ଅକ୍ଷୟ ଉପନ୍ୟାସ ପୁରସ୍କାର: ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖିବା ହେଲା ଏକ କଠିନ ଅଧ୍ୟବସାୟ କାର୍ଯ୍ୟ । ଗୀତ, କବିତା ଲେଖା ସୁନା ରୂପା ଜରି କାମ କିନ୍ତୁ ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖା ହେଲା କାଠ ପଥରର ଶିଳ୍ପ କଳା। ଅଗଣିତ କଫି କପ୍ ଓ ସିଗାରେଟ୍ ଧୂଆଁର ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟର ଅନ୍ତରାଳରେ ଥାଏ କେତେ ନିର୍ଯାତିତ ଦିନ ଆଉ ନିଦ୍ରାହୀନ ରାତ୍ରିର ବିଡ଼ମ୍ବନା ବୋଲି ଜୟଦେବ ଭବନରେ ପ୍ରତିଭା ରାୟ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଓ ଆଦ୍ୟା ପ୍ରକାଶନୀ ଆନୁକୂଲ୍ୟରେ ୬ଷ୍ଠ ଅକ୍ଷୟ ଉପନ୍ୟାସ ପୁରସ୍କାର ସମାରୋହରେ ମୁଖ ଅତିଥୁ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇ ବିଶିଷ୍ଟ କବି ଦେବଦାସ ଛୋଟରାୟ କହିଛନ୍ତି ।
ଟ୍ରଷ୍ଟର ସଭାପତି ପ୍ରତିଭା ରାୟ କହିଲେ, ଔପନ୍ୟାସିକ ଜୀବନର ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଜାଣି ନଥାନ୍ତି ଓ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟ ଦେଇ ନଥାନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାର ସାହସ ରଖନ୍ତି । ମନୁଷ୍ୟର ସମସ୍ତ ଦୁର୍ବଳତା ସତ୍ତ୍ଵେ ତା’ ଭିତରେ ଥିବା ମନୁଷ୍ୟତାକୁ ଆବିଷ୍କାର କରନ୍ତି। ଜୀବନ ଦୃଷ୍ଟି, ଅନ୍ତଦୃଷ୍ଟି, ସତ୍ୟାନ୍ବେଷଣ ଓ ମାନବିକତା ହିଁ ଉପନ୍ୟାସର ପ୍ରକୃତ ଆତ୍ମା। ଅବଶ୍ୟ କାହାଣୀ ବିନା ଉପନ୍ୟାସର ସ୍ଥିତି ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଦର୍ଶନ ବିନା ଉପନ୍ୟାସର ଜୀବନ ନାହିଁ ।
ଏହି ଅବସରରେ ‘ଘାଟ ମୁହାଁ ଡଙ୍ଗା’ ଉପନ୍ୟାସ ପାଇଁ ଡ଼ ଲଲାଟେନ୍ଦୁ ସାହୁଙ୍କୁ ‘ଅକ୍ଷୟ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଅକ୍ଷୟ ଉପନ୍ୟାସ ପୁରସ୍କାର ଓ ‘ପକ୍ଷୀଘର’ ପ୍ରକାଶନର ବନୋଜ ତ୍ରିପାଠୀଙ୍କୁ ‘ସୁଧୀ ପ୍ରକାଶକ ସମ୍ମାନ’ ଓ ଇଂ ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ପାଠକ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।
‘ଘାଟ ମୁହାଁ ଟଙ୍ଗା’ ଉପନ୍ୟାସ ପାଇଁ ପୁରସ୍କୃତ ଔପନ୍ୟାସିକ ଡ଼ ଲଲାଟେନ୍ଦୁ ସାହୁଙ୍କୁ ମାନପତ୍ର, ଉତ୍ତରୀୟ ସହ ୧ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଅବସରରେ ଡ଼ ସାହୁ କହିଥିଲେ, ମେଘ ମାଟିକୁ ପ୍ରତାରିତ କରି ନପାରି ଭିଜାଏ। ପ୍ରକୃତିକୁ ସଜାଏ। ଅନୁଭୂତି, ଅନୁଭବ, ମାର୍ଗଦର୍ଶନ, ଦିଗ୍ଦର୍ଶନ ମାଧ୍ୟମରେ ଯୁବ ଔପନ୍ୟାସିକଙ୍କ ହାତ ଧରି ବାଟ କଢ଼ାଇ ପାହାଚ ପରେ ପାହାଚ ଚଢ଼ାଇ ପ୍ରତିଭା ରାୟ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଓ ଆଦ୍ୟା ପ୍ରକାଶନୀର ସାଧୁତାସମ୍ପନ୍ନ ବିଚାରକମଣ୍ଡଳି ଯେଉଁ ଈର୍ଷଣୀୟ ଉଦାହରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, ତାହାର ମହାର୍ଘ ଉପଲବ୍ଧି ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ମୁଁ ନିଜକୁ ଭାଗ୍ୟବାନ ମନେ କରୁଛି।
ପୁରସ୍କାର ଚୟନ ମଣ୍ଡଳିର ଆବାହକ ପ୍ରଫେସର ବସନ୍ତ କୁମାର ପଣ୍ଡା କହିଥିଲେ, ଚଳିତ ବର୍ଷ ଅକ୍ଷୟ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ ଉପନ୍ୟାସ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିବା ଡ଼ ଲଲାଟେନ୍ଦୁ ସାହୁଙ୍କର ‘ଘାଟ ମୁହାଁ ଡଙ୍ଗା’ ଏକ ସକରାତ୍ମକ ଜୀବନବାଦୀ ଉପନ୍ୟାସ । ଦୁଷ୍କର୍ମର ଶିକାର ହୋଇ ସମାଜରେ ଯାବତୀୟ ଲାଞ୍ଛନା ସହି ନିଜର ଆତ୍ମବିଶ୍ଵାସ, ସାହସ ଓ ସଂଘର୍ଷ ବଳରେ ପୁଣି ଦମ୍ଭ ଧରି ଠିଆ ହୋଇ ଜୀବନକୁ ପୁଣି ନୂଆ ଭାବେ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିବା ଜଣେ ନାରୀର ମର୍ମସ୍ପର୍ଶୀ କାହାଣୀ ଏଥରେ ଅଭିବ୍ୟଞ୍ଜିତ।
ଉତ୍ସବରେ ମୁଖ୍ୟବକ୍ତା ଭାବେ ବିଶିଷ୍ଟ ଲେଖକ ଗୌରହରି ଦାସ ତାଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟରେ କହିଥିଲେ, ସାଧାରଣ ଲୋକ ଗୋଟିଏ ଜୀବନର ଦୁଃଖ ଭୋଗିଥାଏ, ଲେଖକଙ୍କୁ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ଜୀବନର ଦୁଃଖ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େ । ଏ ସବୁ ଭୋଗିଲେ ଯାଇ ସେ ସତ୍ୟ ଉଦ୍ଘାଟନ କରିପାରେ।
ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଅନୁଷ୍ଠାନର ଉପସଭାପତି ଡ଼ ଆଦ୍ୟାଶା ଦାସ ଟ୍ରଷ୍ଟର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେବା ସହ ସ୍ଵାଗତ ଭାଷଣ ଦେଇଥିଲେ। ଟ୍ରଷ୍ଟର ଅନ୍ୟତମ ସଦସ୍ୟ ଡ଼ ଇଳିତ ଦାସ ଧନ୍ୟବାଦ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ଡ଼ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ରଥଙ୍କ ସଂଯୋଜନାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ସାହିତ୍ୟିକ, ସାମ୍ବାଦିକ, ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀ ଓ ଶୁଭେଚ୍ଛୁ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।