବେ?
ଯଦି ସରକାର E10 ପେଟ୍ରୋଲକୁ ପୁଣି ଥରେ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି, ତେବେ ପୁରୁଣା ପେଟ୍ରୋଲ ଯାନର ମାଲିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଲାଭ ହେବ ସେମାନଙ୍କର ଇନ୍ଧନ ବାଛିବାର ସ୍ୱାଧୀନତା। E10 ରେ E20 ତୁଳନାରେ ଅଧା ପରିମାଣର ଇଥାନଲ୍ ଥାଏ। ଇଥାନଲ୍ ରେ ସାଧାରଣ ପେଟ୍ରୋଲ ତୁଳନାରେ ପ୍ରତି ଲିଟରରେ କମ୍ ଶକ୍ତି ଥାଏ, ତେଣୁ କମ୍ ଇଥାନଲ୍ ସହିତ ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦ୍ୱାରା ମାଇଲେଜ୍ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ କିଛି ପରିମାଣରେ ହ୍ରାସ ପାଇପାରେ।
ଏହା ସହିତ, ଯେଉଁ ଯାନବାହନ ମାନୁଆଲ୍ E10 କିମ୍ବା କମ୍ ଇଥାନଲ୍ ପେଟ୍ରୋଲ ବ୍ୟବହାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରେ ସେମାନଙ୍କ ଚିନ୍ତା ଦୂର ହୋଇପାରେ।
ସରକାରଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଥିବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହେଉଛି E10 ପେଟ୍ରୋଲର ଯୋଗାଣ ଏବଂ ବଣ୍ଟନ। ଯଦି E10 ଏବଂ E20 ପେଟ୍ରୋଲ ଉଭୟ ବଜାରରେ ବିକ୍ରି ହୁଏ, ତେବେ ତେଲ କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପେଟ୍ରୋଲ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ଯୋଗାଣ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଏଥିପାଇଁ ପୃଥକ ସଂରକ୍ଷଣ, ପରିବହନ ଏବଂ ବଣ୍ଟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ।