ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପ୍ରତିବର୍ଷ ଭାରତରୁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ସେମାନଙ୍କର ନାଗରିକତା ତ୍ୟାଗ କରୁଛନ୍ତି। ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସଂସଦକୁ ସୂଚନା ଦେଇଛି ଯେ, ଗତ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ 9,00,000 ରୁ ଅଧିକ ଭାରତୀୟ ସେମାନଙ୍କର ଭାରତୀୟ ନାଗରିକତା ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି। 2022 ଠାରୁ, ଏହି ସଂଖ୍ୟା ବାର୍ଷିକ 2,00,000 ରୁ ଅଧିକ ହୋଇଛି। 2011 ରୁ 2024 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ମୋଟ 20.6 ଲକ୍ଷ ଭାରତୀୟ ସେମାନଙ୍କର ନାଗରିକତା ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ ଅଧାରୁ ଅଧିକ ଗତ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି। ବିଶେଷକରି COVID ମହାମାରୀ ସମୟରେ ଏବଂ ପରେ ଭାରତୀୟମାନେ ଭାରତ ଛାଡିଛନ୍ତି।
ପ୍ରଥମ 10 ବର୍ଷ ପାଇଁ ପ୍ରତିବର୍ଷ 1,20,000 ରୁ 1,45,000 ଲୋକ ସେମାନଙ୍କର ନାଗରିକତା ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। COVID ସମୟରେ ଯାତ୍ରା ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଯୋଗୁଁ 2020 ରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ 85,000 କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା। ତଥାପି, କୋଭିଡ୍ ପରେ ପୁନରୁତ୍ଥାନ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ 2022 ପରଠାରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ 2,00,000 ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଭାରତ ଛାଡିଛନ୍ତି।
କାହିଁକି ଭାରତୀୟମାନେ ନାଗରିକତା ତ୍ୟାଗ କରୁଛନ୍ତି?
ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ, କାରଣଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଏବଂ କେବଳ ସେହୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଜଣା। ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ “ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସୁବିଧା” ପାଇଁ ବିଦେଶୀ ନାଗରିକତା ହାସଲ କରନ୍ତି। ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ, ଭାରତ ଜ୍ଞାନ-ଆଧାରିତ ଅର୍ଥନୀତିର ଯୁଗରେ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରର ସମ୍ଭାବନାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରେ।
ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି ଭାରତରେ ଦ୍ୱୈତ ନାଗରିକତା ନାହିଁ। ନାଗରିକତା ଆଇନ 1955 ର ଧାରା 9 ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଜଣେ ଭାରତୀୟ ବିଦେଶୀ ନାଗରିକତା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ତେବେ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକତା ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ। ଭୋଟଦାନ ଅଧିକାର, ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା, ଅପ୍ରତିବନ୍ଧିତ ବାସସ୍ଥାନ, ସରକାରୀ ଚାକିରି ଏବଂ ବିଦେଶରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସ୍ଥିରତା କେବଳ ନାଗରିକତା ମାଧ୍ୟମରେ ସୁନିଶ୍ଚିତ। ଭାରତର ପ୍ରବାସୀ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ (OCI) କାର୍ଡ ଭିସା-ମୁକ୍ତ ଯାତ୍ରା ଏବଂ କିଛି ଆର୍ଥିକ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରେ, କିନ୍ତୁ ଭୋଟ ଦେବା କିମ୍ବା ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିବା ଭଳି ରାଜନୈତିକ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରେ ନାହିଁ।
ବିଦେଶରେ ଭଲ ଚାକିରି ସୁଯୋଗ
ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ଲୋକମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ, ବିଦେଶରେ ଭଲ ସୁଯୋଗ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ନାଗରିକତା ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ପଡିବ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ଭାରତୀୟ ପରିଚୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା କଷ୍ଟକର ମନେହୁଏ। ଏହି ଧାରା ଏବେ ଧନୀ ଏବଂ ସଫଳ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଦେଶକୁ ଯିବାର ଏକ ବଢ଼ୁଥିବା ଧାରା ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁଛି।