ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସାମୁଦ୍ରିକ କ୍ଷେତ୍ରର ରଣନୀତିକ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ ଆଜି ଭାରତର ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ଇକୋସିଷ୍ଟମକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିବା ପାଇଁ 69,725 କୋଟି ଟଙ୍କାର ଏକ ବ୍ୟାପକ ପ୍ୟାକେଜକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଛି। ଏହି ପ୍ୟାକେଜରେ ଘରୋଇ କ୍ଷମତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା, ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା, ସବୁଜ କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ବ୍ରାଉନଫିଲ୍ଡ ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ବିକାଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା, ବୈଷୟିକ କ୍ଷମତା ଓ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ଏକ ଦୃଢ଼ ସାମୁଦ୍ରିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଆଇନଗତ, ଟିକସ ଓ ନୀତିଗତ ସଂସ୍କାର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଚାରି-ସ୍ତମ୍ଭ ଆଧାରିତ ପଦ୍ଧତି ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଛି।
ଏହି ପ୍ୟାକେଜ ଅଧୀନରେ, ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଯୋଜନା (ଏସବିଏଫଏଏସ) 31 ମାର୍ଚ୍ଚ 2036 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବ ଯାହାର ମୋଟ କର୍ପସ 24,736 କୋଟି ଟଙ୍କା ହେବ। ଏହି ଯୋଜନାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭାରତରେ ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଏବଂ ଏଥିରେ 4,001 କୋଟି ଟଙ୍କା ଆବଣ୍ଟନ ସହିତ ଏକ ଶିପବ୍ରେକିଂ କ୍ରେଡିଟ୍ ନୋଟ୍ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ରହିଛି। ସମସ୍ତ ପଦକ୍ଷେପର କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ତଦାରଖ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଜାତୀୟ ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ମିଶନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯିବ।
ଏହାସହିତ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ 25,000 କୋଟି ଟଙ୍କା ସହିତ ସାମୁଦ୍ରିକ ବିକାଶ ପାଣ୍ଠି (ଏମଡିଏଫ) କୁ ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ 49% ଭାଗିଦାରୀ ସହିତ 20,000 କୋଟି ଟଙ୍କାର ଏକ ସାମୁଦ୍ରିକ ନିବେଶ ପାଣ୍ଠି ଏବଂ ଋଣର ପ୍ରଭାବୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ କରିବା ତଥା ପ୍ରକଳ୍ପ ବ୍ୟାଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟତାକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ 5,000 କୋଟି ଟଙ୍କାର ଏକ ସୁଧ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପାଣ୍ଠି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହାବ୍ୟତୀତ, 19,989 କୋଟି ଟଙ୍କାର ବଜେଟ୍ ବ୍ୟୟବରାଦ ସହିତ ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ବିକାଶ ଯୋଜନା (ଏସବିଡିଏସ)ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଘରୋଇ ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ କ୍ଷମତାକୁ ବାର୍ଷିକ 4.5 ନିୟୁତ ମୋଟ ଟନ୍ ଭାରକୁ ବିସ୍ତାର କରିବା, ମେଗା ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ କ୍ଲଷ୍ଟରକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା, ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିସ୍ତାର କରିବା, ଭାରତୀୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧୀନରେ ଭାରତ ଜାହାଜ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଏବଂ ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ବୀମା ସହାୟତା ସମେତ ବିପଦ କଭରେଜ୍ ପ୍ରଦାନ କରିବା।
ଏହି ସାମଗ୍ରିକ ପ୍ୟାକେଜ୍ ଭାରତର ସାମୁଦ୍ରିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ 4.5 ନିୟୁତ ମୋଟ ଟନ ଭାର ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ କ୍ଷମତାକୁ ଉଜାଗର କରିବା, ପ୍ରାୟ 30 ଲକ୍ଷ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏବଂ ପ୍ରାୟ 4.5 ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ନିବେଶ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହାର ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଭାବ ବ୍ୟତୀତ, ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗଗୁଡ଼ିକରେ ସ୍ଥିରତା ଆଣି ଜାତୀୟ, ଶକ୍ତି ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ। ଏହା ଭାରତର ଭୂରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ରଣନୀତିକ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତାକୁ ମଧ୍ୟ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ, ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଆଗକୁ ବଢାଇବ ଏବଂ ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱ ପରିବହନ ଓ ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣରେ ଏକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ଶକ୍ତି ଭାବରେ ସ୍ଥାନିତ କରିବ।
ଭାରତର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଏବଂ ଗୌରବଶାଳୀ ସାମୁଦ୍ରିକ ଇତିହାସ ଅଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଶହ ଶହ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ଯାତ୍ରା ଏହି ଉପମହାଦେଶକୁ ବିଶ୍ୱ ସହିତ ଯୋଡ଼ିଛି। ଆଜି, ସାମୁଦ୍ରିକ କ୍ଷେତ୍ର ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆଧାର ପାଲଟିଛି, ଯାହା ପରିମାଣ ଅନୁସାରେ ଦେଶର ବାଣିଜ୍ୟର ପ୍ରାୟ 95% ଏବଂ ମୂଲ୍ୟ ଅନୁସାରେ 70%କୁ ସମର୍ଥନ କରେ। ଏହାର ମୂଳରେ ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ରହିଛି, ଯାହାକୁ ପ୍ରାୟତଃ ‘‘ଭାରୀ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂର ଜନନୀ’’ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ କରାଯାଏ। ଏହା କେବଳ ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ନିବେଶରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ଦିଏ ନାହିଁ ବରଂ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା, ରଣନୀତିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳର ସ୍ଥିରତାକୁ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରେ।