ଆଜି ୧୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଚତୁର୍ଥ ଥର ପାଇଁ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି। ପେଟ୍ରୋଲ ପ୍ରତି ଲିଟର ₹୨.୬୧ ଏବଂ ଡିଜେଲ ପ୍ରତି ଲିଟର ₹୨.୭୧ ମହଙ୍ଗା ହୋଇଛି। ଦିଲ୍ଲୀରେ ପେଟ୍ରୋଲ ପ୍ରତି ଲିଟର ୧୦୨.୧୨ ଟଙ୍କା ମହଙ୍ଗା ହୋଇଛି, ଯେତେବେଳେ ଡିଜେଲ ପ୍ରତି ଲିଟର ₹୯୫.୨୦ ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। କିନ୍ତୁ ଆପଣ କ’ଣ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନତା ସମୟରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲର ମୂଲ୍ୟ କେତେ ଥିଲା? ସେତେବେଳେ ପେଟ୍ରୋଲ ପ୍ରତି ଲିଟର ୨୫ ରୁ ୨୭ ପଇସା ଏବଂ ଡିଜେଲ ପ୍ରତି ଲିଟର ୧୫ ରୁ ୨୦ ପଇସା ଥିଲା। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ପେଟ୍ରୋଲର ବର୍ତ୍ତମାନର ହାର ପାଇଁ, ଜଣେ ୪୦୮ ଲିଟର କିଣିପାରିବେ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ଡ୍ରମ୍ ତେଲ କିଣାଯାଇପାରିବ। ୫୦୦ ଲିଟରରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟରେ ଡିଜେଲ କିଣାଯାଇପାରିବ। ସେହି ସମୟରେ, ୧୦୦ ରୁ ୧୫୦ ଟଙ୍କା ମାସିକ ଦରକୁ ଏକ ଭଲ ଦର ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା। ଆଜି ଦେଶର ପ୍ରତି ମୁଣ୍ଡପିଛା ଆୟ ମାସିକ ୨୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଅତିକ୍ରମ କରୁଛି।
ପେଟ୍ରୋଲ ମୂଲ୍ୟର ଇତିହାସ
୧୯୪୭ – ୨୭ ପଇସା
୧୯୭୦ – ୯୦ ପଇସା
୧୯୯୦ – ୪.୨୦ ଟଙ୍କା
୨୦୦୪ – ୩୩.୭୧ ଟଙ୍କା
୨୦୦୮ – ୫୧ ଟଙ୍କା
୨୦୧୪ – ୭୨.୪୩ ଟଙ୍କା
୨୦୨୬ – ୧୦୨ ଟଙ୍କା
ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପ
୧୯୨୮ ମସିହାରେ ମୁମ୍ବାଇରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପ ଖୋଲିଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ପେଟ୍ରୋଲର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରତି ଲିଟର ମାତ୍ର ୬ ପଇସା ଥିଲା। ହ୍ୟାଣ୍ଡପମ୍ପ ବ୍ୟବହାର କରି ପମ୍ପରେ ପେଟ୍ରୋଲ ବିତରଣ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଯାନରେ ପୁନଃଭରଣ କରାଯାଉଥିଲା।
ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପର ଇତିହାସ
ସେହି ଯୁଗର ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପଗୁଡ଼ିକରେ ଆଜି ପରି ଡିଜିଟାଲ୍ ସ୍କ୍ରିନ୍ ନଥିଲା। ପେଟ୍ରୋଲ ଡିସପେନ୍ସରଗୁଡ଼ିକରେ ଏକ ବଡ଼, ଗୋଲ, ଘଣ୍ଟା ପରି ଡାଏଲ୍ ଥିଲା। ଏହାର ଛୁଞ୍ଚି ଘୂରାଯାଇ ସୂଚିତ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ଏକ ଯାନରେ କେତେ ଗ୍ୟାଲନ୍ ପେଟ୍ରୋଲ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଛି। ୧୯୪୭ ମସିହାରେ, ଭାରତରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଲିଟର ନୁହେଁ, ଗ୍ୟାଲନ୍ ରେ ବିକ୍ରି ହେଉଥିଲା। ଗୋଟିଏ ଗ୍ୟାଲନ୍ ରେ ପ୍ରାୟ ୪.୫ ଲିଟର ତେଲ ଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ବର୍ମା ସେଲ୍, ଷ୍ଟାନଭାକ୍ ଏବଂ କାଲଟେକ୍ସ ଭଳି ବିଦେଶୀ ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଭାରତରେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରୁଥିଲେ। ଏହି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଜାତୀୟକରଣ ଦ୍ୱାରା ଭାରତ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ (BPCL) ଏବଂ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ (HPCL) ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଅଏଲ୍ କର୍ପୋରେସନ୍ (IOCL) ଆଜି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ତୈଳ କମ୍ପାନୀ। ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ 10 (ପରେ ଆମ୍ବାସାଡର) କିମ୍ବା ବ୍ରିଟିଶ ଯୁଗର ପୁରୁଣା ଫିଆଟ୍ସ ଏବଂ ଚେଭ୍ରୋଲେଟ୍ ଭଳି ଲୋକପ୍ରିୟ କାର ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପଗୁଡ଼ିକରେ ଇନ୍ଧନ ପାଇଁ ଆସୁଥିଲା।