ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦୀର୍ଘ ପ୍ରାୟ ୭ ବର୍ଷ ପରେ ଭାରତ ଆସୁଛନ୍ତି ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗ। ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଥିବା ୧୮ତମ ବ୍ରିକ୍ସ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ସେ ଭାରତ ଆସୁଛନ୍ତି। ଏହି ଗସ୍ତକୁ କେବଳ ବ୍ରିକ୍ସ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଭାବେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାରତ-ଚୀନ ସମ୍ପର୍କରେ ନୂଆ ସମୀକରଣର ସଙ୍କେତ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛି।
ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି, ବ୍ରିକ୍ସ ସମ୍ମିଳନୀ ଅବସରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଓ ସି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବୈଠକ ହେବ। ଏହି ଆଲୋଚନାରେ ସୀମା ବିବାଦ, ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କ, ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ସହଯୋଗ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହେବା ନେଇ ଆଶା କରାଯାଉଛି।
୭ ବର୍ଷ ପରେ ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ
ଚୀନ୍ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଗୁରୁବାର ସି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ନେଇ ଔପଚାରିକ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦିଙ୍କ ନିମନ୍ତ୍ରଣରେ ସି ଜିନପିଙ୍ଗ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୨ରୁ ୧୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଆୟୋଜିତ ୧୮ତମ ବ୍ରିକ୍ସ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗଦେବେ।
୨୦୧୯ ପରେ ଏହା ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଭାରତ ଗସ୍ତ। ଏହାରି ମଧ୍ୟରେ ୨୦୨୦ର ଗାଲୱାନ୍ ଘାଟି ସଂଘର୍ଷ ଭାରତ-ଚୀନ ସମ୍ପର୍କକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା। ସୀମାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ସାମରିକ ଅଚଳାବସ୍ଥା ଯୋଗୁଁ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଅବିଶ୍ୱାସ ବଢ଼ିଥିଲା। ଏଭଳି ସମୟରେ ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ଭାରତ ଆଗମନକୁ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି।
ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ସି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ସହ ପ୍ରାୟ ୪୦୦ ଜଣିଆ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରତିନିଧି ଦଳ ଭାରତ ଆସୁଛି। ୨୦୧୯ରେ ତାଙ୍କ ସହ ଭାରତ ଆସିଥିବା ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୨୦୦ରୁ କମ୍ ଥିଲା। ତେଣୁ ଏଥରର ବଡ଼ ପ୍ରତିନିଧି ଦଳକୁ ଚୀନ୍ ଏହି ଗସ୍ତକୁ କେତେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି, ତାହାର ଏକ ସଙ୍କେତ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ବ୍ରିକ୍ସ ସମ୍ମିଳନୀ ଅବସରରେ ମୋଦି ଓ ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେବାକୁ ଥିବା ବୈଠକ ଉପରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର। ଦୁଇ ନେତାଙ୍କ ଆଲୋଚନାରେ ଭାରତ-ଚୀନ ସୀମା ପ୍ରସଙ୍ଗ, ସୀମାରେ ଶାନ୍ତି, ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ, ଆର୍ଥିକ ସହଯୋଗ ଓ ରଣନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗୁରୁତ୍ୱ ପାଇପାରେ।
ଏହି ବୈଠକ ଅପରାହ୍ନ ୫ଟା ୪୫ରେ ଭାରତ ମଣ୍ଡପମରେ ହେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି। ଜିନପିଙ୍ଗ ଦିନ ପ୍ରାୟ ୧୨ଟା ୩୦ରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ପହଞ୍ଚିବେ। ଏହାପରେ ସେ ଭାରତ ମଣ୍ଡପମରେ ବ୍ରିକ୍ସ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗଦେବେ।
ଗାଲୱାନ୍ ପରେ ବଦଳୁଛି କି ଭାରତ-ଚୀନ ସମ୍ପର୍କ?
୨୦୨୦ର ଗାଲୱାନ୍ ସଂଘର୍ଷ ପରେ ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ତିକ୍ତ ରହିଥିଲା। ତେବେ ଗତ କିଛି ସମୟ ଧରି ଦୁଇ ପକ୍ଷ ସମ୍ପର୍କକୁ ସ୍ଥିର କରିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଛନ୍ତି।
ଭାରତର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ—ସୀମାରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ରହିଲେ ହିଁ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କରେ ସ୍ଥାୟୀ ଅଗ୍ରଗତି ସମ୍ଭବ। ଏହି ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ମୋଦି-ଜିନପିଙ୍ଗ ବୈଠକକୁ ଏକ ନୂଆ ଦିଗର ଆରମ୍ଭ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତଙ୍କ ବଡ଼ ବୟାନ
ଭାରତରେ ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ଜୁ ଫେଇହୋଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କକୁ ନେଇ ବଡ଼ ସଙ୍କେତ ଦେଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଦୁଇ ଦେଶ ମୋଦି ଓ ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୈଠକ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରୁଛନ୍ତି।
ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦୁଇ ନେତାଙ୍କ ରଣନୈତିକ ମାର୍ଗଦର୍ଶନକୁ ଆଧାର କରି ଚୀନ୍ ଭାରତ ସହ ଆଲୋଚନା ବଢ଼ାଇବା, ସହଯୋଗକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଏବଂ ମତଭେଦକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।
କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଗସ୍ତ?
ସି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ଏହି ଭାରତ ଗସ୍ତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦିଗ ହେଉଛି—ଗାଲୱାନ୍ ପରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱାସର ସଙ୍କଟକୁ କେତେଦୂର ଦୂର କରାଯାଇପାରୁଛି। ବ୍ରିକ୍ସ ଭଳି ବହୁପକ୍ଷୀୟ ମଞ୍ଚରେ ଦୁଇ ନେତାଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ ହେବା ସହ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନା ହେବା ଭବିଷ୍ୟତ ସମ୍ପର୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ସଙ୍କେତ ଦେଇପାରେ।
ବିଶେଷକରି ସୀମା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଶାନ୍ତି ବଜାୟ ରଖିବା ସହ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଆର୍ଥିକ ସହଯୋଗକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ଦିଗରେ ଯଦି ଦୁଇ ପକ୍ଷ ଆଗେଇଥାନ୍ତି, ତେବେ ଭାରତ-ଚୀନ ସମ୍ପର୍କରେ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟର ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ।
ଏବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ନଜର ମୋଦି-ଜିନପିଙ୍ଗ ବୈଠକରେ କ’ଣ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି ଏବଂ ଦୁଇ ନେତା ଭାରତ-ଚୀନ ସମ୍ପର୍କ ପାଇଁ କେଉଁ ରଣନୈତିକ ସଙ୍କେତ ଦେଉଛନ୍ତି, ତାହା ଉପରେ ରହିବ।