ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସୁନା! ଏମିତି ଏକ ନିବେଶ, ଯାହା ଉପରେ ଦୀର୍ଘବର୍ଷ ଧରି ଲୋକଙ୍କର ଅତୁଟ ଭରସା ରହିଆସିଛି। ଯୁଦ୍ଧ ହେଉ କି ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ, ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ହେଉ କି ଷ୍ଟକ୍ ବଜାରରେ ଭୟଙ୍କର ହ୍ରାସ, ସବୁ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସୁନାକୁ ଏକ ନିରାପଦ ନିବେଶ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଏଥର ବଦଳିଯାଇଛି ପୂରା ଚିତ୍ର। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ସୁନା ମୂଲ୍ୟ ଲଗାତାର ତଳମୁହାଁ ହେଉଛି। ଏପରିକି ଗତ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସର୍ବନିମ୍ନ ସ୍ତର ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ୨୦୧୫ ପରଠାରୁ ସବୁଠାରୁ ଖରାପ ବାର୍ଷିକ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା କୁହାଯାଉଛି।
ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, ଯେଉଁ ସୁନାକୁ ଆର୍ଥିକ ଅନିଶ୍ଚିତତା ସମୟରେ ନିବେଶକଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ରୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ତାହାର ମୂଲ୍ୟ ଏବେ କାହିଁକି ଖସୁଛି? ଡଲାରର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଆମେରିକାର ସୁଧହାର ନୀତି, ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଭାବ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ସୁନା କ୍ରୟରେ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ପଛରେ ରହିଛି ଏକାଧିକ କାରଣ। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ସୁନା ବଜାରରେ ଏହି ବଡ଼ ହ୍ରାସ ପଛର ୫ଟି ପ୍ରମୁଖ କାରଣ।
ଡଲାରର ଶକ୍ତି ବଢ଼ିବାରୁ ସୁନା ଉପରେ ଚାପ
ସୁନା ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରର ମଜଭୁତ ସ୍ଥିତି। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ସୁନାର କାରବାର ଡଲାରରେ ହୋଇଥାଏ। ତେଣୁ ଡଲାର ମଜଭୁତ ହେଲେ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ମୁଦ୍ରା ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ନିବେଶକଙ୍କ ପାଇଁ ସୁନା କିଣିବା ମହଙ୍ଗା ହୋଇଯାଏ। ଫଳରେ ଚାହିଦା ଉପରେ ଚାପ ପଡ଼େ ଏବଂ ସୁନା ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ। ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୫ ପରଠାରୁ ଡଲାର ଏବେ ଏହାର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ତର ନିକଟରେ କାରବାର କରୁଥିବାରୁ ସୁନା ବଜାର ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛି।
ସୁଧହାର ବୃଦ୍ଧି ଆଶଙ୍କାରେ ନିବେଶକଙ୍କ ମନ ବଦଳିଲା
ସୁନାରେ ନିବେଶ କଲେ ମିଳେନାହିଁ କୌଣସି ନିୟମିତ ସୁଧ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଜମା ଏବଂ ସରକାରୀ ବଣ୍ଡରେ ନିବେଶ କଲେ ସୁଧ ମିଳିଥାଏ। ତେଣୁ ଯେତେବେଳେ ସୁଧହାର ବୃଦ୍ଧିର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦିଏ, ସେତେବେଳେ ନିବେଶକମାନେ ସୁନା ବଦଳରେ ସୁଧ ମିଳୁଥିବା ସମ୍ପତ୍ତି ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁଇଥାନ୍ତି।
ଆମେରିକାର ଫେଡେରାଲ ରିଜର୍ଭ ଡିସେମ୍ବରରେ ସୁଧହାର ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ ବୋଲି ବଜାରରେ ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏପରିକି କିଛି ନିବେଶକ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧିର ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଆଶଙ୍କା ସୁନାର ଆକର୍ଷଣ କମାଇବା ସହ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।
ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧର ଉପହାର ନୁହେଁ, ସୁନା ପାଇଁ ଚିନ୍ତା
ସାଧାରଣତଃ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଭୂରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା ବଢ଼ିଲେ ନିବେଶକମାନେ ସୁନା କିଣିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏଥର ଆମେରିକା, ଇସ୍ରାଏଲ ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନାର ପ୍ରଭାବ ସୁନା ବଜାର ଉପରେ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ପଡ଼ୁଛି।
ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବଢ଼ିବା ସହ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଆମେରିକାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ସୁଧହାର ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ରଖିପାରେ କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଏହି କାରଣରୁ ଯୁଦ୍ଧରୁ ସୁନାକୁ ମିଳିବାକୁ ଥିବା ସୁରକ୍ଷିତ ନିବେଶର ଲାଭ ଉପରେ ସୁଧହାରର ଚାପ ଭାରି ପଡ଼ୁଛି।
ଷ୍ଟକ୍ ବଜାରର କ୍ଷତି ଭରଣା ପାଇଁ ସୁନା ବିକ୍ରି
ଷ୍ଟକ୍ ବଜାରରେ ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖାଦେଲେ ସୁନାର ଚାହିଦା ବଢ଼ିବା ସାଧାରଣ କଥା। କିନ୍ତୁ ଏଥର ଷ୍ଟକ୍ ବଜାରର ଚାପ ସୁନାକୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିନାହିଁ। ଅକ୍ଟୋବର ଆରମ୍ଭରୁ ନଭେମ୍ବର ୧୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେରିକାର ପ୍ରମୁଖ ଚିପ୍ ନିର୍ମାତା କମ୍ପାନୀ Nvidiaର ବଜାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧.୯ ଟ୍ରିଲିୟନ ଡଲାର ହ୍ରାସ ପାଇଥିବା ତଥ୍ୟ ଦର୍ଶାଉଛି।
ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଅନେକ ନିବେଶକ ଅନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ହୋଇଥିବା କ୍ଷତି ଭରଣା କରିବା ପାଇଁ ସୁନା ବିକ୍ରି କରି ନଗଦ ଟଙ୍କା ସଂଗ୍ରହ କରୁଛନ୍ତି। ଫଳରେ ଷ୍ଟକ୍ ବଜାରର ଅସ୍ଥିରତା ସୁନା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ବିକ୍ରି ଚାପ ବଢ଼ାଉଛି।
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ସୁନା କିଣା କମିବା ଆଶଙ୍କା
ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ସୁନା କିଣି ନିଜର ରିଜର୍ଭ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାନ୍ତି। ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ଏହି କ୍ରୟ ସୁନା ଦରକୁ ସମର୍ଥନ ଯୋଗାଇ ଆସିଛି। କିନ୍ତୁ ଏବେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକର କ୍ରୟ ଗତି ମନ୍ଥର ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।
ବିଶ୍ୱ ସୁନା ପରିଷଦର ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଜାନୁଆରୀରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ୬୭୫ ଟନ୍ ସୁନା କିଣିଛନ୍ତି। ତେବେ ଆଗକୁ ଏହି କ୍ରୟର ଗତି କମିପାରେ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଉଛି। ପୋଲାଣ୍ଡର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏହାର ୭୦୦ ଟନ୍ ସୁନା ସଂରକ୍ଷଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ବେଳେ ଚୀନ୍ର କ୍ରୟ ଜାରି ରହିଛି। ଏହା ସହିତ ସୁନା ମୁଦ୍ରା ଓ ବାର୍ର ଚାହିଦା ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଥିବାରୁ ବଜାର ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ିଛି।
ଏବେ ସୁନା କିଣିବେ ନା ବିକ୍ରି କରିବେ?
ସୁନା ମୂଲ୍ୟରେ ହ୍ରାସ ଦେଖି ଅନେକ ନିବେଶକ ଏହାକୁ କିଣିବାର ସୁଯୋଗ ଭାବେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ଆଉ କିଛି ନିବେଶକ ଅଧିକ ଦର ହ୍ରାସର ଆଶଙ୍କା କରୁଛନ୍ତି। ତେବେ ମନେ ରଖିବା ଜରୁରୀ ଯେ ସୁନା ସବୁବେଳେ ଲାଭ ଦେବାର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ନୁହେଁ। ଡଲାରର ସ୍ଥିତି, ଆମେରିକାର ସୁଧହାର, ବିଶ୍ୱ ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତି ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କର କ୍ରୟ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ସୁନା ଦରର ଗତି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବ।
ତେଣୁ କେବଳ ଦର ହ୍ରାସ ହୋଇଛି ବୋଲି ଏକାଥରକେ ବଡ଼ ନିବେଶ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ନିଜର ଆର୍ଥିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ, ନିବେଶ ଅବଧି ଓ ବିପଦ ନେବାର କ୍ଷମତାକୁ ବିଚାର କରିବା ଜରୁରୀ।


