ମୁମ୍ବାଇ: ଭାରତୀୟ କଳା ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ସାଂସ୍କୃତିକ ଶୋ ଗୁଡ଼ିକୁ ଗୋଟିଏ ମଞ୍ଚରେ ଆଣିବାର ପ୍ରୟାସ ଗତ ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବଡ ଆକାର ନେଇଛି। ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୩ରେ ଏହାର ଉଦଘାଟନ ପରଠାରୁ, ନୀତା ମୁକେଶ ଅମ୍ବାନୀ କଲଚରାଲ ସେଣ୍ଟର (ଏନଏମଏସିସି) ୩,୫୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଶୋ’ ଆୟୋଜନ କରିଛି, ପ୍ରାୟ ୨୫ ଲକ୍ଷ ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଛି ଏବଂ ୧୦,୫୦୦ ରୁ ଅଧିକ କଳାକାର ୧୫ ରୁ ଅଧିକ ଭାଷାରେ ପ୍ରତିଭା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି।
ଏନଏମଏସିସି ମଞ୍ଚରେ ଭାରତୀୟ କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ବଡ଼ ଆକାରରେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି। ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଉଦାହରଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି ମୁଗଲ-ଏ-ଆଜମ: ଦି ମ୍ୟୁଜିକାଲ୍, ରାଜାଧିରାଜ: ଲଭ୍, ଲାଇଫ୍, ଲୀଲା, ଏବଂ ଏନଏମଏସିସିର ନିଜସ୍ୱ ପ୍ରସ୍ତୁତି – ଦି ଗ୍ରେଟ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ମ୍ୟୁଜିକାଲ୍: ସିଭିଲାଇଜେସନ ଟୁ ନେସନ। ସେହିଭଳି ଷ୍ଟୁଡିଓ ଥିଏଟର ଏବଂ ‘ଦି କ୍ୟୁବ୍’ ରେ ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜୁରାଟୀ, ମରାଠୀ ଏବଂ ବଙ୍ଗଳା ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାରେ ଥିଏଟର, ସଙ୍ଗୀତ, କମେଡି ଏବଂ ନୃତ୍ୟ ଭଳି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଏବଂ ପ୍ରୟୋଗଧର୍ମୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମମାନ ମଧ୍ୟ ଆୟୋଜନ ହୋଇଆସୁଛି।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଭାରତୀୟ ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ମଞ୍ଚଗୁଡିକର ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ପ୍ରସ୍ତୁତିଗୁଡିକୁ ମୁମ୍ବାଇରେ ଦେଖିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଛି। ଦି ସାଉଣ୍ଡ୍ ଅଫ୍ ମ୍ୟୁଜିକ୍, ୱେଷ୍ଟ ସାଇଡ୍ ଷ୍ଟୋରୀ, ମାମା ମିୟା!, ଦି ଫ୍ୟାଣ୍ଟମ୍ ଅଫ୍ ଦି ଅପେରା, ଏବଂ ୱିକେଡ୍ ଭଳି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଶୋ’ଗୁଡ଼ିକ ଏନଏମଏସିସି ରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି। ଏନଏମଏସିସିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସମୟରେ ନୀତା ଅମ୍ବାନୀଙ୍କ ଭାରତର ସର୍ବୋତ୍ତମକୁ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବୋତ୍ତମକୁ ଭାରତକୁ ଆଣିବା ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଏହା ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଛି।
ସଂସ୍କୃତିକୁ ଏଭଳି ବିଶାଳ ଭାବରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିବା ପଛରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଏନଏମଏସିସିରେ ୨,୦୦୦ ଆସନ ବିଶିଷ୍ଟ ଗ୍ରାଣ୍ଡ ଥିଏଟର, ୧୯୮ ଆସନ ବିଶିଷ୍ଟ ଷ୍ଟୁଡିଓ ଥିଏଟର, ୮୦ ଆସନ ବିଶିଷ୍ଟ ‘ଦି କ୍ୟୁବ୍’ ଏବଂ ଚାରି ମହଲା ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଆର୍ଟ ହାଉସ୍ ରହିଛି। ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ, ବଡ ମ୍ୟୁଜିକାଲ ଶୋ ଓ ଥିଏଟରଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଛୋଟ ପ୍ରୟୋଗ ଓ ଭିଜୁଆଲ ଆର୍ଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ବର୍ଷସାରା ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ଉପଲବ୍ଧ ରହିଛି।
ଏଠାରେ କଳା ଥିଏଟର କିମ୍ବା ଗ୍ୟାଲେରୀ କାନ୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହି ନାହିଁ। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରର ସାର୍ବଜନିକ ସ୍ଥାନରେ ୫୬ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚ କମଲ (ପଦ୍ମ) କୁଞ୍ଜ, ଛୋଟ ଘୁଙ୍ଗୁରୁ ଗୁଡିକରେ ନିର୍ମିତ ମୁମ୍ବାଇ ପରିଦୃଶ୍ୟ ବା ସ୍କାଏଲାଇନର ଚିତ୍ରଣ ଏବଂ ଜାପାନୀ କଳାକାର ୟାୟୋଇ କୁସମାଙ୍କ ‘କ୍ଲାଉଡ଼’ ଭଳି କଳାକୃତି ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି। ଓଡ଼ିଶା ଜନ୍ମିତ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଜଗନ୍ନାଥ ପଣ୍ଡା ପୃଥିବୀର ଗୁଞ୍ଜରଣ (ଆର୍ଥସ ହ୍ୱିସପର) ସହିତ ଏହି ଫ୍ରେମକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ପୃଥିବୀକୁ ପରସ୍ପର ସହିତ ଯୋଡି ହୋଇ ରହିଥିବା ଅନେକ ବିଶ୍ୱର ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳା ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଆମେ ରହୁଥିବା ଏକ ବୃହତ୍ତର ପରିବେଶ ସହିତ ଆମର ସମ୍ପର୍କର ପ୍ରତିଫଳନକୁ ଆମନ୍ତ୍ରିତ କରିଛନ୍ତି।
ଏହା ସହିତ, ରିଲାଏନ୍ସ ଫାଉଣ୍ଡେସନର ସ୍ୱଦେଶ ପ୍ରୟାସ ଭାରତୀୟ କାରିଗରୀ ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ଶିଳ୍ପ କଳାକୁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରୁଛି। ଏହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରୁଛି ଯେ ଆଧୁନିକ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ କଳା ମଧ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ ଶିଳ୍ପ କଳା ଓ କାରିଗରୀ ନିଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ବଜାୟ ରଖିଛି।
ଏନଏମଏସିସି ଏବେ ମୁମ୍ବାଇ ବାହାରକୁ ମଧ୍ୟ ଏହାର ବିସ୍ତାର ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ୬୧ତମ ଭେନିସ୍ ବିଏନଲେରେ ଇଣ୍ଡିଆ ପାଭିଲିୟନ୍ରେ ଏହାର ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଭାରତୀୟ କଳାକୁ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଏହି ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସର ଏକ ଅଂଶ। ଚତୁର୍ଥ ବର୍ଷରେ ‘ଦି ଗ୍ରେଟ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ମ୍ୟୁଜିକାଲ୍’ର ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ, ‘ଚିକାଗୋ’ ଏବଂ ଓସ୍କାର-ମନୋନୀତ ସଂଗୀତକାର ମ୍ୟାକ୍ସ ରିକ୍ଟରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ରହିଛି।
ଏହି ତିନି ବର୍ଷର ସଂଖ୍ୟା କେବଳ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକର ସଂଖ୍ୟା ଦର୍ଶାଉଛି ତାହା ନୁହେଁ; ଏଗୁଡିକ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଭାରତରେ କଳା ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି ପାଇଁ ଏବେ ଏଭଳି ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ମଞ୍ଚ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଯେଉଁଠାରେ ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରା, ନୂଆ ତଥା ସମସାମୟିକ କଳା ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ଶୋ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଗୁଡିକୁ ଗୋଟିଏ ସାଂସ୍କୃତିକ ଛାତ ତଳେ ସ୍ଥାନ ପାଉଛନ୍ତି।