ଭୁବନେଶ୍ୱର: ପୂର୍ବତଟ ରେଳପଥ ପୁରୀରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ରଥଯାତ୍ରା ୨୦୨୬ ସମୟରେ, ପୂରା ଉତ୍ସବ ସମୟରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଅବିରନ୍ତ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ସତ୍ତ୍ୱେ ରେଳ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଚଳାଚଳକୁ ସଫଳତାର ସହ ପରିଚାଳନା କରିଛି। ଏହି ରଥଯାତ୍ରା ଅବଧି ସମୟରେ ପ୍ରାୟ ୧୩ ଲକ୍ଷ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ପୁରୀ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ଦେଇ ଯାତ୍ରା କରିଥିବା ବେଳେ, ପ୍ରତିଦିନ ହାରାହାରି ପ୍ରାୟ ଏକ ଲକ୍ଷ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଯାତାୟାତ ସୁଚାରୁ ଭାବେ ପରିଚାଳନା କରାଯାଇଥିଲା।
ରଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଅନେକ ମାସ ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା। ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ, ଯାତ୍ରୀ ସୁବିଧା, ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଟ୍ରେନ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଜରୁରୀକାଳୀନ ସେବାକୁ ସାମିଲ କରି ଏକ ବିସ୍ତୃତ କାର୍ଯ୍ୟଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା। ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ମଣ୍ଡଳ ଓ ଜୋନ ସ୍ତରରେ ନିୟମିତ ସମୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାର ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଗତ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ୬.୭୮ ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ ଯାତ୍ରୀ ଚଳାଚଳକୁ ପୂର୍ବତଟ ରେଳପଥ ସଫଳତାର ସହ ପରିଚାଳନା କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲା।
ରଥଯାତ୍ରା ପୂର୍ବରୁ ଏବଂ ପର୍ବ ସମୟରେ ପୂର୍ବତଟ ରେଳପଥ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ, ଓଡ଼ିଶା ପୁଲିସ, ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ସହ ଘନିଷ୍ଠ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲା। ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ଭିତରେ ଏବଂ ବାହାରେ ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁସମନ୍ୱିତ କରିବା ପାଇଁ ନିୟମିତ ସମନ୍ୱୟ ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ଫଳରେ ଅବିରତ ବର୍ଷା ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ ଯାତ୍ରୀ ସମାଗମ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଜନସମାଗମକୁ ସୁଚାରୁ ଭାବେ ପରିଚାଳନା କରିବା ସମ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା।
ବାଣିଜ୍ୟ, ଯାନ୍ତ୍ରିକ, ସିଗ୍ନାଲ ଓ ଦୂରସଞ୍ଚାର, ବୈଦ୍ୟୁତିକ, ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ, ଚିକିତ୍ସା, ରେଳ ସୁରକ୍ଷା ବଳ (ଆର୍ପିଏଫ୍), ସରକାରୀ ରେଳ ପୁଲିସ (ଜିଆର୍ପି) ଏବଂ ହାଉସକିପିଂ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଦାୟିତ୍ୱ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଯେକୌଣସି ପରିଚାଳନାଗତ ଆବଶ୍ୟକତାରେ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ‘ୱାର ରୁମ୍’ ୨୪ ଘଣ୍ଟା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ରହି ରେଳ ପରିଚାଳନା ଉପରେ ନିରନ୍ତର ନଜର ରଖିଥିଲା।
ରେଲଓନ୍ (RailOne) ଆପ୍, ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଟିକେଟ୍ ବିକ୍ରୟ ମେସିନ୍ (ଏଟିଭିଏମ୍) ଏବଂ ମୋବାଇଲ୍ ଅନରିଜର୍ଭଡ୍ ଟିକେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ୍ (MUTS) ଉପକରଣ ଭଳି ଡିଜିଟାଲ୍ ଟିକେଟିଂ ସୁବିଧା ଟିକେଟ୍ କାଉଣ୍ଟରରେ ଲମ୍ବା ଧାଡ଼ି କମାଇବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା। ୨୨୦ଟି ସିସିଟିଭି କ୍ୟାମେରା ଏବଂ ୧୯ଟି ଭିଡିଓ ୱାଲ୍ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ଏକ କମାଣ୍ଡ ଆଣ୍ଡ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ ସେଣ୍ଟର ମାଧ୍ୟମରେ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଗତିବିଧି ଉପରେ ନିରନ୍ତର ନଜର ରଖାଯାଇ ଭିଡ଼ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା।
ରିଅଲ୍-ଟାଇମ୍ ଟିକେଟ୍ ବିକ୍ରି ତଥ୍ୟକୁ ନିରନ୍ତର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ଯାତ୍ରୀ ଚାହିଦାର ଆକଳନ କରାଯାଉଥିଲା। ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଅତିରିକ୍ତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଟ୍ରେନ୍ ଚଳାଚଳ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ, ଖୋର୍ଦ୍ଧା ରୋଡ୍–ପୁରୀ ରେଳ ସେକ୍ସନର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ତୁରନ୍ତ ନିୟୋଜନ ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ରେକ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଖାଯାଇଥିଲା। ଏହା ସହିତ, ଅତିରିକ୍ତ ଯାତ୍ରୀ ଚାପକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ରଥଯାତ୍ରା ଅବସରରେ ଦୁଇଟି ଅମୃତ ଭାରତ ସ୍ପେଶାଲ୍ ଟ୍ରେନ ମଧ୍ୟ ଚଳାଚଳ କରାଯାଇଥିଲା।
ବର୍ଷାରୁ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ୧୬,୦୦୦ ବର୍ଗ ମିଟରରୁ ଅଧିକ କ୍ଷେତ୍ରଫଳରେ ଅସ୍ଥାୟୀ ରହଣି ସ୍ଥାନ ଏବଂ ୧୩,୦୦୦ ବର୍ଗ ମିଟରରୁ ଅଧିକ କ୍ଷେତ୍ରଫଳରେ ବିଶ୍ରାମ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା। ଯାତ୍ରୀ ସୁବିଧା ପାଇଁ ୧୮୭ଟି ଅସ୍ଥାୟୀ ଶୌଚାଳୟ, ୧୨୮ଟି ସ୍ନାନାଗାର ଏବଂ ୧୦୩ଟି ପରିସ୍ରାଗାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା। ଷ୍ଟେସନ ଏବଂ ଯାତ୍ରୀ ପରିସରରେ ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ହାଉସକିପିଂ କର୍ମଚାରୀମାନେ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ନିରନ୍ତର କାର୍ଯ୍ୟରତ ରହିଥିଲେ।
ଭିଏଚଏଫ୍ (VHF) ସେଟ୍, ସାଟେଲାଇଟ୍ ଫୋନ୍ ଏବଂ ସାର୍ବଜନିକ ଘୋଷଣା ପ୍ରଣାଳୀ (ପବ୍ଲିକ୍ ଆଡ୍ରେସ୍ ସିଷ୍ଟମ୍) ସମେତ ସମସ୍ତ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରଥଯାତ୍ରା ଅବଧିରେ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ରହିଥିଲା। ସେହିପରି, ‘ଗୋଟିଏ ଷ୍ଟେସନ୍ ଗୋଟିଏ ଉତ୍ପାଦ’ (One Station One Product–OSOP) ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ଓରମାସ୍ (ORMAS), କେଭିଆଇସି (KVIC) ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ (SHGs) ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଷ୍ଟଲଗୁଡ଼ିକରେ ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପରିକ ହସ୍ତତନ୍ତ ଓ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଓ ବିକ୍ରୟ କରାଯାଇଥିଲା।
ପୁରୀ ସମେତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ରେଳ ଷ୍ଟେସନରେ ଚିକିତ୍ସକ ଦଳ, ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସା କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଇଥିଲା। ରଥଯାତ୍ରା ଅବଧି ସମୟରେ ପ୍ରାୟ ୧୩,୦୦୦ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା ସେବା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ସେଥିମଧ୍ୟରେ ଜଣେ ଗୁରୁତର ଅସୁସ୍ଥ ଯୁବତୀଙ୍କୁ ଠିକ୍ ସମୟରେ ଚିକିତ୍ସା ସେବା ଯୋଗାଇ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ସହିତ, ଭାରତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଓ ମାନକ ପ୍ରାଧିକରଣ (FSSAI) ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ ନିୟମିତ ଯାଞ୍ଚ, ଅବଶିଷ୍ଟ କ୍ଲୋରିନ୍ ପରୀକ୍ଷା, ଜୀବାଣୁଜନିତ ଜଳ ନମୂନା ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ନମୁନାର ପ୍ରୟୋଗଶାଳା ପରୀକ୍ଷା ମାଧ୍ୟମରେ ଖାଦ୍ୟର ଗୁଣବତ୍ତା ଓ ପାନୀୟ ଜଳର ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ନିରନ୍ତର ନଜର ରଖାଯାଇଥିଲା।
ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଯୋଗାଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ୭ଟି ଡିଜି ସେଟ୍ (ଡିଜେଲ୍ ଜେନେରେଟର), ଦ୍ୱୈତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ସ (ଡୁଆଲ୍-ସୋର୍ସ) ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଆର୍ସିସିବି (RCCB) ସୁରକ୍ଷିତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସର୍କିଟ୍ ଏବଂ ୟୁପିଏସ୍ (UPS) ବ୍ୟାକ୍-ଅପ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା। ଆଲୋକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ସାର୍ବଜନିକ ଘୋଷଣା ପ୍ରଣାଳୀ (Public Address System) ସମେତ ସମସ୍ତ ଜରୁରୀ ସେବା ପାଇଁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପଲବ୍ଧ କରାଯାଇଥିଲା।
ରେଳ ସୁରକ୍ଷା ବଳ (ଆର୍ପିଏଫ୍) ଏବଂ ସରକାରୀ ରେଳ ପୁଲିସ (ଜିଆର୍ପି) କର୍ମଚାରୀମାନେ ସିସିଟିଭି ନିରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (AI) ଆଧାରିତ ନିରୀକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସହାୟତାରେ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ କଡ଼ା ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ବଜାୟ ରଖିଥିଲେ। ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀମାନେ ହଜିଯାଇଥିବା ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଖୋଜି ପରିବାର ସହ ପୁନର୍ମିଳନ କରାଇବା, ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ହଜିଯାଇଥିବା ସାମଗ୍ରୀ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ସହ ଅସାମାଜିକ ଓ ବେଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସକ୍ରିୟ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ।
ରଥଯାତ୍ରା ପୂର୍ବରୁ ପୁରୀ ଷ୍ଟେସନରେ ଦୁଇଟି ନୂତନ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ, ମାଲତୀପାଟପୁରରେ ଏକ ଅତିରିକ୍ତ ଲୁପ୍ ଲାଇନ, ଦୁଇଟି ଲେଭେଲ୍ କ୍ରସିଂ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଦୁଇଟି ରୋଡ଼ ଓଭର ବ୍ରିଜ ଏବଂ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ପରିସରରେ ଅତିରିକ୍ତ ରହଣି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା ।
ରେଳ ପରିଚାଳନା ବ୍ୟତୀତ ପୂର୍ବତଟ ରେଳପଥ ରଥଯାତ୍ରାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ସକ୍ରିୟ ସହଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା। ସୁନାବେଶ ଅବସରରେ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ ରଥଗୁଡ଼ିକର ସ୍ଥିତି ପୁନଃ ଅବସ୍ଥାପନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ବତଟ ରେଳପଥର ବିଶେଷଜ୍ଞ କୋଚିଂ ଓ ୱାଗନ୍ (C&W) ଜ୍ୟାକ୍ ଦଳ ସହଯୋଗ କରିଥିଲା। ସେହିପରି, ବିଭିନ୍ନ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ସଂଗଠନ, ଦାତବ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ କର୍ପୋରେଟ୍ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ସହ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରି ରଥଯାତ୍ରା ସମୟରେ ପ୍ରାୟ ୩ ଲକ୍ଷ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ନିଶୁଳ୍କ ଭୋଜନ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାଛଡ଼ା, ରଥଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ପୂର୍ବରୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ବିଭିନ୍ନ ସମନ୍ୱୟ ବୈଠକରେ ପୂର୍ବତଟ ରେଳପଥର ଅଧିକାରୀମାନେ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି ସମସ୍ତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ସଂସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱିତ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ।