ଆମେରିକାର ଇରାନ ନୀତିକୁ ନେଇ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏବେ ଦେଶ ଭିତରେ ହିଁ ଚାପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ଇରାନ ବିରୋଧରେ ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଅଭିଯାନକୁ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକୀୟ ସେନେଟ୍ରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତାବ ପାସ୍ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି, ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନିଜ ଦଳ ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ପାର୍ଟିର କିଛି ସାଂସଦ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି। ଏହାକୁ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ବିଦେଶ ନୀତି ପ୍ରତି ବଢ଼ୁଥିବା ଅସନ୍ତୋଷର ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ସଙ୍କେତ ବୋଲି ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।
ସେନେଟ୍ରେ କଡ଼ା ଟକ୍କର, ୫୦-୪୮ ଭୋଟରେ ପାସ୍ ପ୍ରସ୍ତାବ
ଯୁଦ୍ଧ ଶକ୍ତି (War Powers) ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ସେନେଟ୍ରେ ୫୦ ଭୋଟ୍ ସମର୍ଥନ ଓ ୪୮ ଭୋଟ୍ ବିରୋଧରେ ପାସ୍ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଇରାନ ବିରୋଧରେ ଆମେରିକାର ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ସୀମିତ କରିବା ଏବଂ ସେନା ମୋତାୟନ ଉପରେ ସଂସଦୀୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା।
ଏହି ଭୋଟିଂ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଚେତାବନୀ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି, କାରଣ ତାଙ୍କ ଦଳର କିଛି ସାଂସଦ ଦଳୀୟ ରେଖା ଅତିକ୍ରମ କରି ପ୍ରସ୍ତାବ ସପକ୍ଷରେ ଭୋଟ୍ ଦେଇଥିଲେ।
ନିଜ ଦଳରୁ ବଢ଼ୁଛି ବିରୋଧ
ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ପାର୍ଟିର ସେନେଟ୍ ଓ ହାଉସ୍ ଅଫ୍ ରିପ୍ରେଜେଣ୍ଟେଟିଭ୍ସ ଉଭୟରେ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ନିଜ ଦଳର ସାଂସଦମାନଙ୍କ ବିରୋଧର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିଛି। ଚାରିଜଣ ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ସାଂସଦ ପ୍ରସ୍ତାବ ସପକ୍ଷରେ ଭୋଟ୍ ଦେଇଥିବା ବେଳେ ଦୁଇଜଣ ଭୋଟିଂ ସମୟରେ ଅନୁପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଏହି ଘଟଣା ଦଳ ଭିତରେ ମତଭେଦ ବଢ଼ୁଥିବାର ସଙ୍କେତ ଦେଇଛି। ବିଶେଷ କରି ଇରାନ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ସାମରିକ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ନୀତିକୁ ନେଇ ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ଶିବିର ଭିତରେ ଭିନ୍ନମତ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଛି।
ନିମ୍ନ ସଦନରେ ମଧ୍ୟ ମିଳିଲା ସମର୍ଥନ
କେବଳ ସେନେଟ୍ ନୁହେଁ, ଆମେରିକୀୟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ ‘ହାଉସ୍ ଅଫ୍ ରିପ୍ରେଜେଣ୍ଟେଟିଭ୍ସ’ରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ପାସ୍ ହୋଇଥିଲା। ସେଠାରେ ୨୧୫ ଜଣ ସାଂସଦ ପ୍ରସ୍ତାବ ସପକ୍ଷରେ ଭୋଟ୍ ଦେଇଥିବା ବେଳେ ୨୦୮ ଜଣ ବିରୋଧରେ ଭୋଟ୍ ଦେଇଥିଲେ। ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ କିଛି ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ସାଂସଦ ଦଳର ସରକାରୀ ଅବସ୍ଥାନକୁ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ।
୧୯୭୩ର ଯୁଦ୍ଧ ଶକ୍ତି ଆଇନ କ’ଣ?
ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ୧୯୭୩ର ‘ଯୁଦ୍ଧ ଶକ୍ତି ଆଇନ’ (War Powers Act) ସହ ଜଡିତ। ଏହି ଆଇନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଏକପାଖିଆ ସାମରିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ସଂସଦର ନିରୀକ୍ଷଣ ବଜାୟ ରଖିବା। ଏହା ଅନୁଯାୟୀ ବିଦେଶରେ ସେନା ମୋତାୟନ କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧ ସମ୍ପର୍କିତ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ସଂସଦର ଭୂମିକା ରହିଥାଏ।
ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ନୁହେଁ ବୋଲି ଦାବି କରିଛି। ପ୍ରଶାସନର ମତ ହେଉଛି ଯେ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ବିଦେଶ ଓ ସୁରକ୍ଷା ନୀତି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କ୍ଷମତା ଉପରେ ଏଭଳି ସୀମାବଦ୍ଧତା ଲାଗୁ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଏହାକୁ ନେଇ ଆଇନଗତ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
କୋର୍ଟରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ ବିବାଦ
ସାମ୍ବିଧାନିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବର ବୈଧତାକୁ ନେଇ ଆଗାମୀ ଦିନରେ କୋର୍ଟର ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ସାମରିକ କ୍ଷମତା ଓ ସଂସଦର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନକୁ ନେଇ ଏହି ମାମଲା ଏକ ନୂଆ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବିତର୍କ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।
ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟରେ ରାଜନୈତିକ ଚାପ
ଏହି ସମୟରେ ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ପାଇଁ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିବା ଖବର ମିଳୁଛି। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଉପରେ ଦେଶ ଭିତରେ ବଢ଼ୁଥିବା ରାଜନୈତିକ ଚାପ ତାଙ୍କ ଆଗାମୀ କୂଟନୀତିକ ଓ ସାମରିକ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।