ବିଜେପି ଅଜେୟ ନୁହେଁ, ୨୦୨୯ରେ କଂଗ୍ରେସ ଚାହିଁଲେ ମୋଦୀଙ୍କୁ ମାତ୍ ଦେଇପାରିବ! ଏଭଳି ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇ ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ନୂଆ ଚର୍ଚ୍ଚା ଖୋରାକ ଯୋଗାଇଛନ୍ତି ଜନସୁରାଜ ପାର୍ଟିର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ତଥା ରାଜନୈତିକ ରଣନୀତିଜ୍ଞ ପ୍ରଶାନ୍ତ କିଶୋର। ଗୋଟିଏ ପଟେ ବିରୋଧୀ ଦଳ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ, SIR ଓ ଭୋଟ୍ ଚୋରି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ଘେରୁଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟପଟେ ପ୍ରଶାନ୍ତ କିଶୋର ୨୦୨୯ର ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣ ଉପରେ ରଖିଛନ୍ତି ନିଜ ମତ। ତାଙ୍କ ମତରେ, ବିଜେପି ଏବେ ବି ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜନୈତିକ ଦଳ, କିନ୍ତୁ ତାକୁ ହରାଇବା ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ତେବେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, କଂଗ୍ରେସ କ’ଣ ଏହି ସୁଯୋଗର ସଦୁପଯୋଗ କରିପାରିବ?
ଏକ ପଡକାଷ୍ଟରେ ନିଜର ମତ ରଖି ପ୍ରଶାନ୍ତ କିଶୋର କହିଛନ୍ତି, ବିଜେପି ନିର୍ବାଚନ ହାରିପାରେ। ଅତୀତରେ ଦଳ ଅନେକ ନିର୍ବାଚନରେ ପରାଜୟର ସାମ୍ନା କରିଛି ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଧ୍ୟ ହାରିପାରେ। ତେବେ ଏହାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ଯେ ବିଜେପି ଏବେ ବି ଦେଶର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତି।
ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି, ଯଦି କଂଗ୍ରେସ ଠିକ୍ ରଣନୀତି ସହ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼େ, ତେବେ ୨୦୨୯ରେ ବିଜେପିକୁ ପରାସ୍ତ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ବିଜେପିକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଦେବା ପାଇଁ ବିରୋଧୀଙ୍କ ପାଖରେ ପ୍ରସଙ୍ଗର ଅଭାବ ନାହିଁ, ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଛି ସେହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଭୋଟ୍ରେ ପରିଣତ କରିବାର ରାଜନୈତିକ ଦକ୍ଷତା।
ପ୍ରଶାନ୍ତ କିଶୋରଙ୍କ ବୟାନର ଆଉ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ହେଉଛି ନିମ୍ନ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ବର୍ଗର ମନୋଭାବ। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ନିମ୍ନ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ବର୍ଗର ଏକ ଅଂଶ ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଉଥିବା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛି। ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ସରକାର ବିରୋଧୀ ମତ ଓ ମୋଦୀଙ୍କୁ ନେଇ ସମାଲୋଚନା ବଢ଼ୁଥିବା କଥା ମଧ୍ୟ ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି।
ତେବେ କେବଳ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କଲେ ରାଜନୈତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିବ ନାହିଁ। ଏହି ଅସନ୍ତୋଷକୁ ସଂଗଠିତ ଭୋଟ୍ରେ ପରିଣତ କରିବା ବିରୋଧୀଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ବୋଲି ସେ ସଙ୍କେତ ଦେଇଛନ୍ତି।
ପଡକାଷ୍ଟରେ ପ୍ରଶାନ୍ତ କିଶୋର କେବଳ ୨୦୨୯ ନିର୍ବାଚନ ନୁହେଁ, ନିର୍ବାଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ନେଇ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମତରେ, ଗତ ୮ରୁ ୧୦ ବର୍ଷ ଧରି ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂସ୍ଥାର ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି। ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ବିଶ୍ୱସନୀୟତାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ହ୍ରାସ କୌଣସି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗତ ସମସ୍ୟା।
ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାରଙ୍କୁ ନେଇ ଉଠୁଥିବା ବିବାଦ ଉପରେ ମତ ରଖି ସେ କହିଛନ୍ତି, SIR ପ୍ରସଙ୍ଗ କେବଳ ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାରଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ନୁହେଁ। ସେ ଏହି ବିବାଦରେ ଏକ ପ୍ରତୀକ ହୋଇପାରନ୍ତି, କାରଣ ସେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ। ତାଙ୍କ ମତରେ, ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ନାମ ଯୋଡ଼ିବା, ବାଦ୍ ଦେବା ଏବଂ SIR ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ଉଠୁଥିବା ପ୍ରଶ୍ନର ନିରପେକ୍ଷ ଯାଞ୍ଚ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
୨୦୨୧ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ନିର୍ବାଚନକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶାନ୍ତ କିଶୋର ପୁରୁଣା ବୟାନକୁ ଦୋହରାଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ସେହି ନିର୍ବାଚନରେ ଯଦି ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ନିରପେକ୍ଷ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତେ, ତେବେ ବିଜେପି ୭୭ଟି ଆସନ ନୁହେଁ, ୫୦ରୁ କମ୍ ଆସନ ଜିତିଥାନ୍ତା ବୋଲି ସେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି।
