ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ ୬୨,୫୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବ୍ୟୟବରାଦ ସହିତ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ନିର୍ମାଣ ଯୋଜନା (ଏମପିଏମଏସ)କୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଛି ।
ଯୋଜନା ପ୍ରମୁଖ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ:
ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ଘରୋଇ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ, ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳକୁ ସ୍ଥିର କରିବା ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗୀ କ୍ଷମତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସରକାର ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ନିର୍ମାଣ ଯୋଜନା (ଏମପିଏମଏସ) ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି।
ଏମପିଏମଏସର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ହାସଲ କରିବା, ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଥିକ ମୂଲ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏବଂ ଡିଜାଇନ୍, ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶରେ ଭାରତୀୟ ପେଟେଣ୍ଟର ବିକାଶ ସମେତ ସ୍ୱଦେଶୀ ବ୍ରାଣ୍ଡ ସୃଷ୍ଟିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା।
ଏହି ଯୋଜନା ୨୦୨୬-୨୭ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରୁ ୨୦୩୦-୩୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ।
ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ, ଦେଶରେ ନିର୍ମିତ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନର ଯୋଗ୍ୟ ବିକ୍ରୟ ଉପରେ ୨.୨୫% ରୁ ୫% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ। ଏହି ଯୋଜନାରେ ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନ ଏବଂ ସବ ଆସେମ୍ବଲିର ଘରୋଇ ସୋର୍ସିଂ ସହ ଜଡିତ ୧.୫% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଭାରତୀୟ ବ୍ରାଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ପାଦ ଡିଜାଇନ୍, ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ବିକ୍ରୟ ଉପରେ ୩% ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ।
ପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଫଳାଫଳ
ଏହି ଯୋଜନାର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ, ଦେଶରେ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ରପ୍ତାନିରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ମୋଟ୍ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ନିର୍ମାଣ ପ୍ରାୟ ୩୯ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟ ୬୦ ହଜାର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ହେବ। ଏହା ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି, ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର ରୂପେ ଭାରତର ସ୍ଥିତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ।
ପୃଷ୍ଠଭୂମି:
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପରିକଳ୍ପିତ ‘ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ’ ଯୋଜନା ୨୦୧୪-୧୫ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ଠାରୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଉତ୍ପାଦନକୁ ୭ଗୁଣ ଏବଂ ରପ୍ତାନିକୁ ୧୧ ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ର ନିଯୁକ୍ତିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି। ବିଶେଷକରି ଦୂରଦୂରାନ୍ତ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଯୁବକ ଏବଂ ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନୂତନ ଚାକିରି ସୁଯୋଗ ଖୋଲିଛି। କିଛି ପ୍ଲାଣ୍ଟ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ୫,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି।
ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ନିର୍ମାଣ ଓ ରପ୍ତାନି ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଭିବୃଦ୍ଧିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବାହକ ହୋଇଛି। ଏହା ଭାରତର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଉତ୍ପାଦନ ଇକୋସିଷ୍ଟମର ମେରୁଦଣ୍ଡ ପାଲଟିଛି। ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ନିର୍ମାତା ଏବଂ ଦେଶରେ ବ୍ୟବହୃତ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ମଧ୍ୟରୁ ୯୯.୨ ପ୍ରତିଶତ ଘରୋଇ ଭାବରେ ନିର୍ମିତ।
୨୦୨୫ରେ, ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଭାରତରୁ ସର୍ବାଧିକ ରପ୍ତାନି ହେଉଥିବା ଉତ୍ପାଦ ରୂପେ ଉଭା ହୋଇଛି। ଏହା ଡିଜେଲ ଇନ୍ଧନ ଓ କଟ୍ ହୀରା ଭଳି ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରମୁଖ ରପ୍ତାନିକୁ ପଛରେ ପକାଇ ଦେଇଛି। ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ରପ୍ତାନିର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶବିଶେଷ ପାଲଟିଛି ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ମୂଲ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳା ମଧ୍ୟରେ ଦେଶର ସ୍ଥିତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଛି।
ବୃହତ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ସାମଗ୍ରୀ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଉତ୍ପାଦନ ଭିତ୍ତିକ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ (ପିଏଲଆଇ) ଯୋଜନା ଭାରତକୁ ମୋବାଇଲ୍ ନିର୍ମାଣ ଓ ରପ୍ତାନି ପାଇଁ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ କେନ୍ଦ୍ର ରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ପିଏଲଆଇ-ଏଲଏସଇଏମ ଯୋଜନାର ଅବଧି ୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚ, ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିଲା।