ରାୟପୁର: ଛତିଶଗଡ଼ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପାଣ୍ଡବାଣୀ ଗାୟିକା ତଥା ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ ସମ୍ମାନପ୍ରାପ୍ତ ଡ. ତୀଜନ ବାଇଙ୍କର ରାୟପୁର ଏମ୍ସରେ ପରଲୋକ ଘଟିଛି। ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଗୁରୁତର ଅସୁସ୍ଥ ଥିବା ତୀଜନ ବାଇ ଚିକିତ୍ସାଧୀନ ଅବସ୍ଥାରେ ଅପରାହ୍ନ ୩ଟା ୧୫ ମିନିଟ୍ରେ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୭୨ ବର୍ଷ ୨ ମାସ ୧୧ ଦିନ ବୟସ ହୋଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ଲୋକକଳା ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜଗତରେ ଶୋକର ଛାୟା ଖେଳିଯାଇଛି।
୧୯୫୬ ଏପ୍ରିଲ ୨୪ରେ ଦୁର୍ଗ ଜିଲ୍ଲାର ଗଣିଆରି ଗାଁରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ତୀଜନ ବାଇ ପାରଧି ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ପରିବାରରେ ବଢ଼ିଉଠିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମାତାମହ ବ୍ରଜଲାଲ ପରଧିଙ୍କଠାରୁ ମହାଭାରତର କାହାଣୀ ଶୁଣି ସେ ପାଣ୍ଡବାଣୀ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ। ପରେ ଉମେଦ ସିଂହ ଦେଶମୁଖଙ୍କଠାରୁ ଅନୌପଚାରିକ ତାଲିମ ନେଇ ମାତ୍ର ୧୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ମଞ୍ଚରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ।
ତୀଜନ ବାଇ ପାଣ୍ଡବାଣୀ ପରିବେଷଣରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟର ସୂଚନା କରିଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ମହିଳାମାନେ ବସି ପାଣ୍ଡବାଣୀ ଗାଉଥିବା ‘ବେଦମତୀ’ ଶୈଳୀ ପ୍ରଚଳିତ ଥିବାବେଳେ, ସେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଭାବେ ପୁରୁଷ-ପ୍ରଧାନ ‘କପାଳିକ’ ଶୈଳୀରେ ଠିଆ ହୋଇ ନାଟକୀୟ ଅଭିନୟ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କଣ୍ଠରେ ପରିବେଷଣ କରି ଦେଶବ୍ୟାପୀ ପରିଚିତି ହାସଲ କରିଥିଲେ। ସେ ‘ପାଣ୍ଡବାନୀ’ କଳାର ଜଣେ ମହାନ କଳାକାର। ପାଣ୍ଡବାନୀ ହେଉଛି ମହାଭାରତର କାହାଣୀକୁ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ନାଟ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାର ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ଲୋକକଳା।
ପ୍ରଖ୍ୟାତ ନାଟ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ହବିବ ତନଭିରଙ୍କ ସହଯୋଗ ପରେ ତୀଜନ ବାଇଙ୍କ ପ୍ରତିଭା ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା। ସେ ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମେତ ଅନେକ ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପରିବେଷଣ କରିଥିଲେ। ଇଂଲଣ୍ଡ, ଫ୍ରାନ୍ସ, ଜର୍ମାନୀ, ତୁର୍କୀ, ମରିସସ୍ ସହ ୧୭ରୁ ଅଧିକ ଦେଶରେ ସେ ଛତିଶଗଡ଼ର ଲୋକକଳାକୁ ବିଶ୍ୱ ମଞ୍ଚରେ ପହଞ୍ଚାଇଥିଲେ।
ଲୋକକଳା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅସାଧାରଣ ଅବଦାନ ପାଇଁ ତୀଜନ ବାଇଙ୍କୁ ଭାରତ ସରକାର ପକ୍ଷରୁ ୧୯୮୮ରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ, ୨୦୦୩ରେ ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ଏବଂ ୨୦୧୯ରେ ଦେଶର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ୧୯୯୫ରେ ସେ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିବାବେଳେ ୨୦୧୮ରେ ଜାପାନର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଫୁକୁଓକା ପୁରସ୍କାରରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ। ବିଳାସପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନସୂଚକ ଡି.ଲିଟ୍ ଉପାଧି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା।
ବଡ଼ ପୁଅଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତୀଜନ ବାଇଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅବନତି ଘଟିଥିଲା। ରକ୍ତଚାପ ଔଷଧ ବନ୍ଦ କରିଦେବା ପରେ ୨୦୨୪ରେ ସେ ପକ୍ଷାଘାତର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ। ଏହାପରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ସେ ଶଯ୍ୟାଶାୟୀ ଥିଲେ। ସମ୍ପ୍ରତି ଫୁସଫୁସରେ ପାଣି ଜମିବା, ନିମୋନିଆ ଓ ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେବାରୁ ତାଙ୍କୁ ରାୟପୁର ଏମ୍ସର କ୍ରିଟିକାଲ କେୟାର ୟୁନିଟ୍ରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଥିଲା। ସେଠାରେ ଚିକିତ୍ସାଧୀନ ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଛି।
ତୀଜନ ବାଇଙ୍କ ବିୟୋଗ ସହ ଭାରତୀୟ ଲୋକକଳା ଜଗତ ଜଣେ ଅନନ୍ୟ ପ୍ରତିଭାକୁ ହରାଇଛି। ପାଣ୍ଡବାଣୀ ପରମ୍ପରାକୁ ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ପହଞ୍ଚାଇବାରେ ତାଙ୍କ ଅବଦାନ ସଦା ସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇ ରହିବ।