ଭୁବନେଶ୍ୱର: ସ୍ମାର୍ଟ ସହର, ସୁଗମ ଯାତାୟାତ ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷଣମୁକ୍ତ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗଠନ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ଉନବିଂଶତମ ଅର୍ବାନ୍ ମୋବିଲିଟି ଇଣ୍ଡିଆ (ୟୁଏମ୍ଆଇ) ସମ୍ମିଳନୀ ଓ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ-୨୦୨୬। ଅକ୍ଟୋବର ୨୩ ଓ ୨୪ ତାରିଖରେ ଆୟୋଜିତ ଏହି ଦୁଇଦିନିଆ ଜାତୀୟ ସମ୍ମିଳନୀରେ ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନର ଭବିଷ୍ୟତ, ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ସୁଲଭ ଯାତାୟାତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି।
କେନ୍ଦ୍ର ଆବାସ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳ ବ୍ୟାପାର ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ତୋଖନ ସାହୁ ଏହି ସମ୍ମିଳନୀକୁ ଉଦ୍ଘାଟନ କରିଥିବାବେଳେ ଓଡ଼ିଶାର ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଓ ନଗର ଉନ୍ନୟନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଡ. କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର, ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ ଅନୁ ଗର୍ଗ, କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ସହର ବିକାଶ ବିଭାଗ ସଚିବ ସତେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଏବଂ ରାଜ୍ୟର ଅତିରିକ୍ତ ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ ଉଷା ପାଢ଼ୀଙ୍କ ସମେତ ବହୁ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ସହରୀ ଯାତାୟାତ ଉପରେ ଫୋକସ୍
ଚଳିତ ବର୍ଷର ସମ୍ମିଳନୀର ବିଷୟବସ୍ତୁ ରହିଛି ‘ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ସହରାଞ୍ଚଳ ସୁଗମତା ଏବଂ ବାସଯୋଗ୍ୟତା’। ଦ୍ରୁତ ସହରୀକରଣ ଯୋଗୁଁ ବଢ଼ୁଥିବା ଟ୍ରାଫିକ୍ ଭିଡ଼, ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏବଂ ଯାତାୟାତ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତି କିପରି ସହାୟକ ହୋଇପାରିବ, ତାହା ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି।
ଏଥିସହ ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନର ଆଧୁନିକୀକରଣ, ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ଓ ବସ୍ ସେବା ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ, ପ୍ରଥମ ଓ ଶେଷ ମାଇଲ୍ ସଂଯୋଗ, ତଥ୍ୟ ଆଧାରିତ ପରିବହନ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷଣ ହ୍ରାସ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ସହରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକ ଯେପରି ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ଯାତାୟାତ କରିପାରିବେ, ସେଥିପାଇଁ ସମାବେଶୀ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ରହିଛି।
୨୬ ସହରରେ ୧,୧୮୫ କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ ମେଟ୍ରୋ ନେଟୱର୍କ
ସମ୍ମିଳନୀରେ ଉଦ୍ବୋଧନ ଦେଇ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ତୋଖନ ସାହୁ ଦେଶରେ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୧୪ରେ ଦେଶରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ମେଟ୍ରୋ ନେଟୱର୍କ ୨୪୮ କିଲୋମିଟର ଥିବାବେଳେ ଏବେ ଏହା ୨୬ଟି ସହରରେ ୧,୧୮୫ କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ବ୍ୟାପିଛି। ଏହାବ୍ୟତୀତ ଆଉ ୯୯୮ କିଲୋମିଟର ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ୍ର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲିଛି।
ମେଟ୍ରୋ ନେଟୱର୍କର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ସହିତ ନ୍ୟାସନାଲ୍ କମନ୍ ମୋବିଲିଟି କାର୍ଡ, କ୍ୟୁଆର୍ କୋଡ୍ ଆଧାରିତ ଟିକେଟିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ପିଏମ୍ ଇ-ବସ୍ ସେବା ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ସହରୀ ପରିବହନକୁ ଅଧିକ ସୁଲଭ ଓ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେଉଛି ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ।
‘ଆମ ବସ୍’ ଓ ‘ଆମ ଇ-ରାଇଡ୍’ ଓଡ଼ିଶାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ
ଓଡ଼ିଶାର ସହରୀ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରି କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ‘ଆମ ବସ୍’ ସେବାକୁ ଆଧୁନିକ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିଭିତ୍ତିକ ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନର ଉଦାହରଣ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ।
