ଭାରତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ଡାଲି, ରୋଟି ଓ ଭାତର ସ୍ଥାନ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର। ଅନେକ ପରିବାରରେ ଗୋଟିଏ ଭୋଜନରେ ଭାତ ଓ ରୋଟି ଉଭୟ ଖାଇବା ଏକ ସାଧାରଣ ଅଭ୍ୟାସ। ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଆସୁଥିବା ଏହି ପରମ୍ପରା ଆଜି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଆଲୋଚନାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—ଆମର ପାରମ୍ପରିକ ଥାଳି କି ମଧୁମେହ ଓ ମେଦ ବହୁଳତାର ବିପଦ ବଢ଼ାଉଛି?
ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ଡାଲି, ରୋଟି କିମ୍ବା ଭାତ ନିଜେ ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ। ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଯେତେବେଳେ ଗୋଟିଏ ଭୋଜନରେ ଅତ୍ୟଧିକ ପରିମାଣରେ କାର୍ବୋହାଇଡ୍ରେଟ୍ ଯୋଗ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରୋଟିନ୍ ଓ ଫାଇବରର ଅଭାବ ରହିଯାଏ।
ଆଜିର ସାଧାରଣ ଭାରତୀୟ ଥାଳିରେ ଭାତ, ରୋଟି, ଆଳୁ ତରକାରୀ, ଡାଲି, ମିଠା ଏବଂ କେବେ କେବେ ମିଠା ପାନୀୟ ମଧ୍ୟ ଥାଏ। ଏହି ସବୁ ଖାଦ୍ୟରେ କାର୍ବୋହାଇଡ୍ରେଟ୍ ପରିମାଣ ଅଧିକ ଥିବାରୁ ରକ୍ତରେ ଶର୍କରାର ସ୍ତର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ିପାରେ।
ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ମଧୁମେହ ପ୍ରଭାବିତ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ପ୍ରି-ଡାଇବେଟିସ୍, ମଧୁମେହ, ସ୍ଥୂଳତା, ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଓ ଇନସୁଲିନ୍ ରେଜିଷ୍ଟାନ୍ସ ଭଳି ସମସ୍ୟାରେ ପୀଡ଼ିତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟଧିକ କାର୍ବୋହାଇଡ୍ରେଟ୍ ଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଅଧିକ କ୍ଷତିକାରକ ହୋଇପାରେ।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ଭାତ ଓ ରୋଟି ଏକାସାଙ୍ଗେ ବହୁ ପରିମାଣରେ ଖାଇବା ଫଳରେ ଶରୀର ଉପରେ ଗ୍ଲୁକୋଜ୍ ଭାର ବଢ଼ିଯାଏ, ଯାହା ଦୀର୍ଘ ସମୟରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାକୁ ବଢ଼ାଇପାରେ।
ଆଜିର ଜୀବନଶୈଳୀରେ ଶାରୀରିକ ପରିଶ୍ରମ କମିଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ଖାଦ୍ୟରେ କ୍ୟାଲୋରି ଓ କାର୍ବୋହାଇଡ୍ରେଟ୍ ପରିମାଣ କମିନାହିଁ।
ଅନେକ ଲୋକ ଦୁଇରୁ ତିନୋଟି ରୋଟି ସହିତ ଭାତ ଖାଉଥିବାବେଳେ ପ୍ରୋଟିନ୍ ଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ—ଯଥା ଡାଲି, ପନିର, ଦହି, ଅଣ୍ଡା, ମାଛ କିମ୍ବା ଚିକେନ୍—କମ୍ ଖାଆନ୍ତି। ସେହିପରି ପନିପରିବା ଓ ସାଲାଡ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅନେକେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉନାହାନ୍ତି। ଫଳରେ ଥାଳିର ସନ୍ତୁଳନ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ନିମ୍ନଲିଖିତ ସମସ୍ୟା ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ନିଜ ଖାଦ୍ୟ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରତି ଅଧିକ ସଚେତନ ରହିବା ଉଚିତ—
- ପ୍ରି-ଡାଇବେଟିସ୍
- ମଧୁମେହ
- ସ୍ଥୂଳତା
- ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ
- ଇନସୁଲିନ୍ ରେଜିଷ୍ଟାନ୍ସ
- ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ କମ୍ ଥିବା ଲୋକ
ଏହି ବର୍ଗର ଲୋକମାନେ ଭାତ ଓ ରୋଟିର ପରିମାଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ସହ ପ୍ରୋଟିନ୍ ଓ ଫାଇବର ଅଧିକ ନେବା ଉଚିତ।
ପୋଷଣ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ ଏକ ସୁସ୍ଥ ଥାଳିର ଗଠନ ଏପରି ହେବା ଉଚିତ—
୫୦% ପନିପରିବା ଓ ସାଲାଡ୍
୨୫% ପ୍ରୋଟିନ୍ (ଡାଲି, ପନିର, ଦହି, ଅଣ୍ଡା, ମାଛ, ଚିକେନ୍ ଆଦି)
୨୫% କାର୍ବୋହାଇଡ୍ରେଟ୍ (ରୋଟି କିମ୍ବା ଭାତ)
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ନିୟମିତ ଭାବରେ ବହୁ ପରିମାଣରେ ଭାତ ଓ ରୋଟି ଏକାସାଙ୍ଗେ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।
ମଧୁମେହ କିମ୍ବା ମେଦ ବହୁଳତାର କାରଣ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଖାଦ୍ୟ ନୁହେଁ। ବରଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଚାଲୁଥିବା ଅସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ ଅଭ୍ୟାସ ଓ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଜୀବନଶୈଳୀ ଏହାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ। ସେଥିପାଇଁ ଡାଲି, ରୋଟି କିମ୍ବା ଭାତକୁ ଦୋଷ ଦେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ନିଜ ଥାଳିରେ ପ୍ରୋଟିନ୍, ଫାଇବର ଓ କାର୍ବୋହାଇଡ୍ରେଟ୍ର ସଠିକ୍ ସନ୍ତୁଳନ ରଖିବା ହିଁ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନର ଚାବିକାଠି।