ଆଜି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଐତିହାସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରେ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରରୁ ଧାରା ୩୭୦ ହଟାଇ ନିଆଯାଇଛି। ଫଳରେ ଏଠାରେ ୧୯୩୨ଠାରୁ ପ୍ରଚଳିତ ଥିବା ୮୭ ବର୍ଷ ପୁରାତନ ରଣବୀର ଦଣ୍ଡ ସଂହିତା(ଆର୍ପିସି) ବଦଳରେ ଏବେ ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡ ସଂହିତା(ଆଇପିସି)ର ପ୍ରଚଳନ ହେବ। ରଣବୀର ଦଣ୍ଡ ସଂହିତା ରାଜା ରଣବୀର ସିଂଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ପରେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦଣ୍ଡ ସଂହିତା ରାଜ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଥିଲା। ଭାରତ ସ୍ବାଧୀନତା ପାଇବା ପରେ ପ୍ରଥମ ଜମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀର ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟ ରହିଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ ଜମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀରରେ ଡୋଗରା ରାଜବଂଶର ଶାସନ ଚାଲିଥିଲା । ସେଠାରେ ମହାରାଜାଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ରଣବୀର ଦଣ୍ଡ ସଂହିତା ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିଲା । ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡ ସଂହିତା ଏବଂ ରଣବୀର ଦଣ୍ଡ ସଂହିତା ମଧ୍ୟରେ କେତେକ ଭିନ୍ନତା ରହିଛି। ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡ ସଂହିତା ଧାରା (ଆଇପିସି) ୧୫୩-ସି-ଏ-ଏ ଅନ୍ତର୍ଗତ ସର୍ବ ସାଧାରଣ ସ୍ଥଳକୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଧରି ଯିବାର ଅପରାଧ। ମାତ୍ର ରଣବୀର ଦଣ୍ଡ ସଂହିତାରେ ଏନେଇ କୌଣସି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇ ନାହିଁ। ସେହିପରି ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡ ସଂହିତା ଧାରା ୧୯୫-ଏ ଅନର୍ଗତ ମିଛ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେବା ଅପରାଧ ତେବେ ରଣବୀର ଦଣ୍ଡ ସଂହିତାରେ ଏନେଇ କୌଣସି ଦଣ୍ଡାଦେଶ ନାହିଁ। ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡ ସଂହିତା ଧାରା ୨୮୧ ଅନ୍ତର୍ଗତ ମିଥ୍ୟାର ଆଶ୍ରୟ ନେବା ଅଥବା ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ସତ୍ୟଠାରୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା ଦୋଷାବହ। ମାତ୍ର ରଣବୀର ଦଣ୍ଡ ସଂହିତାରେ ଏହାର ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ। ଆଇପିସି ଧାରା ୩୦୪-ବି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଯୌତୁକ ନିର୍ଯାତନା ମୃତ୍ୟୁ ଅପରାଧ। ମାତ୍ର ଆର୍ପିସି ଏହାର ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ। ସେହିପରି ଆଇପିସି ଧାରା ୧୯୦ ଅନ୍ତର୍ଗତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଷିଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ସାମଗ୍ରୀ ବଣ୍ଟନ ଦୋଷାବହ ତେବେ ଆର୍ପିସିରେ ଏହାର ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ। ସେହିପରି ଆରପିସିରେ ଥିବା ଲାଞ୍ଚଖୋର ପାଇଁ ଆରପିସି ୪୨୦ଏ ଅନ୍ତର୍ଗତରେ ଏଥିପାଇଁ ସରକାର, ସକ୍ଷମ ଅଧିକାରୀ ଧୋକା ତଥା ଛଳନା ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିପାରିବେ । ସେହିପରି ରଣବୀର ଦଣ୍ଡ ସଂହିତାରେ ଧାରା ୨୦୪ ଏରେ ପ୍ରମାଣ ନଷ୍ଟ ତଥା ବିଗାଡ଼ିବା ପାଇଁ ଦଣ୍ଡର ପ୍ରାବଧାନ ଥିବାବେଳେ ଏହି ବିଷୟରେ ସେପରି କିଛି ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଆଇପିସିରେ ନାହିଁ ।
