ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ: ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି (SC) ଓ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି (ST) ସଂରକ୍ଷଣକୁ ନେଇ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ବଡ଼ ରାୟ। ରାଜ୍ୟରେ ଏସ୍ସି ଓ ଏସ୍ଟି ବର୍ଗ ପାଇଁ ବଢ଼ାଯାଇଥିବା ସଂରକ୍ଷଣକୁ ଅଦାଲତ ରଦ୍ଦ କରିଛନ୍ତି। ମୋଟ ସଂରକ୍ଷଣ ସୀମା ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ନେଇ ଏହି ରାୟ ଦିଆଯାଇଛି। ଫଳରେ ରାଜ୍ୟରେ ସଂରକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ପୁଣି ଥରେ ରାଜନୈତିକ ଓ ଆଇନଗତ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି।
ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ବିଭୁ ବାଖରୁ ଓ ବିଚାରପତି କେ.ଏସ୍. ହେମଲେଖାଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଡିଭିଜନ ବେଞ୍ଚ ଏହି ରାୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏବେ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସରକାର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ବିରୋଧରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଯିବେ କି ନାହିଁ, ତାହା ଉପରେ ନଜର ରହିଛି।
୨୦୨୨ ମସିହାରେ ତତ୍କାଳୀନ ବିଜେପି ସରକାର ଏସ୍ସି ଓ ଏସ୍ଟି ବର୍ଗ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷଣ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ। ଏଥିପାଇଁ ‘କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ଓ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ସଂରକ୍ଷଣ ଆଇନ, ୨୦୨୨’ ଅଣାଯାଇଥିଲା।
ଏହି ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, ଅନୁସୂଚିତ ଜାତିଙ୍କ ସଂରକ୍ଷଣ ୧୫ ପ୍ରତିଶତରୁ ବଢ଼ାଇ ୧୭ ପ୍ରତିଶତ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତିଙ୍କ ସଂରକ୍ଷଣ ୩ ପ୍ରତିଶତରୁ ବଢ଼ାଇ ୭ ପ୍ରତିଶତ କରାଯାଇଥିଲା। ଫଳରେ ରାଜ୍ୟରେ ମୋଟ ସଂରକ୍ଷଣ ୫୬ ପ୍ରତିଶତରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା।
ଏହି ବୃଦ୍ଧିକୁ ନେଇ ଆଇନଗତ ଆପତ୍ତି ଉଠିଥିଲା। ସଂରକ୍ଷଣ ସୀମା ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ଦର୍ଶାଇ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ହାଇକୋର୍ଟରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରାଯାଇଥିଲା।
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ହାଇକୋର୍ଟ ୨୦୨୨ ଆଇନର ଧାରା ୩ ଓ ଧାରା ୪କୁ ନେଇ ଆପତ୍ତି ଉଠାଇଛନ୍ତି। ଅଦାଲତଙ୍କ ମତରେ, ସଂରକ୍ଷଣକୁ ୫୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ କରିବା ସାମ୍ବିଧାନିକ ସମାନତାର ନୀତି ସହ ଜଡ଼ିତ ପ୍ରଶ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୪ ଆଇନ ସମ୍ମୁଖରେ ସମାନତାର ଅଧିକାର ଦେଉଥିବା ବେଳେ ଧାରା ୧୫ ଓ ୧୬ ଯଥାକ୍ରମେ ଭେଦଭାବ ନିଷେଧ ଏବଂ ସରକାରୀ ନିଯୁକ୍ତିରେ ସମାନ ସୁଯୋଗ ସହ ଜଡ଼ିତ। ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ରାୟରେ ଏହି ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଜୋର ଦିଆଯାଇଛି।
ସଂରକ୍ଷଣ ସୀମାକୁ ନେଇ ୧୯୯୨ ମସିହାର ଐତିହାସିକ ଇନ୍ଦ୍ର ସାହନି ବନାମ ଭାରତ ସଂଘ ମାମଲା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ମାମଲାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସାଧାରଣତଃ ସଂରକ୍ଷଣର ସୀମା ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ରହିବା ଉଚିତ ବୋଲି କହିଥିଲେ, ଯଦିଓ ଅସାଧାରଣ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବ୍ୟତିକ୍ରମର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିପାରେ।
କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ସଂରକ୍ଷଣ ବୃଦ୍ଧିକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିଥିବା ପକ୍ଷ ଏହି ରାୟର ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ। ରାଜ୍ୟର ମୋଟ ସଂରକ୍ଷଣ ୫୬ ପ୍ରତିଶତକୁ ବଢ଼ାଯିବା ନିୟମ ଓ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ସମଞ୍ଜସ କି ନୁହେଁ, ତାହା ମୁଖ୍ୟ ବିଚାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟ ଥିଲା।
ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ରାୟ ପରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକର କଂଗ୍ରେସ ସରକାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି। ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଜି. ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ମନ୍ତବ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ସରକାର ଆଇନ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରୁଛନ୍ତି। ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଏହି ମାମଲାକୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଉଠାଯାଇପାରେ।
ଏହି ରାୟ ରାଜ୍ୟରେ ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ, ଶିକ୍ଷା ଓ ସରକାରୀ ନିଯୁକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ। ତେବେ ସରକାରଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଆଇନଗତ ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ଉଚ୍ଚତର ଅଦାଲତର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଏହାର ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଭର କରିବ।