ଭାରତରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ମଦ ବ୍ରାଣ୍ଡ ରୟାଲ୍ ଷ୍ଟାଗ୍, ବ୍ଲେଣ୍ଡର୍ସ ପ୍ରାଇଡ୍ ଓ ମ୍ୟାକଡୋୱେଲ୍ସକୁ ନେଇ ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର୍ ଧରିଛି। ଏହି ବ୍ରାଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ସହ ଜଡ଼ିତ ପ୍ରମୁଖ ମଦ କମ୍ପାନୀ ପର୍ନୋଡ୍ ରିକାର୍ଡ ଏବଂ ଡିଆଜିଓର ଭାରତୀୟ ୟୁନିଟ୍ ୟୁନାଇଟେଡ୍ ସ୍ପିରିଟ୍ସ ଏବେ ସରକାରୀ ତଦନ୍ତର ସାମ୍ନା କରୁଛନ୍ତି। ବ୍ରିଟେନରୁ ଆମଦାନୀ ହେଉଥିବା କିଛି ସ୍କଚ୍ ହ୍ୱିସ୍କି ଉତ୍ପାଦର ବର୍ଗୀକରଣକୁ ନେଇ ଟିକସ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସନ୍ଦେହ ଏହି ତଦନ୍ତର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ।
କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେଉଥିବା କଷ୍ଟମ୍ସ ଶୁଳ୍କ ଠିକ୍ ଭାବେ ଦେଇଛନ୍ତି କି ନାହିଁ, ତାହା ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଉଛି। ଏହି ମାମଲାରେ କମ୍ପାନୀର କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ଯାଞ୍ଚ ଓ ତଲାସ ହୋଇଥିବା ଖବର ମଧ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ତେବେ ଏଠାରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, ଏହି ତଦନ୍ତ ଯୋଗୁଁ ରୟାଲ୍ ଷ୍ଟାଗ୍, ବ୍ଲେଣ୍ଡର୍ସ ପ୍ରାଇଡ୍ କିମ୍ବା ମ୍ୟାକଡୋୱେଲ୍ସର ବିକ୍ରି ବନ୍ଦ ହେବ କି? ମଦର ମୂଲ୍ୟ ବଢ଼ିବ କି?
ପ୍ରାଥମିକ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ତଦନ୍ତର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହେଉଛି ସ୍କଚ୍ ହ୍ୱିସ୍କି ଆମଦାନୀ ଓ ଏହାର ଟିକସ ବର୍ଗୀକରଣ। ଏହି ବ୍ରାଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକର ବିକ୍ରି ଉପରେ କୌଣସି ନିଷେଧାଦେଶ ଲାଗୁ ହୋଇଥିବା ସୂଚନା ନାହିଁ। ତେଣୁ ତଦନ୍ତକୁ ବିକ୍ରି ବନ୍ଦ ହେବା ସହ ଯୋଡ଼ି ଦେଖିବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ।
କେଉଁ କମ୍ପାନୀ ଉପରେ ଚାଲିଛି ତଦନ୍ତ?
ଏହି ମାମଲାରେ ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ମଦ କମ୍ପାନୀର ନାମ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ପ୍ରଥମଟି ହେଉଛି ଫ୍ରାନ୍ସର ପର୍ନୋଡ୍ ରିକାର୍ଡ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟଟି ହେଉଛି ବ୍ରିଟେନର ଡିଆଜିଓର ଭାରତୀୟ ଶାଖା ୟୁନାଇଟେଡ୍ ସ୍ପିରିଟ୍ସ।
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଟିକସ ଅଧିକାରୀମାନେ ପର୍ନୋଡ୍ ରିକାର୍ଡର ଭାରତୀୟ ମୁଖ୍ୟାଳୟରେ ପହଞ୍ଚି ସ୍କଚ୍ ହ୍ୱିସ୍କି ଆମଦାନୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ପଚରାଉଚରା କରିଥିଲେ। ଅନ୍ୟପଟେ, ୟୁନାଇଟେଡ୍ ସ୍ପିରିଟ୍ସ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜକୁ ସୂଚନା ଦେଇଛି ଯେ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଏହାର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ତଲାସ କରିଛନ୍ତି।
କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଯାଞ୍ଚକୁ ନେଇ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ସହ ସହଯୋଗ କରୁଥିବା କହିଛନ୍ତି। ତେବେ ଏଯାଏଁ ତଦନ୍ତର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଫଳାଫଳ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିନାହିଁ।
ରୟାଲ୍ ଷ୍ଟାଗ୍ ଓ ବ୍ଲେଣ୍ଡର୍ସ ପ୍ରାଇଡ୍ କାହିଁକି ଚର୍ଚ୍ଚାରେ?
ଭାରତୀୟ ମଦ ବଜାରରେ ରୟାଲ୍ ଷ୍ଟାଗ୍ ଓ ବ୍ଲେଣ୍ଡର୍ସ ପ୍ରାଇଡ୍ ପର୍ନୋଡ୍ ରିକାର୍ଡର ଲୋକପ୍ରିୟ ବ୍ରାଣ୍ଡ। ସେହିପରି, ମ୍ୟାକଡୋୱେଲ୍ସ ୟୁନାଇଟେଡ୍ ସ୍ପିରିଟ୍ସର ଜଣାଶୁଣା ବ୍ରାଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ।
ଏହି ବ୍ରାଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ସହ ଜଡ଼ିତ କମ୍ପାନୀମାନେ ବିଦେଶରୁ କିଛି ପ୍ରକାରର ସ୍କଚ୍ ହ୍ୱିସ୍କି ଓ ଏହା ସମ୍ପର୍କିତ ଉତ୍ପାଦ ଆମଦାନୀ କରନ୍ତି। କେତେକ ଉତ୍ପାଦକୁ ଭାରତରେ ଅନ୍ୟ ଉପାଦାନ ସହ ମିଶ୍ରଣ କରି ବିଭିନ୍ନ ମଦ ତିଆରି କରାଯାଏ।
ତେଣୁ ଆମଦାନୀ ହେଉଥିବା ଉତ୍ପାଦର ପ୍ରକୃତି, ତାହାର ବର୍ଗୀକରଣ ଓ କେଉଁ ହାରରେ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ ହେବ, ସେସବୁ ତଦନ୍ତର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ। ତେବେ ଏହି ତଦନ୍ତର ଅର୍ଥ ଏହା ନୁହେଁ ଯେ ଉକ୍ତ ବ୍ରାଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଟିକସ ଫାଙ୍କି କରିଛନ୍ତି। ଏହା କେବଳ ଅଭିଯୋଗ ଓ ସନ୍ଦେହର ଯାଞ୍ଚ ପ୍ରକ୍ରିୟା।
ଭାରତ-ବ୍ରିଟେନ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିକୁ ନେଇ ବଢ଼ିଲା ଗୁରୁତ୍ୱ
ଏହି ମାମଲାରେ ଭାରତ ଓ ବ୍ରିଟେନ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖୁଛି। ଦିଆଯାଇଥିବା ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ୧୫ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ରୁ କିଛି ପ୍ରକାରର ସ୍କଚ୍ ହ୍ୱିସ୍କି ଆମଦାନୀ ଉପରେ କଷ୍ଟମ୍ସ ଶୁଳ୍କ ୧୫୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ୭୫ ପ୍ରତିଶତକୁ ହ୍ରାସ କରାଯାଇଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ଟିକସ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସନ୍ଦେହ ହେଉଛି, ଏହି ହ୍ରାସ ହୋଇଥିବା ଶୁଳ୍କ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଆମଦାନୀ ହେଉଥିବା ସ୍କଚ୍ ଉତ୍ପାଦ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ କି ନୁହେଁ। ବିଶେଷକରି, ସ୍କଚ୍ ହ୍ୱିସ୍କି କନ୍ସେଣ୍ଟ୍ରେଟ୍ର ବର୍ଗୀକରଣ ଏବଂ ଏହା ଉପରେ ଲାଗୁ ହେଉଥିବା ଶୁଳ୍କକୁ ନେଇ ଯାଞ୍ଚ ଚାଲିଛି।
ଯଦି ତଦନ୍ତରେ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନର ପ୍ରମାଣ ମିଳେ, ତେବେ ସମ୍ପୃକ୍ତ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ଅତିରିକ୍ତ ଶୁଳ୍କ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ଏହା ସହିତ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ।
ମଦର ମୂଲ୍ୟ ବଢ଼ିବ କି? ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ
ତଦନ୍ତ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ମନରେ ଏବେ ମଦର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିବା ସ୍ୱାଭାବିକ। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ରୟାଲ୍ ଷ୍ଟାଗ୍, ବ୍ଲେଣ୍ଡର୍ସ ପ୍ରାଇଡ୍ କିମ୍ବା ମ୍ୟାକଡୋୱେଲ୍ସର ଦାମ୍ ବଢ଼ିବା ନେଇ କୌଣସି ନିଶ୍ଚିତ ଘୋଷଣା ହୋଇନାହିଁ।
ଏହି ତଦନ୍ତର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପ୍ରଭାବ ଆମଦାନୀ ଶୁଳ୍କ ଓ ଉତ୍ପାଦର ବର୍ଗୀକରଣ ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ। ଯଦି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ ଟିକସ ଲାଗୁ ହୁଏ, ତେବେ ଏହାର ବ୍ୟବସାୟିକ ପ୍ରଭାବ କ’ଣ ହେବ ଏବଂ ତାହା ଖୁଚୁରା ମୂଲ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ କି ନାହିଁ, ତାହା ଆଗାମୀ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।
ତଦନ୍ତରେ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ପକ୍ଷ କ’ଣ?
ପର୍ନୋଡ୍ ରିକାର୍ଡ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ କମ୍ପାନୀ ଡିଆର୍ଆଇ (DRI) ସହ ସହଯୋଗ କରୁଛି ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଛି। ସେହିପରି, ଡିଆଜିଓର ଭାରତୀୟ ୟୁନିଟ୍ ୟୁନାଇଟେଡ୍ ସ୍ପିରିଟ୍ସ ମଧ୍ୟ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ସହ ସହଯୋଗ କରୁଥିବା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଆଇନ ପାଳନ କରୁଥିବା ଜଣାଇଛି।
ଏହି ମାମଲାରେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍କର୍ଷ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି କମ୍ପାନୀକୁ ଦୋଷୀ ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ ହେବ ନାହିଁ। ତଦନ୍ତର ଫଳାଫଳ ହିଁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବ ଯେ ଆମଦାନୀ ଶୁଳ୍କ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣରେ କୌଣସି ଅନିୟମିତତା ହୋଇଛି କି ନାହିଁ।
ଆଗକୁ କ’ଣ ହେବ?
ଭାରତର ମଦ ବଜାରରେ ଏହି ଦୁଇ କମ୍ପାନୀର ଗୁରୁତ୍ୱ ଅଧିକ। ତେଣୁ ସ୍କଚ୍ ହ୍ୱିସ୍କି ଆମଦାନୀ ଉପରେ ଚାଲିଥିବା ତଦନ୍ତର ଫଳାଫଳକୁ ଶିଳ୍ପ ମହଲ ଓ ଗ୍ରାହକ ଉଭୟ ନଜରରେ ରଖିବେ।
ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ରହିଛି ଟିକସ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ଉପରେ। ତଦନ୍ତରେ କୌଣସି ଅନିୟମିତତା ପ୍ରମାଣିତ ହେଉଛି କି ନାହିଁ, ଅତିରିକ୍ତ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ ହେଉଛି କି ନାହିଁ ଏବଂ ଏହାର ବଜାର ଉପରେ କ’ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ୁଛି—ଏସବୁ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଆଗାମୀ ଦିନରେ ମିଳିପାରେ।