ଥାଳିରେ ଭାତ ରହିବ, ଡାଲି ରହିବ, ରୋଷେଇରେ ତେଲ ବି ଲାଗିବ… କିନ୍ତୁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏସବୁ କିଣିବାକୁ ଆପଣଙ୍କୁ କେତେ ଟଙ୍କା ଗଣିବାକୁ ପଡ଼ିବ? ବିଶ୍ୱରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଣ ଚାପ, ଯୁଦ୍ଧ, ଅନିଶ୍ଚିତ ପାଣିପାଗ ଓ ସାର ଯୋଗାଣ ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ‘ଫୁଡ୍ କ୍ରାଇସିସ୍’ ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି। ଚାଉଳଠାରୁ ଗହମ, ଡାଲିଠାରୁ ରନ୍ଧନ ତେଲ—କେଉଁ ସାମଗ୍ରୀର ଦର ପ୍ରଥମେ ଚାପରେ ଆସିପାରେ, ତାହାକୁ ନେଇ ଏବେ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ। ଯଦି ବିଶ୍ୱ ବଜାରର ଏହି ଚାପ ଭାରତୀୟ ବଜାରକୁ ପହଞ୍ଚେ, ତେବେ ଏହାର ସିଧା ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ ଆପଣଙ୍କ ରୋଷେଇ ଘର ଓ ମାସିକ ବଜେଟ୍ ଉପରେ। ତେବେ କ’ଣ ମହଙ୍ଗା ହେବ? କାହିଁକି ବଢ଼ିପାରେ ଦର? ଆଉ କେଉଁ ସାମଗ୍ରୀରେ ରହିଛି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚାପ—ଜାଣନ୍ତୁ ଏହି ରିପୋର୍ଟରେ।
ଚାଉଳଠାରୁ ଗହମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, କାହିଁକି ବଢ଼ିଛି ଚିନ୍ତା?
ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଣ ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ିଲେ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ପ୍ରଥମେ ମୁଖ୍ୟ ଶସ୍ୟ ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ। ଚାଉଳ ଓ ଗହମ ଭଳି ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟର ଉତ୍ପାଦନ ପାଣିପାଗ, ବର୍ଷା, ଚାଷ ଅଞ୍ଚଳ, ସାର ଉପଲବ୍ଧତା ଏବଂ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ଜଡ଼ିତ।
ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଖାଦ୍ୟ ମୂଲ୍ୟ ବଢ଼ିଥିବା ବେଳେ ଧାନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟ ସୂଚକରେ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ରେକର୍ଡ ହୋଇଛି। ଖରାପ ପାଗ ଓ ବ୍ଲାକ୍ ସି ଅଞ୍ଚଳରେ ଧାନ୍ୟ ପରିବହନ ସମସ୍ୟା ଏହାର ଅନ୍ୟତମ କାରଣ ବୋଲି FAO ତଥ୍ୟ ଦର୍ଶାଉଛି।
ଚାଉଳ ମହଙ୍ଗା ହେବ କି?
ଭାରତୀୟ ରୋଷେଇ ଘର ପାଇଁ ଚାଉଳ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଚଳିତ ବର୍ଷ ଭାରତର ଚାଉଳ ଉତ୍ପାଦନ ଉପରେ ପାଣିପାଗର ପ୍ରଭାବ ନେଇ ଚିନ୍ତା ଦେଖାଦେଇଛି। ରଏଟର୍ସ ଅନୁସାରେ, ୨୦୨୬ରେ ଭାରତର ଚାଉଳ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରାୟ ୧୦ ନିୟୁତ ଟନ୍ କମିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି; ତଥାପି ଦେଶର ବଡ଼ ମଜୁତ ଏହି ଚାପକୁ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ସମ୍ଭାଳିପାରେ।
ଅର୍ଥାତ୍ ଚାଉଳ ଦର ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆକାଶଛୁଆଁ ହେବ ବୋଲି କହିହେବ ନାହିଁ। ଉତ୍ପାଦନ, ମଜୁତ, ଘରୋଇ ଚାହିଦା ଓ ରପ୍ତାନି ନୀତି—ଏସବୁ ଉପରେ ଆଗାମୀ ଦିନର ଦର ନିର୍ଭର କରିବ।
ଗହମ ଓ ମଇଦା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ରହିବ ନଜର
ଗହମ ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଯୋଗାଣ ଓ ଆବହାଓାର ପ୍ରଭାବ ରହିପାରେ। ବିଶ୍ୱ ଧାନ୍ୟ ବଜାରରେ ପରିବହନ ବାଧା, କମ୍ ଉତ୍ପାଦନ ଆଶଙ୍କା ଓ ଯୁଦ୍ଧଜନିତ ବାଣିଜ୍ୟ ବାଧା ଦରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ଏହାର ପରୋକ୍ଷ ପ୍ରଭାବ ଗହମରୁ ତିଆରି ମଇଦା, ଅଟା ଓ ବିଭିନ୍ନ ବେକାରି ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିପାରେ।
ଡାଲି ଦରରେ କାହିଁକି ବଢ଼ିପାରେ ଚାପ?