ଏହା ସହିତ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଫର୍ମ-୬ ଓ ଫର୍ମ-୭ର ବ୍ୟବହାର, ନୂଆ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ଯୋଡ଼ିବା ଏବଂ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ବାଦ୍ ଦେବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ସେ ଆପତ୍ତି ଉଠାଇଛନ୍ତି। ନିର୍ବାଚନ ତାରିଖ ଓ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ଘୋଷଣାରେ ମଧ୍ୟ ନିରପେକ୍ଷତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଥିବା ତାଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ।
ବିହାର ନିର୍ବାଚନକୁ ନେଇ ପ୍ରଶାନ୍ତ କିଶୋର ଆହୁରି ତୀବ୍ର ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଦାବି ଅନୁଯାୟୀ, ଆଚରଣ ବିଧି ଲାଗୁ ଥିବା ସମୟରେ ବିହାରରେ ପ୍ରାୟ ୨ କୋଟି ଭୋଟ୍ କିଣାଯାଇଥିଲା। ନିର୍ବାଚନର ମାତ୍ର ଦୁଇ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଭୋଟରଙ୍କୁ ୧୦ ହଜାର ଟଙ୍କା ଦିଆଯାଇଥିବା ବେଳେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ନୀରବ ରହିଥିଲେ ବୋଲି ସେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି।
ସେ ଆହୁରି ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରେ ପ୍ରାୟ ୬୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଥିଲା। ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ନିର୍ବାଚନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବନ କରାଯାଇଥିବା ମଧ୍ୟ ସେ କହିଛନ୍ତି। ବିହାରରେ ଟଙ୍କା ବଣ୍ଟନ, ବଙ୍ଗଳାରେ SIR ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଭୋଟ୍ ଯୋଡ଼ିବା କିମ୍ବା କାଟିବା ଭଳି ଅଭିଯୋଗ ଉଠାଇ ସେ ନିର୍ବାଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟାପକ ସଂସ୍କାର ଦାବି କରିଛନ୍ତି।
ପ୍ରଶାନ୍ତ କିଶୋରଙ୍କ ମତରେ, ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବ୍ୟାପକ ସଂସ୍କାର ଆଣିବା ଏବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ନିର୍ବାଚନ ହାରିବା ପରେ ଅନିୟମିତତା ଅଭିଯୋଗ କରିବା ଅପେକ୍ଷା ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ଉଠାଇବା ଆବଶ୍ୟକ। ନଚେତ୍ ଏଭଳି ଅଭିଯୋଗର ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିପାରେ।
ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ନିର୍ବାଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ସନ୍ଦେହ ରହିଛି, ତେବେ ଏହାକୁ ଏକ ବଡ଼ ଜାତୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ କରିବା ଦରକାର। ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ନିରପେକ୍ଷତା ଓ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସ୍ୱଚ୍ଛତା ନେଇ ସ୍ପଷ୍ଟ ଆଲୋଚନା ହେବା ଉଚିତ ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ପଡକାଷ୍ଟରେ ପ୍ରଶାନ୍ତ କିଶୋରଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଆଗାମୀ ରାଜନୈତିକ ଭୂମିକା ଓ ଅନ୍ୟ ଦଳକୁ ସହାୟତା କରିବା ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ବିହାର ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି।
ସେ କହିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ବିହାରରେ ବିତିଥିବା ଚାରି ବର୍ଷର ରାଜନୈତିକ ଯାତ୍ରାକୁ ଛାଡ଼ି କୌଣସି କାଳ୍ପନିକ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରକଳ୍ପର ଅଂଶ ହେବାକୁ ସେ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି। ଅର୍ଥାତ୍ ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ବିଜେପି ବିରୋଧୀ ରଣନୀତି ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶାନ୍ତ କିଶୋରଙ୍କ ପ୍ରାଥମିକତା ବିହାର ରାଜନୀତି ହିଁ ରହିବ।
ପ୍ରଶାନ୍ତ କିଶୋରଙ୍କ ଏହି ବୟାନ ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ସଙ୍କେତ ଦେଉଛି। ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ନିରପେକ୍ଷତା, SIR, ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଅନିୟମିତତା ଅଭିଯୋଗ, ଭୋଟ୍ କିଣା ଓ ନିମ୍ନ ମଧ୍ୟବିତ୍ତଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ବିରୋଧୀଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ତ୍ର ହୋଇପାରେ।
କିନ୍ତୁ କେବଳ ସରକାର ବିରୋଧୀ ଅଭିଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାଚନ ଜିତିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ସମସ୍ୟା ସହ ଯୋଡ଼ିବା, ଏକ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ବିକଳ୍ପ ଦେବା ଏବଂ ଭୋଟ୍ରେ ପରିଣତ କରିବା ହିଁ ବିରୋଧୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅସଲ ପରୀକ୍ଷା।
୨୦୨୯ରେ ମୋଦୀଙ୍କୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଦେବାର ସୁଯୋଗ କଂଗ୍ରେସ ପାଖରେ ରହିଛି ବୋଲି ପ୍ରଶାନ୍ତ କିଶୋର କହିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ସେହି ସୁଯୋଗକୁ ବିଜୟରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ କଂଗ୍ରେସ ଓ ବିରୋଧୀ ମେଣ୍ଟ କେତେ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ତାହା ହିଁ ଆଗାମୀ ରାଜନୀତିର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ।