ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ୨୦୨୭ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନକୁ ଆଖି ଆଗରେ ରଖି ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତି ଧୀରେଧୀରେ ଉଷ୍ମ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହି ସମୟରେ ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ବରିଷ୍ଠ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ହରିଶ ରାୱତଙ୍କ ଦୁଇଟି ଦଳୀୟ ସାଂଗଠନିକ ପଦବୀରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବାର ଖବର ନୂଆ ରାଜନୈତିକ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛି।
ରାୱତଙ୍କ ଘନିଷ୍ଠ ସହଯୋଗୀ ଚନ୍ଦନ ସିଂହ ଜୀନାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ(ED)ର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପରେ ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ତାତି ଆହୁରି ବଢ଼ିଛି। ଜୀନାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଚାଲିଥିବା ତଦନ୍ତ ୨୦୧୬ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଉନ୍ନୟନ ଅଧିକାରୀ(VPDO) ପରୀକ୍ଷାରେ କଥିତ ଅନିୟମିତତା ସହ ଜଡ଼ିତ ମନି ଲଣ୍ଡରିଂ ମାମଲାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି।
ହରିଶ ରାୱତଙ୍କ ଦୁଇଟି ସାଂଗଠନିକ ପଦବୀରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବାର ଇଚ୍ଛାକୁ କେବଳ ଏକ ସାଧାରଣ ସାଂଗଠନିକ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ। ଏହା ପଛରେ ରାଜନୈତିକ ଚାପକୁ କମାଇବା ସହିତ ଦଳକୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ କ୍ଷତିରୁ ରକ୍ଷା କରିବାର ରଣନୀତି ଥାଇପାରେ।
କାରଣ, କଂଗ୍ରେସ ୨୦୨୭ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ବେକାରୀ, ନିଯୁକ୍ତିରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ପେପର ଲିକ୍ ଏବଂ ଦୁର୍ନୀତିକୁ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରସଙ୍ଗ କରି ବିଜେପି ସରକାରକୁ ଘେରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି। ଏପରି ସମୟରେ କଂଗ୍ରେସ ଶାସନ ସମୟର ଏକ ନିଯୁକ୍ତି ପରୀକ୍ଷା ତଦନ୍ତରେ ରାୱତଙ୍କ ଘନିଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମ ଆସିବା ଦଳ ପାଇଁ ପ୍ରତିରକ୍ଷାତ୍ମକ ସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।
ତେଣୁ ରାୱତ ନିଜକୁ ସାଂଗଠନିକ ଦାୟିତ୍ୱରୁ ଅଲଗା କରି ତଦନ୍ତକୁ ଦଳୀୟ ରାଜନୀତିରୁ ପୃଥକ ରଖିବାର ବାର୍ତ୍ତା ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି।
ଏହି ସମଗ୍ର ବିବାଦର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରହିଛି ୨୦୧୬ର VPDO ପରୀକ୍ଷା। ତଦନ୍ତ ଅନୁସାରେ ପରୀକ୍ଷାରେ ଅନିୟମିତତା ଏବଂ OMR ସିଟ୍ ସହ କଥିତ ହେରଫେର ନେଇ ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି।
ଏହି ମାମଲା ସହ ଜଡ଼ିତ ମନି ଲଣ୍ଡରିଂ ତଦନ୍ତରେ ED ପକ୍ଷରୁ ଚନ୍ଦନ ସିଂହ ଜୀନାଙ୍କ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ହୋଇଛି। ଏଜେନ୍ସି ପକ୍ଷରୁ ତାଙ୍କ ବାସଭବନରୁ ପ୍ରାୟ ୩୨ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ନଗଦ ଏବଂ ଦାମୀ ଘଣ୍ଟା ଜବତ କରାଯାଇଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି।
ତେବେ ତଦନ୍ତରେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମ ଆସିବା କିମ୍ବା ଜବତ ହେବା ମାତ୍ରେ ତାଙ୍କ ଦୋଷ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ। ମାମଲାର ଶେଷ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ପ୍ରମାଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।
ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡରେ କଂଗ୍ରେସ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ନିଯୁକ୍ତି ପରୀକ୍ଷାରେ ଅନିୟମିତତା, ପେପର ଲିକ୍ ଏବଂ ବେକାରୀ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବିଜେପି ସରକାରକୁ ଘେରିଆସିଛି।
ଦଳ ୨୦୨୭ ପୂର୍ବରୁ ଧାମି ସରକାର ବିରୋଧରେ ଏକ ବ୍ୟାପକ ‘ଚାର୍ଜସିଟ୍’ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ମୁଦ୍ଦା ମଧ୍ୟରେ ରହିପାରେ ନିଯୁକ୍ତି, ବେକାରୀ, ଦୁର୍ନୀତି ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ବିଫଳତା।
କିନ୍ତୁ ୨୦୧୬ର ନିଯୁକ୍ତି ପରୀକ୍ଷା ମାମଲା ଯଦି ଆହୁରି ଗଭୀର ହୁଏ, ତେବେ ବିଜେପି ପାଇଁ ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣର ବଡ଼ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେବ। ବିଜେପି ସେତେବେଳର କଂଗ୍ରେସ ସରକାରର ନିଯୁକ୍ତି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇ କଂଗ୍ରେସର ଆକ୍ରମଣକୁ ରକ୍ଷାତ୍ମକ ମୋଡ୍କୁ ନେଇପାରେ।
ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପୁଷ୍କର ସିଂହ ଧାମି ତାଙ୍କ ସରକାରର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପରିଚୟ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତିରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ଦୁର୍ନୀତି ବିରୋଧୀ ନୀତିକୁ ଆଗକୁ ରଖିଆସିଛନ୍ତି।
ସରକାରୀ ନିଯୁକ୍ତିରେ ଅନିୟମିତତା ବିରୋଧରେ କଠୋର ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ଆଣ୍ଟି-ଚିଟିଂ ଆଇନକୁ ଧାମି ସରକାର ନିଜର ପ୍ରମୁଖ ସଫଳତା ଭାବେ ପ୍ରଚାର କରୁଛି। ଏବେ ପୂର୍ବ ସରକାର ସମୟର ନିଯୁକ୍ତି ମାମଲାର ତଦନ୍ତ ଯଦି ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ତେବେ ବିଜେପି ଏହାକୁ ନିଜ ପକ୍ଷରେ ଏକ ରାଜନୈତିକ କାହାଣୀ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିପାରେ।
ବିଜେପି ଏହି ତଦନ୍ତକୁ ନିଜ ପକ୍ଷରେ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ତ୍ର କରିପାରେ। ଦଳ କହିପାରେ, ଦୁର୍ନୀତିର ତଦନ୍ତ କେବଳ ବର୍ତ୍ତମାନ ସରକାରର କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ; ପୂର୍ବ ସରକାର ସମୟରେ ହୋଇଥିବା କଥିତ ଅନିୟମିତତାର ମଧ୍ୟ ହିସାବ ହେଉଛି। ଏହି ମୁଦ୍ଦାକୁ ଆଗକୁ ରଖି ବିଜେପି ୨୦୨୭ ନିର୍ବାଚନରେ କଂଗ୍ରେସର ‘ଦୁର୍ନୀତି ବିରୋଧୀ’ ଅଭିଯାନକୁ ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ କରିପାରେ।
ହରିଶ ରାୱତଙ୍କ ପାଇଁ ଇସ୍ତଫା କି ‘ରାଜନୈତିକ କବଚ’?
ରାୱତଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଆଉ ଏକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛି। ଦଳୀୟ ପଦବୀ ଛାଡ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ସେ ନିଜ ଉପରେ ଆସୁଥିବା ରାଜନୈତିକ ଚାପକୁ କିଛି ମାତ୍ରାରେ କମାଇପାରିବେ।
ଏହା ସହିତ ତାଙ୍କ ବାର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ- କୌଣସି ତଦନ୍ତରେ ଯଦି ତାଙ୍କ ନାମ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ଘନିଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମ ଆସେ, ତେବେ ତାହାର ରାଜନୈତିକ ଭାର କଂଗ୍ରେସ ସଂଗଠନ ଉପରେ ପଡ଼ିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଅନ୍ୟପଟେ, ଇସ୍ତଫା ଗ୍ରହଣ ନହେଲେ ମଧ୍ୟ ରାୱତ ଦଳରେ ରହି ସକ୍ରିୟ ରାଜନୀତି କରିପାରିବେ। ଅର୍ଥାତ୍ ପଦ ଛାଡ଼ିବାର ଇଚ୍ଛା ତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଭୂମିକାର ଶେଷ ନୁହେଁ।
୨୦୨୭ରେ ନିର୍ବାଚନୀ ମୁଦ୍ଦା ହେବ କି ନିଯୁକ୍ତି ଦୁର୍ନୀତି?
ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡରେ ଯୁବ ଭୋଟରଙ୍କ ପାଇଁ ଚାକିରି ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରସଙ୍ଗ। ତେଣୁ ୨୦୨୭ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ନିଯୁକ୍ତି ପରୀକ୍ଷାର ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ପେପର ଲିକ୍, ଦୁର୍ନୀତି ଏବଂ ବେକାରୀ ନେଇ ଦୁଇ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଜୋରଦାର ଲଢ଼େଇ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
କଂଗ୍ରେସ ଯେଉଁଠି ବର୍ତ୍ତମାନର ସରକାରକୁ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଘେରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ବିଜେପି ସେଠାରେ ପୂର୍ବ କଂଗ୍ରେସ ସରକାରର ରେକର୍ଡକୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିପାରେ।
ଫଳରେ ୨୦୨୭ର ନିର୍ବାଚନୀ ଲଢ଼େଇ କେବଳ ସରକାର ବନାମ ବିରୋଧୀ ଦଳର ଲଢ଼େଇ ହୋଇ ରହିବ ନାହିଁ; ‘କାହାର ଶାସନରେ ଯୁବକଙ୍କ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧିକ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଥିଲା?’- ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ମଧ୍ୟ ନିର୍ବାଚନୀ ଚର୍ଚ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରହିପାରେ।
ହରିଶ ରାୱତଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ଇଚ୍ଛା ଏବଂ ଚନ୍ଦନ ସିଂହ ଜୀନାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ED ତଦନ୍ତ ଏବେ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ରାଜନୀତିର ଦୁଇଟି ଅଲଗା ଘଟଣା ହୋଇ ରହିନାହିଁ। ଏହା ଧୀରେଧୀରେ ୨୦୨୭ ନିର୍ବାଚନର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବଡ଼ ପ୍ରସଙ୍ଗ- ନିଯୁକ୍ତି, ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ଦୁର୍ନୀତି ସହ ଯୋଡ଼ି ହେଉଛି।
ଏବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ନଜର ରହିବ ED ତଦନ୍ତ କେତେ ଦୂର ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି, ଆଉ କେଉଁମାନଙ୍କ ନାମ ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ-ବିଜେପି ଏହି ମାମଲାକୁ ୨୦୨୭ ନିର୍ବାଚନରେ କିପରି ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି। ତଦନ୍ତରୁ ଯଦି ଠୋସ୍ ପ୍ରମାଣ ସାମ୍ନାକୁ ଆସେ, ତେବେ ଏହି ମାମଲା ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ନିର୍ବାଚନୀ ରାଜନୀତିକୁ ଆହୁରି ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।