ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଆଜି ଆମ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଅଂଶ। ସକାଳର ଆଲାର୍ମରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅନଲାଇନ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ, କାର୍ଯ୍ୟାଳୟର କାମ, ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ଓ ମନୋରଞ୍ଜନ—ସବୁକିଛି ପାଇଁ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ବଢ଼ିଚାଲିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ଫୋନ୍କୁ ଚାର୍ଜ କରିବା ବେଳେ ହେଉଥିବା ଏକ ସାଧାରଣ ଅଭ୍ୟାସ ଅଜାଣତେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଅପଚୟର କାରଣ ପାଲଟୁଛି।
ଅନେକ ଲୋକ ଫୋନ୍ ଚାର୍ଜ ହୋଇଯିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଚାର୍ଜରକୁ ସ୍ୱିଚ୍ ବୋର୍ଡରେ ପ୍ଲଗ୍ ଇନ୍ ଅବସ୍ଥାରେ ଛାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତି। ଦେଖିବାକୁ ଏହା ସାମାନ୍ୟ କଥା ଲାଗିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ। ଫଳରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଲ୍ ବଢ଼ିବା ସହ ଅନାବଶ୍ୟକ ଶକ୍ତି ଅପଚୟ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ।
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଚାର୍ଜର ପ୍ଲଗ୍ ଇନ୍ ରହିଲେ, ଫୋନ୍ ସଂଯୋଗ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଅତି ସାମାନ୍ୟ ପରିମାଣର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଟାଣିଥାଏ। ଏହାକୁ “ଷ୍ଟାଣ୍ଡବାଏ ପାୱାର”, “ଭାମ୍ପାୟାର ପାୱାର” କିମ୍ବା “ଫ୍ୟାଣ୍ଟମ୍ ଲୋଡ୍” ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଗୋଟିଏ ଚାର୍ଜରର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବ୍ୟବହାର ବହୁତ କମ୍ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବର୍ଷସାରା ଏହାକୁ ପ୍ଲଗ୍ ଇନ୍ ରଖିଲେ କିଛି ପରିମାଣର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇପାରେ। ପ୍ରକୃତ ଖର୍ଚ୍ଚ ଚାର୍ଜରର ଗୁଣମାନ, ମଡେଲ୍, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଦର ଓ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚାର୍ଜରର ବାର୍ଷିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ₹150 ହୁଏ ବୋଲି କହିବା ସଠିକ୍ ନୁହେଁ; ଅଧିକାଂଶ ଆଧୁନିକ ଚାର୍ଜରର ଷ୍ଟାଣ୍ଡବାଏ ବ୍ୟବହାର ବହୁତ କମ୍ ଥାଏ।
ଭାରତରେ କୋଟି କୋଟି ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି। ଯଦି ବିପୁଳ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକ ଚାର୍ଜରକୁ ସବୁବେଳେ ପ୍ଲଗ୍ ଇନ୍ ରଖନ୍ତି, ତେବେ ସାମୂହିକ ଭାବେ ଏହା ଲକ୍ଷଣୀୟ ଶକ୍ତି ଅପଚୟରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରେ। ଏହା କେବଳ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଲ୍କୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚୟ ଓ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରେ।
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଞ୍ଚୟ ସହ ଚାର୍ଜରର ସୁରକ୍ଷିତ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ କିଛି ସରଳ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରେ—
- ଫୋନ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚାର୍ଜ ହେଲେ ଚାର୍ଜରକୁ ସ୍ୱିଚ୍ ଅଫ୍ କରି ପ୍ଲଗ୍ରୁ ବାହାର କରନ୍ତୁ।
- ଚାର୍ଜରକୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ପ୍ଲଗ୍ ଇନ୍ ଅବସ୍ଥାରେ ଛାଡ଼ି ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ।
- ସମ୍ଭବ ହେଲେ ରାତିସାରା ଫୋନ୍କୁ ଚାର୍ଜରେ ରଖିବା ଅଭ୍ୟାସରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ।
- ସର୍ବଦା ଭଲ ଗୁଣମାନର କିମ୍ବା ମୂଳ (Original) ଚାର୍ଜର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚୟ ପାଇଁ ସବୁବେଳେ ବଡ଼ ନିବେଶର ଆବଶ୍ୟକତା ନଥାଏ। ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର କିଛି ଛୋଟ ଅଭ୍ୟାସରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଲେ ଅନାବଶ୍ୟକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଅପଚୟ କମାଯାଇପାରିବ। ଫୋନ୍ ଚାର୍ଜ ହେବା ପରେ ଚାର୍ଜରକୁ ଅନପ୍ଲଗ୍ କରିବା ଭଳି ଛୋଟ ପଦକ୍ଷେପ କେବଳ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଞ୍ଚୟ ନୁହେଁ, ଦାୟିତ୍ୱଶୀଳ ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରୟାସ।