କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ପୁଣି ଥରେ ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ ଏବଂ ବିମାନ ଇନ୍ଧନ (ATF) ରପ୍ତାନି ଉପରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅତିରିକ୍ତ ଉତ୍ପାଦ ଶୁଳ୍କ (SAED) ର ହାର ସଂଶୋଧନ କରିଛନ୍ତି। ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ୧୫ ମଇ, ୨୦୨୬ ରେ ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ନୂତନ ହାର ଆଜି, ୧୬ ମଇ, ୨୦୨୬ ଠାରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ।
ପେଟ୍ରୋଲ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ଏବେ SAED ପ୍ରତି ଲିଟର ₹୩ ରେ ଲାଗୁ ହେବ। ଏହି ହାର ଡିଜେଲ ଉପରେ ପ୍ରତି ଲିଟର ₹୧୬.୫ ଏବଂ ATF (ବିମାନ ଇନ୍ଧନ) ଉପରେ ପ୍ରତି ଲିଟର ₹୧୬ ସ୍ଥିର କରାଯାଇଛି। ତିନୋଟି କ୍ଷେତ୍ରରେ ରାସ୍ତା ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସେସ୍ (RIC) ଶୂନ୍ୟ। tebe ଘରୋଇ ବଜାରରେ ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲର ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ଏହାର କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ।
SAED କ’ଣ ଏବଂ ଏହା କିପରି କାମ କରେ?
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଏବଂ ଇନ୍ଧନର ହାରାହାରି ମୂଲ୍ୟ ଆଧାରରେ ସରକାର ପ୍ରତି ଦୁଇ ସପ୍ତାହରେ ଏହି କର ସ୍ଥିର କରନ୍ତି।
ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ରିଫାଇନାରୀଗୁଡ଼ିକ ରପ୍ତାନିରେ ଲାଭ ଦେଖନ୍ତି ଏବଂ ବିଦେଶକୁ ଅଧିକ ଇନ୍ଧନ ରପ୍ତାନି କରିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି। ଏହା ଘରୋଇ ଯୋଗାଣକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।
SAED ଏହାକୁ ରପ୍ତାନିକୁ ଅଧିକ ମହଙ୍ଗା କରି ରୋକିଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଏ, SAED ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଏ।
ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ୨୭ ମାର୍ଚ୍ଚ, ୨୦୨୬ ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ପଶ୍ଚିମ ଏସୀୟ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ଘରୋଇ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଶୁଳ୍କ ପ୍ରଥମେ ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିଲା।
ଏପ୍ରିଲରେ, ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ବ୍ୟାରେଲ ପ୍ରତି $୧୨୦ ରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ, ସରକାର ଡିଜେଲ ଉପରେ SAED ୫୫.୫ ଟଙ୍କା ଏବଂ ATF ଉପରେ ୪୨ ଟଙ୍କା ପ୍ରତି ଲିଟରକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ। ୧ ମେ ରେ ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇବା ପରେ, ଏହା ଡିଜେଲ ଉପରେ ୨୩ ଟଙ୍କା ଏବଂ ATF ଉପରେ ୩୩ ଟଙ୍କାକୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ, ୧୬ ମେ ରେ ଆଉ ଏକ ହ୍ରାସ ପରେ, ଡିଜେଲ ୧୬.୫ ଟଙ୍କା ଏବଂ ATF ୧୬ ଟଙ୍କାକୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି।
ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ପେଟ୍ରୋଲ ଉପରେ SAED ଲାଗୁ କରାଯିବ
ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ପେଟ୍ରୋଲ ଉପରେ ୩ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି, ଏବଂ ଏହା ଏହି ସଂଶୋଧନର ସବୁଠାରୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଦିଗ। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପେଟ୍ରୋଲ ରପ୍ତାନିକୁ କୌଣସି ଶୁଳ୍କରୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହି ବର୍ଷ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ପ୍ରତି ଲିଟର ପିଛା ₹3 SAED ଲାଗୁ କରାଯାଇଛି। କାରଣ, ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ସାମାନ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୈଳ ରପ୍ତାନି ରିଫାଇନାରୀ ପାଇଁ ଏକ ଲାଭଜନକ ବ୍ୟବସାୟ ହୋଇ ରହିଛି।
