ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶରେ ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସୀମା ବିବାଦକୁ ନେଇ ପୁଣି ଥରେ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଛି କୂଟନୈତିକ ଓ ସାମରିକ ସ୍ତରର ଆଲୋଚନା। ପ୍ରକୃତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେଖା (LAC)ରେ ଉତ୍ତେଜନା ହ୍ରାସ କରିବା ସହ ସୈନିକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ମୁହାଁମୁହିଁକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ଦେଶର ସାମରିକ ଅଧିକାରୀ ପୁଣି ଥରେ ଆଲୋଚନା ଟେବୁଲକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ବିଶେଷକରି କଠୋର ଶୀତ ଋତୁ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ସୀମାରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବା ଉପରେ ଏହି ବୈଠକରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।
ନାଗାଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଦିମାପୁରସ୍ଥିତ ଭାରତୀୟ ସେନାର III କୋର୍ର ଜେନେରାଲ ଅଫିସର କମାଣ୍ଡିଂ ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ ଜେନେରାଲ ଗିରିଶ କାଲିଆ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ। ଚୀନ୍ର ସାମରିକ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସହ ହୋଇଥିବା ଏହି ଆଲୋଚନାରେ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MEA)ର ଜଣେ ଅଧିକାରୀ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ।
ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ସୀମା ବିବାଦ ଦୀର୍ଘଦିନର। ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉଭୟ ଦେଶର ସୈନ୍ୟ ମୁତୟନ ରହିଥିବାରୁ ଯେକୌଣସି ଛୋଟ ଘଟଣା ବଡ଼ ବିବାଦର ରୂପ ନେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ସାମରିକ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିୟମିତ ଯୋଗାଯୋଗ ରଖିବା ଉଭୟ ଦେଶ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଏହି ବୈଠକରେ ସୀମାରେ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ସକ୍ରିୟ ରଖିବା, ପାଟ୍ରୋଲିଂ ସମୟରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ମୁହାଁମୁହିଁକୁ ଏଡ଼ାଇବା, ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରରେ ଉପୁଜୁଥିବା ବିବାଦର ତୁରନ୍ତ ସମାଧାନ କରିବା ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗର ପଥ ଖୋଲା ରଖିବା ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି। ଯେପରି କୌଣସି ସ୍ଥାନୀୟ ଘଟଣା ବଡ଼ ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷର କାରଣ ନହୁଏ, ତାହା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି।
ହିମାଳୟର ଉଚ୍ଚ ପାର୍ବତ୍ୟ ସୀମାରେ ଶୀତ ଋତୁ ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ। ତୁଷାରପାତ, ତାପମାତ୍ରା ହ୍ରାସ ଓ ଦୁର୍ଗମ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୋଗୁଁ ସୈନିକଙ୍କ ଗତିବିଧି ଏବଂ ରସଦ ଯୋଗାଣ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ସୀମାରେ ଉତ୍ତେଜନା ବଢ଼ିଲେ ଉଭୟ ସେନା ପାଇଁ ସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଜଟିଳ ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ଶୀତ ଆରମ୍ଭ ପୂର୍ବରୁ ସାମରିକ ସ୍ତରରେ ଆଲୋଚନା ଓ ସମନ୍ୱୟ ବଢ଼ାଇବାକୁ ଉଭୟ ଦେଶ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି। ସୀମାରେ ଶାନ୍ତି ବଜାୟ ରହିଲେ ଅନାବଶ୍ୟକ ସାମରିକ ଉତ୍ତେଜନାକୁ ଏଡ଼ାଇବା ସହଜ ହେବ।
ପୂର୍ବ ସେକ୍ଟରରେ ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟର କୋର୍ପ୍ସ କମାଣ୍ଡରସ୍ତରୀୟ ସାମରିକ ଆଲୋଚନା। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୬ ଓ ୭ ତାରିଖରେ ୱାଚା-ଦମାଇ ସୀମା କର୍ମଚାରୀ ବୈଠକ (BPM) ପଏଣ୍ଟରେ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର କିବିଥୁ ସେକ୍ଟରରେ ଅବସ୍ଥିତ ୱାଚା ହେଉଛି ଭାରତର ପୂର୍ବତମ ସୀମା କର୍ମଚାରୀ ବୈଠକ କେନ୍ଦ୍ର।
ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ହୋଇଥିବା ବୈଠକ ସମୟରେ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ଉପର ସୁବନସିରି ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଟାକ୍ସିଂ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉତ୍ତେଜନା ବଢ଼ୁଥିବା ରିପୋର୍ଟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା। ଏହା ପରେ ସୀମାରେ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବା ଲାଗି ଉଭୟ ଦେଶର ସାମରିକ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନାର ଗୁରୁତ୍ୱ ବଢ଼ିଥିଲା।
ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକୃତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେଖାକୁ ନେଇ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ମତଭେଦ ରହିଛି। ଉଭୟ ଦେଶର ସୀମା ସମ୍ପର୍କିତ ଧାରଣା ଭିନ୍ନ ହୋଇଥିବାରୁ କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ପାଟ୍ରୋଲିଂ ସମୟରେ ମୁହାଁମୁହିଁ ପରିସ୍ଥିତି ଉପୁଜିଥାଏ। ଏହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଉଭୟ ଦେଶ ସାମରିକ ଓ କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି।
ତେବେ ଏହି ବୈଠକ ଦ୍ୱାରା ସୀମା ବିବାଦର ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ହୋଇଛି ବୋଲି କହିହେବ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ସୀମାରେ ଶାନ୍ତି ବଜାୟ ରଖିବା, ସୈନିକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନାବଶ୍ୟକ ସଂଘର୍ଷକୁ ରୋକିବା ଏବଂ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନାର ରାସ୍ତା ଖୋଲା ରଖିବା ଦିଗରେ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ।


