ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଆୟୁଷ କ୍ଷେତ୍ରର ସମୀକ୍ଷା ପାଇଁ ୭ ଲୋକ କଲ୍ୟାଣ ମାର୍ଗରେ ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ବୈଠକରେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିଛନ୍ତି। ବୈଠକରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସାମଗ୍ରିକ କଲ୍ୟାଣ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା, ପାରମ୍ପରିକ ଜ୍ଞାନର ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ଦେଶର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଇକୋସିଷ୍ଟମରେ ଯୋଗଦାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକାକୁ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ।
୨୦୧୪ରେ ଆୟୁଷ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଗଠନ ହେବା ପରଠାରୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏହାର ବିଶାଳ ସମ୍ଭାବନାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିବା ସହ ଏହାର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ରୋଡମ୍ୟାପ ପରିକଳ୍ପନା କରିଛନ୍ତି। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରଗତିର ଏକ ବିସ୍ତୃତ ସମୀକ୍ଷାରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆୟୁଷର ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ଉପଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ରଣନୀତିକ ହସ୍ତକ୍ଷେପର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୀକ୍ଷାରେ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକୁ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରିବା, ସମ୍ବଳକୁ ଅନୁକୂଳ କରିବା ଏବଂ ଆୟୁଷର ବୈଶ୍ୱିକ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଦୂରଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ ପଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ସମୀକ୍ଷା ସମୟରେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯୋଗଦାନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରତିଷେଧକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାରେ ଏହାର ଭୂମିକା, ଔଷଧୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ ଚାଷ ମାଧ୍ୟମରେ ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ଔଷଧରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଭାବରେ ଭାରତର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସ୍ଥିତିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ସେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ନମନୀୟତା ଏବଂ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଏହାର ବର୍ଦ୍ଧିତ ସ୍ୱୀକୃତି ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶ ତଥା ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଏହାର ସମ୍ଭାବନା ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ।
ନୀତି ସହାୟତା, ଗବେଷଣା ଏବଂ ନବସୃଜନ ମାଧ୍ୟମରେ ଆୟୁଷ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଲାଗି ସରକାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଦୋହରାଇଥିଲେ । ଯୋଗ, ପ୍ରାକୃତିକ ଚିକିତ୍ସା ଏବଂ ଫାର୍ମାସି କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ସାମଗ୍ରିକ ଏବଂ ସମନ୍ୱିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ମାନକ ପ୍ରୋଟୋକଲକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରି କହିଥିଲେ ଯେ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସରକାରଙ୍କ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ଆଧାର ସ୍ୱଚ୍ଛତା ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ସେ ସମସ୍ତ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱସନୀୟତାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମାନକ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ଆଇନର ଶାସନ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଏବଂ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବୋଲି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ।
ଶିକ୍ଷା, ଗବେଷଣା, ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସହଯୋଗ, ବାଣିଜ୍ୟ, ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ପ୍ରସାରଣରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ହାସଲ କରି ଆୟୁଷ କ୍ଷେତ୍ର ଭାରତର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ପରିଦୃଶ୍ୟରେ ଏକ ପ୍ରେରକ ଶକ୍ତି ଭାବରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରୟାସ ଦ୍ୱାରା ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛି, ଯାହା ବିଷୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ବୈଠକରେ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଥିଲା।
● ଆୟୁଷ ଉତ୍ପାଦନ ବଜାରର ଆକାର ୨୦୧୪ରେ ୨୮.୫ କୋଟି ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୨୦୨୩ରେ ୨୩ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିବା ସହିତ ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ଦ୍ରୁତ ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି।
● ଭାରତ ପ୍ରମାଣ ଆଧାରିତ ପାରମ୍ପରିକ ଔଷଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜକୁ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଅଗ୍ରଣୀ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଛି, ଆୟୁଷ ରିସର୍ଚ୍ଚ ପୋର୍ଟାଲ ଏବେ ୪୩,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଅଧ୍ୟୟନ ଆୟୋଜନ କରୁଛି।
● ଗତ ୧୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଗବେଷଣା ପ୍ରକାଶନ ପୂର୍ବ ୬୦ ବର୍ଷର ପ୍ରକାଶନକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି।
● ଆୟୁଷ୍ ଭିସା ଚିକିତ୍ସା ପର୍ଯ୍ୟଟନକୁ ଆହୁରି ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ, ସାମଗ୍ରିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ସମାଧାନ ଖୋଜୁଥିବା ବିଦେଶୀ ରୋଗୀମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବ।
● ଜାତୀୟ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପ୍ରମୁଖ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ସହଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଆୟୁଷ କ୍ଷେତ୍ର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛି।
● ଭିତ୍ତିଭୂମିର ସୁଦୃଢ଼ୀକରଣ ଏବଂ ଆୟୁଷ ଗ୍ରୀଡ ଅଧୀନରେ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତାର ଏକୀକରଣ ଉପରେ ଏକ ନୂତନ ଧ୍ୟାନ।
● ଯୋଗର ପ୍ରଚାର ପାଇଁ ଡିଜିଟାଲ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ଲାଭ ଉଠାଇବା।
● ୱାଇ-ବ୍ରେକ୍ ଯୋଗ ଭଳି ବିଷୟବସ୍ତୁ ବା କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ଆୟୋଜନ କରିବା ଲାଗି ଆଇଗଟ୍ ମଞ୍ଚ
● ଗୁଜରାଟର ଜାମନଗରରେ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଙ୍ଗଠନ ବିଶ୍ୱ ପାରମ୍ପରିକ ଚିକିତ୍ସା କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସଫଳତା, ଯାହା ପାରମ୍ପରିକ ଚିକିତ୍ସାରେ ଭାରତର ନେତୃତ୍ୱକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରୁଛି।
● ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଙ୍ଗଠନର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ରୋଗ ବର୍ଗୀକରଣ (ଆଇସିଡି)-11ରେ ପାରମ୍ପରିକ ଔଷଧକୁ ସାମିଲ କରିବା।
● ଜାତୀୟ ଆୟୁଷ ମିଶନ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ସୁଗମ୍ୟତାକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।
● ୨୦୨୪ରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଯୋଗ ଦିବସ (ଆଇଡିୱାଇ)ରେ ୨୪.୫୨ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଏବେ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଲଟିଛି।
● ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଯୋଗ ଦିବସ (ଆଇଡିୱାଇ)ର ଦଶମ ବର୍ଷ ୨୦୨୫ ସାରା ବିଶ୍ୱରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ଅଧିକ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ସହିତ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ହେବ।
ଏହି ବୈଠକରେ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଜଗତ ପ୍ରକାଶ ନଡ୍ଡା, ଆୟୁଷ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ (ସ୍ୱାଧୀନ ଦାୟିତ୍ୱ) ତଥା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତାପ ରାଓ ଯାଦବ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ସଚିବ ଡକ୍ଟର ପି. କେ. ମିଶ୍ର, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ସଚିବ-2 ଶକ୍ତିକାନ୍ତ ଦାସ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପରାମର୍ଶଦାତା ଅମିତ ଖାରେ ଏବଂ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।