ଡାଲି ଦର ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ଯୋଗାଣ ସହ ଗଭୀର ଭାବେ ଜଡ଼ିତ। ବର୍ଷାର ଅଭାବ, ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା କିମ୍ବା ତାପମାତ୍ରାରେ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଡାଲି ଫସଲକୁ ପ୍ରଭାବିତ କଲେ ଘରୋଇ ବଜାରରେ ଯୋଗାଣ କମିପାରେ। ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ଆଗାମୀ ମାସରେ ଡାଲି ଦର ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବଢ଼ିବ—ଏପରି ନିଷ୍କର୍ଷ ଏବେ ନିଆଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
ରନ୍ଧନ ତେଲ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିପାରେ ବିଶ୍ୱ ବଜାରର ପ୍ରଭାବ
ରନ୍ଧନ ତେଲର ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚାହିଦା, ଉତ୍ପାଦନ, ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ଜଳବାୟୁ ପରିସ୍ଥିତିର ପ୍ରଭାବ ରହିଥାଏ। FAOର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ତଥ୍ୟରେ ଉଦ୍ଭିଦ ତେଲ ମୂଲ୍ୟ ସୂଚକରେ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ରେକର୍ଡ ହୋଇଛି। ଏଲ୍ ନିନୋ ସମ୍ପର୍କିତ ପାଣିପାଗ ଚିନ୍ତା ମଧ୍ୟ ଏହି ବଜାର ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ାଇପାରେ।
ସାର ମହଙ୍ଗା ହେଲେ ଖାଦ୍ୟ ଦର କାହିଁକି ବଢ଼ିପାରେ?
ଖାଦ୍ୟ ମୂଲ୍ୟ ସହ ସାର ଯୋଗାଣର ସିଧାସଳଖ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି। ସାର ଦର ବଢ଼ିଲେ କିମ୍ବା ଯୋଗାଣରେ ବାଧା ହେଲେ ଚାଷୀଙ୍କ ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିପାରେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ସାର ଉପଲବ୍ଧତାରେ ସମସ୍ୟା ରହିଲେ ଉତ୍ପାଦନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହେ।
ତେବେ ଭାରତରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସାର ଅଭାବ ନେଇ ସରକାର ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇଛି। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଦେଶରେ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ସାର ଯୋଗାଣ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦନ, ଆମଦାନି ଓ ଆଗୁଆ ଯୋଜନା କରାଯାଉଛି।
ତେବେ ଭାରତୀୟ ରୋଷେଇ ଘର ପାଇଁ କ’ଣ ଅର୍ଥ?
ବର୍ତ୍ତମାନର ଚିତ୍ରକୁ ଦେଖିଲେ ଚାଉଳ, ଗହମ, ଡାଲି, ରନ୍ଧନ ତେଲ ଭଳି ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିର ଚାପ ରହିପାରେ, କିନ୍ତୁ କେଉଁ ସାମଗ୍ରୀ ସବୁଠାରୁ ମହଙ୍ଗା ହେବ ତାହା ଏବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କହିହେବ ନାହିଁ। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଯୋଗାଣ, ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି, ପାଣିପାଗ, ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ, ସରକାରୀ ମଜୁତ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ ନୀତି ଆଗାମୀ ମାସର ଚିତ୍ର ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବ।
ସେଥିପାଇଁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଖାଦ୍ୟ ମୂଲ୍ୟ ବଢ଼ିଥିବା ନେଇ ସଙ୍କେତ ମିଳୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହାକୁ ଭାରତୀୟ ଘରୋଇ ବଜାରରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସମାନ ମାତ୍ରାର ମୂଲ୍ୟବୃଦ୍ଧି ହେବ ବୋଲି ଧରିନେବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ।