ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆଜି ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗ୍ରାମସଭାମାନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ଏହି ଗ୍ରାମସଭାଗୁଡ଼ିକରେ ରୂପାନ୍ତରମୂଳକ ଶାସନ ସଂସ୍କାର ଏବଂ ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା, ସରକାରୀ ସେବାରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ଓ ଗ୍ରାମୀଣ ଭାରତର ଲୋକମାନଙ୍କ ଜୀବନମାନରେ ସୁଧାର ଆଣିବା ଦିଗରେ ନିଆଯାଉଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ।
ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗ୍ରାମସଭାଗୁଡ଼ିକ ଅଧୀନରେ ‘ସବକୀ ଯୋଜନା, ସବକା ବିକାଶ’ ଶୀର୍ଷକ ଜନ ଯୋଜନା ଅଭିଯାନ (ପିପିସି) ୨୦୨୬-୨୭ର ଶୁଭାରମ୍ଭ ମଧ୍ୟ ହେବ। ଏହି ଅଭିଯାନ ଅଧୀନରେ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକ ୨୦୨୭-୨୮ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଅଂଶଗ୍ରହଣମୂଳକ ଏବଂ ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ବିକାଶ ଯୋଜନା (GPDP) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ।
ଏସବୁ ଗ୍ରାମସଭାରେ ନାଗରିକ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଜନପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରମୁଖ ସରକାରୀ ଯୋଜନା ଓ ପଦକ୍ଷେପର ଲାଭ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଖରେ କେତେଦୂର ପହଞ୍ଚିଛି ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ସ୍ଥିତି ସମୀକ୍ଷା କରିବେ। ଏଥିସହ ସ୍ଥାନୀୟ ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ଅଭାବଗୁଡ଼ିକ ଚିହ୍ନଟ କରି ଗ୍ରାମର ବିକାଶ ପାଇଁ ପ୍ରାଥମିକତା ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଓ ବିଭାଗର ସହଯୋଗରେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏହି ଆଲୋଚନାଗୁଡ଼ିକୁ ସମନ୍ୱୟ କରୁଛି। ତୃଣମୂଳସ୍ତରରେ ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ ପାଇଁ ‘ସମଗ୍ର ସରକାର’ ଆଭିମୁଖ୍ୟର ଅଂଶ ଭାବେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉଛି।
ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗ୍ରାମସଭାଗୁଡ଼ିକରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ସରକାରୀ ଯୋଜନା ଓ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବ:
• ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ: ଅର୍ଥ ଆୟୋଗ ଅନୁଦାନ, ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଗ୍ରାମ ସ୍ବରାଜ ଅଭିଯାନ ଅଧୀନରେ କ୍ଷମତା ନିର୍ମାଣ, ଇ-ଗ୍ରାମସ୍ବରାଜ ଏବଂ ଅଡିଟ୍ ଅନଲାଇନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ଶାସନ, ନିଜସ୍ୱ ରାଜସ୍ୱ (OSR) ପଦକ୍ଷେପ, ସ୍ୱାମିତ୍ୱ (SVAMITVA) ଏବଂ ପଞ୍ଚାୟତ ଉନ୍ନତି ସୂଚକାଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକୁ ସଶକ୍ତ କରିବା।
• ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ ବିଭାଗ: ବିକଶିତ ଭାରତ – ରୋଜଗାର ଏବଂ ଆଜୀବିକା ମିଶନ (ଗ୍ରାମୀଣ) (VB-G RAM G) ଅଧୀନରେ ୧୨୫ ଦିନର ମଜୁରୀଭିତ୍ତିକ କର୍ମସଂସ୍ଥାନର ଏକ ଆଇନଗତ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି, ଏବଂ ଏହା ସହିତ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଜୀବିକା ପାଇଁ ବିକଶିତ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଯୋଜନା ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଉଛି।
• ପାନୀୟ ଜଳ ଓ ପରିମଳ ବିଭାଗ: ଗ୍ରାମୀଣ ପରିବାରଗୁଡ଼ିକୁ ଘରେ ଘରେ ପାଇପ୍ ଯୋଗେ ପାନୀୟ ଜଳ ସଂଯୋଗ ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ଜଳ ଜୀବନ ମିଶନ୍ ଏବଂ ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଖୋଲା ଶୌଚମୁକ୍ତ ଗ୍ରାମର ଉନ୍ନତ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସହ କଠିନ ଓ ତରଳ ବର୍ଜ୍ୟ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଭାରତ ମିଶନ୍ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ।
• ଜଳ ସମ୍ପଦ, ନଦୀ ବିକାଶ ଓ ଗଙ୍ଗା ପୁନରୁଦ୍ଧାର ବିଭାଗ: ଭୂତଳ ଜଳର ପୁନର୍ଭରଣ, ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ଜଳ ସୁରକ୍ଷାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ‘ଜଳ ସଞ୍ଚୟ ଜନ ଭାଗିଦାରୀ–ବର୍ଷାଜଳ ସଞ୍ଚୟ’ ଅଭିଯାନ ଏବଂ ସଂଶୋଧିତ ଜଳାଧାର ବିକାଶ ନିୟମାବଳୀ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବ।
• ଖାଦ୍ୟ ଓ ସାଧାରଣ ବଣ୍ଟନ ବିଭାଗ: ଦେଶର ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନରୁ ହିତାଧିକାରୀମାନେ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ପାଇବାର ସୁବିଧା ପାଇଁ ‘ଏକ ଦେଶ, ଏକ ରାସନ କାର୍ଡ’ ଯୋଜନା ଏବଂ ନିରନ୍ତର ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗରିବ କଲ୍ୟାଣ ଅନ୍ନ ଯୋଜନା ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ।
• ଉପଭୋକ୍ତା ବ୍ୟାପାର ବିଭାଗ: ଉପଭୋକ୍ତା ସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି, ଅଭିଯୋଗର ସମାଧାନ ଏବଂ ଉପଭୋକ୍ତା ନ୍ୟାୟ ପାଇବାର ସୁବିଧାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଜାତୀୟ ଉପଭୋକ୍ତା ସହାୟତା କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଇ-ଜାଗୃତି ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ।
• ଭୂସମ୍ପଦ ବିଭାଗ: ଡିଜିଟାଲ ଓ ସହଜରେ ଉପଲବ୍ଧ ଜମି ରେକର୍ଡ ପାଇଁ ଡିଜିଟାଲ ଇଣ୍ଡିଆ ଜମି ରେକର୍ଡ ଆଧୁନିକୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ (DILRMP) ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବ। ଏହା ନିରାପଦ ସମ୍ପତ୍ତି ଅଧିକାର, ସହଜରେ ଋଣ ପାଇବାର ସୁବିଧା ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କୃଷି ସିଞ୍ଚାଇ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ଜଳାଛାୟା ବିକାଶକୁ ସହାୟତା କରିବ।
୨୦୧୮ ମସିହାଠାରୁ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜନ ଯୋଜନା ଅଭିଯାନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଆସୁଛି।
ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକ ସମଗ୍ର, ସମାବେଶୀ ଓ ଜନଭାଗିଦାରୀ ଭିତ୍ତିକ ବିକାଶ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରୁଛନ୍ତି। ଦେଶର ୨ ଲକ୍ଷ ୫୫ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ନିଜ ନିଜ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଇ-ଗ୍ରାମସ୍ୱରାଜ ପୋର୍ଟାଲରେ ଅପଲୋଡ୍ କରୁଛନ୍ତି। ପଞ୍ଚାୟତ ଉନ୍ନତି ସୂଚକାଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥାନୀୟ ବିକାଶର ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ନିଜର ସଫଳତା ଓ ଅଭାବ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରୁଛନ୍ତି। ଏହାକୁ ଆଧାର କରି ଗ୍ରାମସଭା ସ୍ଥାନୀୟ ବିକାଶର ପ୍ରାଥମିକତା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ସହ ଆଗାମୀ ବର୍ଷ ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବ। ଗ୍ରାମସଭା ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ଯୋଜନା ଓ ପଦକ୍ଷେପ ସମ୍ପର୍କରେ ନିଜର ଅନୁଭୂତି, ମତାମତ ଓ ପ୍ରସ୍ତାବ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ରଖିବାର ଏକ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ମଞ୍ଚ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। ଏଥିସହ ସ୍ଥାନୀୟ ବିକାଶର ପ୍ରାଥମିକତା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣରେ ମଧ୍ୟ ନାଗରିକମାନେ ସହଭାଗୀ ହୋଇପାରିବେ।
ଏହି ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ନୂତନ ଅପରାଧିକ ଆଇନ—ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ସଂହିତା, ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ସୁରକ୍ଷା ସଂହିତା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଅଧିନିୟମ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରାଯିବ। ଏଥିସହ ଡିଜିଟାଲ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ସମବାୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ସୁଦୃଢ଼ୀକରଣ ଏବଂ ମହିଳା ଓ ଶିଶୁଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପାଇଁ ନିଆଯାଉଥିବା ପଦକ୍ଷେପ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହେବ। ଏଥିମଧ୍ୟରେ ବାଲ୍ୟ ବିବାହମୁକ୍ତ ଭାରତ ଏବଂ ନିଶାମୁକ୍ତ ଭାରତ ଅଭିଯାନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ‘ସ୍ୱଚ୍ଛତା ହିଁ ସେବା ୨୦୨୬’ ଅଭିଯାନର ସମାପନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ୨ ଅକ୍ଟୋବରରେ ଗ୍ରାମସଭାଗୁଡ଼ିକରେ କଠିନ ବର୍ଜ୍ୟ ପରିଚାଳନା ନିୟମ, ୨୦୨୬ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ।
ଆଜି ଆୟୋଜିତ ହେବାକୁ ଥିବା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗ୍ରାମସଭାରେ ନାଗରିକମାନେ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ ଯୋଗଦେଇ, ସ୍ଥାନୀୟ ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଆଶା-ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁଥିବା ପଞ୍ଚାୟତ ବିକାଶ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ନିଜର ଅବଦାନ ରଖିବାକୁ ନିବେଦନ କରାଯାଉଛି। ‘ସବକୀ ଯୋଜନା, ସବକା ବିକାଶ’ ମାଧ୍ୟମରେ ଗ୍ରାମସଭାଗୁଡ଼ିକ ଅଂଶଗ୍ରହଣମୂଳକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବେ ଏବଂ ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ସଶକ୍ତ, ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଓ ବିକଶିତ ପଞ୍ଚାୟତ ଗଠନରେ ଅବଦାନ ଦେବେ। ଏହି ପ୍ରୟାସ ବୃହତ୍ତର ଭାବେ ବିକଶିତ ଭାରତ ଗଠନର ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ସାକାର କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ।