ଭୋପାଳ: ଗୁରୁତର ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିବା ପରିବାରଙ୍କ ପାଇଁ ଆସିପାରେ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି। ହୃଦୟ, ଯକୃତ ଓ ଫୁସଫୁସ ପରି ଜଟିଳ ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତିରୋପଣକୁ ଆୟୁଷ୍ମାନ ଭାରତ ନିରାମୟ ଯୋଜନାରେ ସାମିଲ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ସରକାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚଳାଇଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବାର୍ଷିକ କଭରେଜ୍ ସୀମାକୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାରୁ ୧୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କରାଯାଉଛି।
ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହେଲେ ମହଙ୍ଗା ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତିରୋପଣ କରାଇବାକୁ ଅସମର୍ଥ ରୋଗୀ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାରକୁ ବଡ଼ ସହାୟତା ମିଳିପାରିବ। ତେବେ ଏହା ଏବେ ବିଚାରାଧୀନ ପ୍ରସ୍ତାବ। ଚିକିତ୍ସାର ପ୍ୟାକେଜ୍ ମୂଲ୍ୟ, କଭରେଜ୍ ସୀମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହେବା ପରେ ହିଁ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ରୂପ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।
ହୃଦୟ, ଯକୃତ ଓ ଫୁସଫୁସ ପ୍ରତିରୋପଣକୁ ଯୋଜନାରେ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ ଚିକିତ୍ସା ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଏକ କମିଟି ଗଠନ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ AIIMS ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ଡାକ୍ତରମାନେ ରହିଛନ୍ତି।
କମିଟି ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତିରୋପଣର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ଆକଳନ କରୁଛି। ଏଥିରେ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର, ପ୍ରତିରୋପଣ ପୂର୍ବ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପରୀକ୍ଷା, ଆଇସିୟୁରେ ରହିବା, ଔଷଧ ଏବଂ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଚିକିତ୍ସାର ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ହିସାବକୁ ନିଆଯାଉଛି। ଏହି ଆକଳନ ଆଧାରରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରତିରୋପଣ ପାଇଁ ପ୍ୟାକେଜ୍ ଦର ଓ କଭରେଜ୍ ସୀମା ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯିବ।
ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତିରୋପଣ ଏକ ଜଟିଳ ଓ ବ୍ୟୟବହୁଳ ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରକ୍ରିୟା। ଏଥିପାଇଁ କେବଳ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ନୁହେଁ, ବରଂ ରୋଗୀଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା, ଅଙ୍ଗର ଉପଲବ୍ଧତା, ଆଇସିୟୁରେ ଚିକିତ୍ସା, ଔଷଧ ଓ ପ୍ରତିରୋପଣ ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିୟମିତ ଯତ୍ନ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ।
ଯକୃତ ପ୍ରତିରୋପଣ ପାଇଁ ଘରୋଇ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ପ୍ରାୟ ୩୦ରୁ ୩୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇପାରେ। ସେହିପରି ହୃଦୟ ପ୍ରତିରୋପଣର ଖର୍ଚ୍ଚ ୪୦ରୁ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଏବଂ ଫୁସଫୁସ ପ୍ରତିରୋପଣର ଖର୍ଚ୍ଚ ଆହୁରି ଅଧିକ ହୋଇପାରେ। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ସରକାରୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୀମା ଯୋଜନାରେ ଏହି ଚିକିତ୍ସା ସାମିଲ ହେବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତିରୋପଣର ସଂଖ୍ୟା କମ୍ ରହିବା ମଧ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଚିନ୍ତାର କାରଣ। ଉପଲବ୍ଧ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ୨୦୨୫ରେ ଦେଶରେ ପ୍ରାୟ ୨୦ ହଜାର ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତିରୋପଣ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଏଥିରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଅଂଶ ପ୍ରାୟ ୨ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା। ଏହାସହ ୨୦୨୫ ଜାନୁଆରୀରୁ ଅଗଷ୍ଟ ମଧ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟରେ ମୃତ ଅଙ୍ଗଦାନର ମାତ୍ର ୧୩ଟି ମାମଲା ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିଲା।
ଏହି ସ୍ଥିତିରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଅଙ୍ଗଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଜବୁତ କରିବା ସହ ପ୍ରତିରୋପଣ ସୁବିଧା ବଢ଼ାଇବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି। କେବଳ ଚିକିତ୍ସା ଖର୍ଚ୍ଚ କମାଇବା ନୁହେଁ, ଆବଶ୍ୟକ ଅଙ୍ଗ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇବା ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ।
ଅଙ୍ଗଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ AIIMS ଭୋପାଳ ରାଜ୍ୟର ସରକାରୀ ମେଡିକାଲ କଲେଜଗୁଡ଼ିକର ଡାକ୍ତର ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର୍ମୀଙ୍କୁ ତାଲିମ ଦେବ। ଏହି ତାଲିମରେ ମସ୍ତିଷ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଚିହ୍ନଟ ଓ ପ୍ରମାଣୀକରଣ, ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଅଙ୍ଗଦାତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା, ପରିବାର ସହ ପରାମର୍ଶ ଏବଂ ଅଙ୍ଗଦାନ ପାଇଁ ସମ୍ମତି ନେବା ଭଳି ବିଷୟ ରହିବ।
ଏହାସହ ଅଙ୍ଗକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ଓ ପ୍ରତିରୋପଣ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଶୀଘ୍ର ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଗ୍ରୀନ୍ କରିଡର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ତାଲିମ ଦିଆଯିବ। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଅଙ୍ଗଦାନ ସମ୍ପର୍କିତ ସଚେତନତା ଓ ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଦକ୍ଷତା ବଢ଼ାଇବାରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ।
ଆୟୁଷ୍ମାନ ଭାରତ ଯୋଜନାରେ କର୍କଟ ଚିକିତ୍ସାର କଭରେଜ୍କୁ ଆହୁରି ବ୍ୟାପକ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି। କର୍କଟ ଚିକିତ୍ସା କେବଳ କେମୋଥେରାପି କିମ୍ବା ରେଡିଏସନ୍ରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଏଥିରେ ରୋଗର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ନିର୍ଣ୍ଣୟ, ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର, ଟାର୍ଗେଟେଡ୍ ଥେରାପି, ଇମ୍ୟୁନୋଥେରାପି, ଉପଶମକାରୀ ଯତ୍ନ ଏବଂ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଅନୁସରଣ ଚିକିତ୍ସା ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ପୂର୍ବତନ NHM ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଡାକ୍ତର ପଙ୍କଜ ଶୁକ୍ଲାଙ୍କ ମତରେ, ଚିକିତ୍ସାର ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ପୃଥକ ଅନୁମୋଦନ ଓ ପ୍ୟାକେଜ୍ ସୀମା ରହିଲେ ରୋଗୀଙ୍କ ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚର ବୋଝ ପଡ଼ିପାରେ। ତେଣୁ ଚିକିତ୍ସାର ସମସ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ବ୍ୟାପକ କଭରେଜ୍ ଦେବା ଉପରେ ବିଚାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଆୟୁଷ୍ମାନ ଭାରତ ଯୋଜନାରେ କ’ଣ ବଦଳିପାରେ?
ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁସାରେ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ସରକାର ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତିରୋପଣକୁ ଯୋଜନାରେ ସାମିଲ କରିବା ସହ କଭରେଜ୍ ସୀମା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଦିଗରେ କାମ କରୁଛନ୍ତି। ବିଶେଷଜ୍ଞ କମିଟିର ରିପୋର୍ଟ ପରେ ଚିକିତ୍ସା ପ୍ୟାକେଜ୍ ଓ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାର ନିୟମ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହେବ।
ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁମୋଦନ ପାଇଲେ ମହଙ୍ଗା ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସଂଘର୍ଷ କରୁଥିବା ରୋଗୀଙ୍କୁ ସହାୟତା ମିଳିପାରିବ। ତେବେ ଏହା ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ସରକାରଙ୍କ ଯୋଜନା ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରସ୍ତାବ; ଏହାକୁ ଏବେଠାରୁ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଲାଗୁ ହୋଇଥିବା ନୂଆ ନିୟମ ବୋଲି ଧରିନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।