ଅନ୍ୟପଟେ, ରାଜ୍ୟର ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଓ ନଗର ଉନ୍ନୟନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଡ. କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର କହିଥିଲେ ଯେ ସହରୀ ଗତିଶୀଳତା କେବଳ ଯାତାୟାତରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଏହା ନାଗରିକଙ୍କ ଜୀବନର ଗୁଣବତ୍ତା, ସୁରକ୍ଷା ଓ ସୁବିଧା ସହ ଜଡ଼ିତ। ଓଡ଼ିଶାରେ ‘ଆମ ବସ୍’ ଏବଂ ‘ଆମ ଇ-ରାଇଡ୍’ ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ, କର୍ମଜୀବୀ, ମହିଳା ଓ ଅନ୍ୟ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଲଭ ଏବଂ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗଢ଼ିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରାଯାଉଛି।
ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ ଅନୁ ଗର୍ଗ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ସହରୀ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ଟିକେଟିଂ, ମହିଳା ଡ୍ରାଇଭରଙ୍କ ଅଧିକ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଏବଂ ଯାତ୍ରୀ ସୁବିଧାର ଉନ୍ନତି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, କ୍ରୁଟ୍ ପକ୍ଷରୁ ଆଠଟି ସହରରେ ପ୍ରାୟ ୮୦୦ ବସ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସେବା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଛି। ଏହା ସହିତ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଯାନ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ବିସ୍ତାର ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଉଛି।
୨୮ଟି ସଂସ୍ଥାର ପ୍ରଦର୍ଶନୀ, ଯୋଗଦେଲେ ୧୫୦୦ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରତିନିଧି
ସମ୍ମିଳନୀର ଅଂଶ ଭାବେ ଆୟୋଜିତ ପ୍ରଦର୍ଶନୀରେ ମୋଟ ୨୮ଟି ସଂସ୍ଥା ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର, ମେଟ୍ରୋ ରେଳ କମ୍ପାନୀ, ସାର୍ବଜନୀନ କ୍ଷେତ୍ରର ସଂସ୍ଥା ଓ ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ସହରୀ ପରିବହନ ସମ୍ପର୍କିତ ନୂଆ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ସେବା ଓ ଅଭିନବ ସମାଧାନ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି।
ଆୟୋଜକଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଦେଶ ଓ ବିଦେଶରୁ ୧୫୦୦ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରତିନିଧି ଯୋଗ ଦେଇଛନ୍ତି। ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ବୈଷୟିକ ଅଧିବେଶନ, ଗୋଲଟେବୁଲ୍ ଆଲୋଚନା ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଗତିଶୀଳତା ଯୋଜନା ଉପରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧିବେଶନ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା।
ମହିଳା ଓ ଦୁର୍ବଳ ବର୍ଗଙ୍କ ପରିବହନ ଆବଶ୍ୟକତା, ପିଏମ୍ ଇ-ବସ୍ ସେବା ମାଧ୍ୟମରେ ବସ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆଧୁନିକୀକରଣ, ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ହ୍ରାସ ଏବଂ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଆଲୋଚନାରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା।
୪୬ଟି ଗବେଷଣାପତ୍ର ଉପସ୍ଥାପନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତିନିଟିକୁ ପୁରସ୍କାର
ସହରୀ ପରିବହନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗବେଷଣା ଓ ନୂଆ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ପାଇଁ ସମ୍ମିଳନୀରେ ମୋଟ ୪୬ଟି ଗବେଷଣାପତ୍ର ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରୁ ବିଚାରକମାନେ ତିନୋଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗବେଷଣାପତ୍ର ଚୟନ କରିବେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଜେତାଙ୍କୁ ୨୫ ହଜାର ଟଙ୍କା ଲେଖାଏଁ ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯିବ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ପରିବହନ-କୈନ୍ଦ୍ରିକ ବିକାଶ, ଜନକୈନ୍ଦ୍ରିକ ରାସ୍ତା, ଆଚରଣଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତାୟାତ ଏବଂ ରେଳଭିତ୍ତିକ ସମନ୍ୱିତ ସହରୀ ବିକାଶ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି। ଏହା ସହ ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ରାଜ୍ୟ, ସହର ଓ ପରିବହନ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯିବ।
ସୁଗମ ଓ ସମାବେଶୀ ସହର ଗଠନ ଉପରେ ନଜର
ସହରୀ ପରିବହନର ଭବିଷ୍ୟତକୁ ନେଇ ଆୟୋଜିତ ଏହି ସମ୍ମିଳନୀର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ଯୋଜନା ଓ ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନକୁ ଏକାଠି କରି ଅଧିକ ସୁଗମ, ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ସହର ଗଢ଼ିବା। ଏଥିରେ ହେଉଥିବା ଆଲୋଚନା ଓ ଅଭିଜ୍ଞତାର ଆଦାନପ୍ରଦାନ ଭାରତର ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନ ଯୋଜନାକୁ ନୂଆ ଦିଗ ଦେବା ସହ ‘ବିକଶିତ ଭାରତ ୨୦୪୭’ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲରେ ସହାୟକ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।