ଶ୍ରୀହରିକୋଟା: ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା ପକ୍ଷରୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାତ୍ରୀକାଳୀନ ଅଭିଯାନରେ ଏନ୍.ଭି.ଏସ୍.-୦୩ ନେଭିଗେସନ୍ ଉପଗ୍ରହକୁ ସଫଳତାର ସହ ମହାକାଶକୁ ପଠାଯାଇଛି। ଜି.ଏସ୍.ଏଲ୍.ଭି.-ଏଫ୍-୧୮ ମିଶନର ଏହି ସଫଳତା ଦେଶର ସ୍ୱଦେଶୀ ନେଭିଗେସନ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପୁନର୍ବାର ସକ୍ରିୟ କରିବାରେ ବଡ଼ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଏହି ଉପଗ୍ରହରେ ଦେଶରେ ତିଆରି ଏକ ପରମାଣୁ ଘଡ଼ି ସହିତ କିଛି ବୈଦେଶିକ ପରମାଣୁ ଘଡ଼ି ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି। ଏହି ସଫଳତା ଭାରତର ସାମରିକ ଶକ୍ତିକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବ, ଯାହାଫଳରେ ସେନା ଆଉ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଆମେରିକା କିମ୍ବା ରୁଷିଆ ଭଳି ଅନ୍ୟ ଦେଶର ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ ନାହିଁ।
ପୂର୍ବରୁ ଦେଶର ଏହି ସ୍ୱଦେଶୀ ନେଭିଗେସନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ମାତ୍ର ତିନୋଟି ସକ୍ରିୟ ଉପଗ୍ରହ ରହିଥିଲା, ଯାହାକି ଏହାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ରଖିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସର୍ବନିମ୍ନ ଚାରୋଟି ଉପଗ୍ରହ ସଂଖ୍ୟାଠାରୁ କମ୍ ଥିଲା। ଏହି କାରଣରୁ ଭାରତୀୟ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା, ସମୁଦ୍ରରେ ଯୁଦ୍ଧପୋତଗୁଡ଼ିକର ସଠିକ୍ ଅବସ୍ଥାନ ନିରୂପଣ ଏବଂ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ତଥା ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନର ଗତିବିଧିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ବିଦେଶୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଥିଲେ।
୧୯୯୯ କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଭାରତକୁ ଏହାର କଡ଼ା ଅନୁଭୂତି ମିଳିଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ବିଦେଶୀ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଜି.ପି.ଏସ୍. ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଯାଇଥିଲା କିମ୍ବା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଯୁଦ୍ଧ କିମ୍ବା ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଭରସା କରିବା ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ।
ତେବେ ଏହି ନୂତନ ଉପଗ୍ରହର ସଫଳ ଉତକ୍ଷେପଣ ପରେ ପରିସ୍ଥିତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଦଳିଯାଇଛି। ଏହା କେବଳ ସାମରିକ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦେଶ ଭିତରେ ଏବଂ ସୀମାଠାରୁ ୧,୫୦୦ କିଲୋମିଟର ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଫଳତାର ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ। ମହାକାଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଏହି ସଫଳତା ପାଇଁ ଇସ୍ରୋର ସମସ୍ତ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଛନ୍ତି।
ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀକୁ ବିଦେଶୀ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ନେଟୱାର୍କଠାରୁ ମୁକ୍ତ ରଖିବା ଏବଂ କୌଣସି ବାଧାବିଘ୍ନ ବିନା ନିଜର ରଣନୈତିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଏକ ସକ୍ରିୟ ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରଣାଳୀର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା। ଏହି ଚାରୋଟି ଉପଗ୍ରହର ଗୋଷ୍ଠୀ ନିରାପଦ ଯୋଗାଯୋଗ, ଗତିଶୀଳତା ଏବଂ ନିର୍ଭୁଲ ଟାର୍ଗେଟ୍ ତଥ୍ୟ ଯୋଗାଇବାରେ ସହାୟକ ହେବ। ଆଜିର ଆଧୁନିକ ସାମରିକ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଯେପରିକି ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଅତି ସଠିକ୍ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସଠିକ୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ସ୍ୱଦେଶୀ ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ଅଟେ।
ମୂଳ ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସାତୋଟି ଉପଗ୍ରହ ଏବଂ ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ଅନେକ ଷ୍ଟେସନ୍ ରହିବାର ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବିଭିନ୍ନ ବୈଷୟିକ ଅସୁବିଧା ଏବଂ ଗତ ବର୍ଷ ଜାନୁଆରୀ ମାସରେ ଏନ୍.ଭି.ଏସ୍.-୦୨ ଉପଗ୍ରହ ଏହାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କକ୍ଷପଥରେ ପହଞ୍ଚିବାରେ ବିଫଳ ହେବା କାରଣରୁ ଉପଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକର ସଂଖ୍ୟା କମିଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ନୂତନ ସଫଳତା ସେହି ଅଭାବକୁ ଦୂର କରି ଦେଶକୁ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତାର ଏକ ନୂତନ ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚାଇଛି।