ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ଭାରତରେ ଏକ ବୃହତ୍ ଆଞ୍ଚଳିକ ପରିବାର ଚାଷ ଏବଂ ପଶୁପାଳନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ନିଜର ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରିଥାନ୍ତି। ଗାଈ, ମଇଁଷି, ଛେଳି, ମେଣ୍ଢା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁଙ୍କର ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ଅସୁସ୍ଥତା ସିଧାସଳଖ ପଶୁପାଳକ ପରିବାରର ଆୟକୁ ଗୁରୁତର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ। ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତିକୁ କମ୍ କରିବା ଏବଂ ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ସରକାର ‘ପଶୁଧନ ବୀମା ଯୋଜନା’ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରୁଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ବୀମା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅଧିକ ସରଳ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ସୁଗମ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପଶୁପାଳନ ବୀମା ପୋର୍ଟାଲ୍ (Livestock Insurance Portal)ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି।
ଏହି ନୂତନ ଡିଜିଟାଲ୍ ପୋର୍ଟାଲ୍ର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସୁବିଧା ହେଉଛି ଯେ ଏହା ବୀମା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏକାଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ଉପଲବ୍ଧ କରାଉଛି। ପୂର୍ବରୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦାବି କିମ୍ବା ପଲିସି ଜାରି କରିବା ପାଇଁ ବହୁ ପେପରୱାର୍କ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିବା ବେଳେ, ଏବେ ଏହି ଏକକ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ପଲିସି ସୂଚନା, ଦାବି ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ (Claim Processing), ଯୋଜନା ମନିଟରିଂ ଏବଂ ରିପୋର୍ଟ ଜେନେରେସନ୍ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ ସହଜରେ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇପାରିବ। ଏହା ବିଭାଗ, ବୀମା କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ପଶୁପାଳକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରିବା ସହ ଦାବି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅଧିକ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ଶୀଘ୍ର କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।
ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ପଶୁପାଳକମାନେ ଯେପରି ଭାଷାଗତ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ନହୁଅନ୍ତି, ସେଥିପାଇଁ ଏହି ପୋର୍ଟାଲ୍କୁ ବହୁଭାଷୀ କରାଯାଇଛି। ସରକାରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ପୋର୍ଟାଲ୍ ହିନ୍ଦୀ, ଇଂରାଜୀ ଏବଂ ୧୧ଟି ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାକୁ ମିଶାଇ ମୋଟ ୧୩ଟି ଭାଷାରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟର ଚାଷୀ ଓ ପଶୁପାଳକମାନେ ନିଜ ନିଜ ମାତୃଭାଷାରେ ବୀମା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନିୟମ, ସୁବିଧା ଓ ଦାବି ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ସହଜରେ ବୁଝିପାରିବେ।
ପଶୁଧନ ବୀମା ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ଆର୍ଥିକ ବୋଝ କମାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରିମିୟମ୍ ରାଶିରେ ବଡ଼ ଧରଣର ସବସିଡି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି। ଏହି ଯୋଜନାରେ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ଅଂଶ ମାତ୍ର ୧୫% କୁ ହ୍ରାସ କରାଯାଇଛି, ଅର୍ଥାତ୍ ପଶୁପାଳକଙ୍କୁ ମୋଟ ବୀମା ପ୍ରିମିୟମ୍ର କେବଳ ୧୫% ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ବାକି ୮୫% ଅର୍ଥ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ମିଳିତ ଭାବେ ବହନ କରିବେ। ସାଧାରଣ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟର ଅଂଶ ୬୦:୪୦ ଥିବା ବେଳେ ହିମାଳୟ ଓ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଏହା ୯୦:୧୦ ରହିଛି ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ବାକି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରିମିୟମ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।
ଏହା ସହିତ ସରକାର ପଶୁଧନ ବୀମା ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ପରିବାର ପିଛା ବୀମା ସୀମାକୁ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି । ଘୁଷୁରୀ ଏବଂ ଖରଗୋଶଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ପଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସୀମା ୫ ଏନିମଲ୍ ୟୁନିଟ୍ରୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇ ୧୦ ଏନିମଲ୍ ୟୁନିଟ୍ କରାଯାଇଛି। ଯେହେତୁ ଗୋଟିଏ ଏନିମଲ୍ ୟୁନିଟ୍ ଅର୍ଥ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ପଶୁ (ଯେପରିକି ଗାଈ/ମଇଁଷି) କିମ୍ବା ୧୦ଟି ଛୋଟ ପଶୁ (ଯେପରିକି ଛେଳି/ମେଣ୍ଢା), ତେଣୁ ଜଣେ ହିତାଧିକାରୀ ଏବେ ସର୍ବାଧିକ ୧୦ଟି ବଡ଼ ପଶୁ କିମ୍ବା ୧୦୦ଟି ଛୋଟ ପଶୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୀମା କରିପାରିବେ। ତେବେ ଘୁଷୁରୀ ଓ ଖରଗୋଶ ପାଇଁ ୫ ଏନିମଲ୍ ୟୁନିଟ୍ର ପୂର୍ବ ସୀମା ବଳବତ୍ତର ରହିଛି।